Ks. dr hab. Grzegorz Pyźlak (prof. KUL)

Wydział Teologii - Instytut Nauk Teologicznych
Katedra Duszpasterstwa Rodzin

Stanowisko: Profesor nadzwyczajny posiadający stopień naukowy dr lub dr hab.


Duszpasterstwo ruchów i wspólnot rodzin - wykład

Cele przedmiotu:
C1 - zapoznanie się z funkcjonowaniem duszpasterstwa ruchów i wspólnot rodzin.
C2 - poznanie celu i zadań ruchów i wspólnot rodzin.
Wymagania wstępne:
Znajomość charakterystycznych cech zrzeszeń oraz ich ukierunkowania na odnowę życia rodzinnego.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
DR_W06 (W) student ma wiedzę na temat pracy duszpasterskiej z osobami dorosłymi, w tym z narzeczonymi, małżonkami i rodzicami.

UMIEJĘTNOŚCI
DR_U07 (U) student potrafi organizować i kierować zrzeszeniami religijnymi małżeństw i rodzin.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
DR_K 02 (K) student ma poczucie odpowiedzialności za rozwój religijny innych członków Kościoła.
DR_K04 (K) student docenia rolę zrzeszeń rodzin w duszpasterstwie.
Metody dydaktyczne:
Wykład, wykład z prezentacją multimedialną, analiza tekstów z dyskusją.
Treści programowe:
1. Geneza i charakterystyka ruchów i wspólnot rodzin
2. Cele działania ruchów i wspólnot rodzin
3. Nauczanie Kościoła dotyczące „form uczestnictwa zrzeszonego”
4. Założenia programowe ruchów i wspólnot rodzin
5. Kryteria podziału zrzeszeń rodzinnych
6. Specyfika ruchów i wspólnot rodzin
7. Zadania ruchów i wspólnot rodzin w Kościele
8. Formacja małżonków w ruchach i wspólnotach rodzin
9. Posługa duszpasterska w ruchach i wspólnotach rodzin
10. Wspólnoty i ruchy rodzin a duszpasterstwo parafialne
11. Uniwersalizm ruchów i wspólnot rodzin
12. Partykularyzm wspólnot kościelnych
13. Komplementarność wspólnot kościelnych
14. Katecheza w wybranych ruchach i wspólnotach kościelnych.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
ocena niedostateczna
(W) Student nie posiada podstawowej wiedzy na temat pracy duszpasterskiej z osobami dorosłymi, w tym z narzeczonymi, małżonkami i rodzicami.
(U) Student nie potrafi integrować wiedzy na temat pracy duszpasterskiej, organizować oraz kierować zrzeszeniami religijnymi małżeństw i rodzin.
(K) Student nie ma poczucia odpowiedzialności za rozwój religijny innych członków Kościoła, nie docenia również roli zrzeszeń rodzin w duszpasterstwie.

ocena dostateczna
(W) Student ma znajomość tylko niektórych zagadnień na temat pracy duszpasterskiej z osobami dorosłymi, w tym z narzeczonymi, małżonkami i rodzicami.
(U) Student w niewielkim stopniu potrafi organizować i kierować zrzeszeniami religijnymi małżeństw i rodzin.
(K) Student ma częściową świadomość odpowiedzialności za rozwój religijny innych członków Kościoła. W niewielkim stopniu docenia rolę zrzeszeń rodzin w duszpasterstwie.

ocena dobra
(W) Student ma podstawową wiedzę na temat pracy duszpasterskiej z osobami dorosłymi, w tym z narzeczonymi, małżonkami i rodzicami.
(U) Student potrafi organizować i kierować zrzeszeniami religijnymi małżeństw i rodzin.
(K) Student ma poczucie odpowiedzialności za rozwój religijny innych członków Kościoła, docenia rolę zrzeszeń rodzin w duszpasterstwie.

ocena bardzo dobra
(W) Student ma uporządkowaną i pogłębioną wiedzę na temat pracy duszpasterskiej z osobami dorosłymi, w tym z narzeczonymi, małżonkami i rodzicami.
(U) Student bardzo dobrze potrafi organizować i kierować zrzeszeniami religijnymi małżeństw i rodzin.
(K) Student ma pogłębioną świadomość odpowiedzialności za rozwój religijny innych członków Kościoła, docenia również rolę zrzeszeń rodzin w duszpasterstwie.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Paweł VI. Posynodalna adhortacja apostolska "Evangelii nuntiandi" o ewangelizacji w świecie współczesnym (*.VII.1975).
Jan Paweł II. Posynodalna adhortacja apostolska "Christifideles laici" o powołaniu i misji świeckich w Kościele i świecie dwadzieścia lat po Soborze Watykańskim II (30.XII.1988). W: Adhortacje Ojca Świętego Jana Pawła II. T. 1. Kraków 1996 s. 271-377.
Alberich E. Katecheza dzisiaj. Podręcznik katechetyki fundamentalnej. Warszawa 2003.
Biały T. Katecheza systematyczna a ruchy religijne w Polsce. Lublin 1986 (mps BUKUL).
Chrost S. Doświadczenie egzystencjalne wymiarem współczesnej katechezy. Radom 1998.
Dziekoński S. Rodzina chrześcijańska w katechezie ewangelizacyjnej. W: Katecheza ewangelizacyjna w rodzinie, parafii, szkole. Red. Tenże. Warszawa 2002 s. 213-233.
Flores J.H.P. Jak ewangelizować ochrzczonych. Łódź 1993.
Hergesel T. Ewangelizacja w Biblii. W: W kręgu Dobrej Nowiny. Red. J. Szlaga. Lublin 1984 s. 83-98.
Kalbarczyk A. Fazy życia grup parafialnych. "Teologia Praktyczna" 3:2002 s. 192-210.
Kamiński R. Ewangelizacja w parafii. "Częstochowskie Studia Teologiczne" 4:1976 s. 107-122.
Lenoir F. Nowe wspólnoty. Warszawa 1993.
Majewski M. Katecheza wspólnoty, we wspólnocie i dla wspólnoty. RTK 28:1981 s.6 s. 105-115.
Mierzwiński B. Wspólnoty rodzin - znakiem czasu. „Ateneum Kapłańskie” 87:1995 z. 227-241.
Murawski R. Ewangelizacyjny charakter katechezy. AK 85:1992 z.2 s. 181-193.
Movilla S. Od katechumenatu do wspólnoty. Wprowadzenie teologiczno-duszpasterskie. Przeł. B. Szatyński. Warszawa 1990.
Nowacki W. Katolickie wspólnoty i ruchy religijne w Polsce współczesnej. AK 85:1993 z. 1 s. 89-122.
Nowacki W. Ruchy kościelne w perspektywie eklezjologicznej. W: Dziś i jutro ruchów kościelnych. Red. W. Nowacki, J. Czaplicki. Pelplin 2005 s. 78-102.
Ratzinger J., Benedykt XVI. Nowe porywy ducha. Ruchy odnowy w Kościele. Kielce 2006.
Sędek M. Drogi dojrzałości. Formacja w wybranych ruchach katolickich w Polsce: Ruch Światło-Życie, Ruch Rodzin Nazaretańskich, Droga neokatechumenalna, ruch charyzmatyczny. Krościenko 2002.
Skiba P. Katecheza ewangelizacyjna w nowych ruchach i wspólnotach kościelnych. Studium katechetyczne wybranych ruchów i wspólnot kościelnych. Lublin 2006.
Skreczko A. Rola Kościoła katolickiego w kształtowaniu kultury pedagogicznej rodziców w Polsce. Białystok 2011.
Szuppe P. Nowe ruchy religijne z perspektywy teologiczno-duszpasterskiej Kościoła katolickiego. Lublin 2017.
Śmigiel W. Ruchy, stowarzyszenia, wspólnoty i grupy wspierające rodzinę jako Kościół domowy. W: Rodzina jako Kościół domowy. Red. A. Tomkiewicz, W. Wieczorek. Lublin 2010 s. 453-464.
Śmigiel W. Eklezjalność zrzeszeń religijnych. Pelplin 2015.
Wrońska H. Grupy i ruchy rodzinne. W: Katecheza dziś. Red. J. Zimny. Sandomierz 2002 s. 224-250.

Społeczny wymiar duszpastertwa rodzin - seminarium

Cele przedmiotu:
C1 - Przygotowanie metodyczne do pisania rozprawy naukowej.
C2 - Zapoznanie studenta z podstawowymi metodami badawczymi w duszpasterstwie rodzin.
C3 - Wdrożenie studenta w metody pisarstwa naukowego konieczne do napisania rozprawy doktorskiej, recenzji publikacji naukowej, sprawozdania, artykułu naukowego, referatu itp.
Wymagania wstępne:
W1 - ukończenie studiów magisterskich w zakresie teologii.
W2 - zainteresowanie problematyką z zakresu duszpasterstwa rodzin.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
D_W05 - zna metodologię teologii ze szczególnym uwzględnieniem wybranej specjalizacji.
D_W06 - dobrze orientuje się w aktualnym stanie wiedzy w zakresie specjalizacji, w ramach której przygotowuje rozprawę doktorską.
DR_W02 - posiada wiedzę na temat metodologicznych zasad uprawiania duszpasterstwa rodzin, jego powiązań z innymi dyscyplinami teologicznymi.

UMIEJĘTNOŚCI
D_U02 - posiada własny warsztat badawczy, pozwalający mu realizować samodzielnie zadania naukowe.
DR_U02 - posiada umiejętność wykorzystania osiągnięć nauk humanistycznych w badaniach pastoralnych i posłudze duszpasterskiej.
DR_U04 potrafi tworzyć oparte na Biblii, nauczaniu Kościoła, na badaniach nauk humanistycznych teksty służące tworzeniu programów działania duszpasterstwa rodzin.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
D_K03 - jest krytyczny wobec własnych osiągnięć naukowo-badawczych i aktywnie dąży do wzrostu efektywności swoich działań.
D_K07 - jest kreatywny w poszukiwaniu nowych obszarów badań i kierowaniu ich przebiegiem.
DR_K02 - odznacza się odpowiedzialnością za rozwój religijny innych członków Kościoła, biorąc udział w dyskusji publicznej i publikacjach.
Metody dydaktyczne:
Metodą wiodącą jest krytyczna ocena samodzielnych poszukiwań badawczych uczestników seminarium, dyskusja aktywizująca wszystkich uczestników seminarium, wypracowywanie nowych narzędzi badawczych: kwestionariusza ankiety, kwestionariusza wywiadu itp., krytyczna analiza wybranych fragmentów przygotowywanych dysertacji.
Treści programowe:
1. Pojęcie i specyfika społecznego wymiaru duszpasterstwa rodzin jako dyscypliny naukowej.
2. Pojęcie nauki i kryteria naukowości publikacji.
3. Wypracowanie koncepcji rozpraw, podziałów na rozdziały i paragrafy, technik wykonywania przypisów oraz języka i stylu wywodu naukowego.
4. Przygotowanie publikacji naukowych: artykułu, recenzji, sprawozdania, referatu, itp.
5. Konsultowanie przygotowywanych na seminarium prac naukowych.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Głównym kryterium oceny jest umiejętność tworzenia tekstów naukowych opartych na nauczaniu Kościoła oraz badaniach nauk humanistycznych. W zakres oceny wchodzi również stopień zaawansowania tworzenia rozprawy doktorskiej na poszczególnym etapie jej przygotowania. Dodatkowym kryterium oceny jest zaangażowanie w dyskusje i wspólne poszukiwania optymalnych rozwiązań metodologicznych dla zgłaszanych projektów badawczych.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Chmielewski M. Poradnik doktoranta Wydziału Teologii KUL. Lublin 2007.
Gambarelii G., Z. Łucki. Jak przygotować pracę dyplomową lub doktorską. Kraków 2001.
Kamiński R. Duszpasterstwo rodzin jako refleksja naukowa. W: Duszpasterstwo rodzin. Refleksja naukowa i działalność pastoralna. Red. R. Kamiński, G. Pyźlak, J. Goleń. Lublin 2013 s. 23-45.
Kamiński R. Metodyka przygotowania prac promocyjnych z teologii praktycznej. Siedlce 2017.
Majka J. Metodologia nauk teologicznych. Wrocław 1995.
Przyczyna W. (red.). Metodologia teologii praktycznej. Kraków 2011.

Wybrane zagadnienia z pedagogiki rodziny - wykład

Cele przedmiotu:
C1 - wprowadzenie studentów w problematykę wychowania w rodzinie.
C2 - przygotowanie studentów do pracy wychowawczej z narzeczonymi, małżonkami i rodzicami.
Wymagania wstępne:
Znajomość zagadnień związanych z wychowaniem w rodzinie.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
DR_W09 - (W) ma wiedzę dotyczącą wychowania w rodzinie.
DR_W10 (W) ma wiedzę współczesnych przemian życia rodzinnego.

UMIEJĘTNOŚCI
DR_U03 (U) potrafi dokonywać samodzielnej obserwacji oraz interpretacji zjawisk i procesów społecznych dotyczących życia małżeńsko-rodzinnego.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
DR_K05 (K) odznacza się zrozumieniem wobec przemian światopoglądowych w zakresie małżeństwa i rodziny.
Metody dydaktyczne:
Wykład, wykład z prezentacją multimedialną, analiza tekstów z dyskusją.
Treści programowe:
1. Wychowanie w nauczaniu Kościoła.
2. Wychowanie w świetle koncepcji pedagogicznych.
3. Cele wychowania.
4. Metody wychowania.
5. Wartości preferowane w wychowaniu.
6. Rodzina jako środowisko wychowania.
7. Rodzina jako instytucja wychowawcza.
8. Rodzina jako wspólnota.
9. Rodzina jako system.
10. Style wychowania.
11. Autorytet wychowawczy.
12. Pedagogizacja rodziców.
13. Opieka jako fundament wychowania.
14. Wychowanie do miłości, moralne, estetyczne, patriotyczne, seksualne, religijne, zdrowotne.
15. Diagnoza pedagogiczna środowiska rodzinnego.
16. Pomoc rodzinie w sytuacji problemowej.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
ocena niedostateczna
(W) Student nie posiada wiedzy dotyczącej wychowania w rodzinie oraz współczesnych przemian życia rodzinnego.
(U) Student nie potrafi dokonywać samodzielnej obserwacji oraz interpretacji zjawisk i procesów społecznych dotyczących życia małżeńsko-rodzinnego.
(K) Student nie odznacza się zrozumieniem wobec przemian światopoglądowych w zakresie małżeństwa i rodziny.

ocena dostateczne
(W) Student zna niektóre zagadnienia dotyczącą wychowania w rodzinie oraz współczesnych przemian życia rodzinnego.
(U) Student potrafi dokonywać samodzielnej obserwacji oraz interpretacji zjawisk i procesów społecznych dotyczących życia małżeńsko-rodzinnego,
(K) Student wykazuje się zrozumieniem wobec przemian światopoglądowych w zakresie małżeństwa i rodziny.

ocena dobra
(W) Student wykazuje wiedzę dotyczącą wychowania w rodzinie oraz zna zagadnienia współczesnych przemian życia rodzinnego.
(U) Student potrafi dokonywać samodzielnej obserwacji a także włączać się do dyskusji dotyczącej interpretacji zjawisk i procesów społecznych życia małżeńsko-rodzinnego.
(K) Student odznacza się zrozumieniem większości przemian światopoglądowych w zakresie małżeństwa i rodziny.

ocena bardzo dobra
(W) Student posiada pełny zakres przekazywanej wiedzy dotyczącej wychowania w rodzinie a także współczesnych przemian życia rodzinnego.
(U) Student potrafi dokonywać samodzielnej obserwacji oraz właściwie interpretować zjawiska i procesy społeczne dotyczące życia małżeńsko-rodzinnego.
(K) Student odznacza się, w wysokim stopniu, zrozumieniem wobec przemian światopoglądowych w zakresie małżeństwa i rodziny.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Adamski F. Wychowanie w rodzinie chrześcijańskiej. Kraków 1983.
Augustyn J. Wychowanie seksualne w rodzinie i szkole. Kraków 1987.
Braun-Gałkowska. Wykorzystanie środków masowego przekazu w procesie wychowania rodzinnego. W: Wychowanie w rodzinie chrześcijańskiej. Red. F. Adamski. Warszawa 1973.
Cudak H. Globalne paradygmaty zagrażające funkcjonowaniu społecznemu współczesnej
rodziny w Polsce. "Pedagogika Rodziny" nr 6(1)/2016 s. 7-16.
Goleń J. Wychowanie seksualne w rodzinie. Studium pastoralne. Rzeszów 2008.
Ignatowski G. Cel nie uświęca środków wychowaniu dzieci. "Pedagogika Rodziny" 8(1) 2108 s. 7-14.
Ignatowski G. Znaczenie małżeństwa i rodziny w życiu człowieka w naukach Jana Pawła II. "Pedagogika Rodziny" nr 6(3)/2016 s. 7-16.
Janiga W. (red.). Wychowanie do patriotyzmu. Przemyśl-Rzeszów 2006.
Karwowski W. Wychowanie patriotyczne w rodzinie w okresie przemian. W: Wychowanie patriotyczne młodzieży. Tenże. Bydgoszcz 1995 s. 171-175.
Kułaczkowski J. Pedagogika rodziny: teoria wychowania w rodzinie. Rzeszów 2009.
Kwiatek M. Chrześcijańskie wychowanie do miłości. Poznań 1988.
Łobocki M. Teoria wychowania w zarysie. Kraków 2008.
Makowska J. Rodzina a instytucje wychowawcze. W: Spojrzenie na współczesną rodzinę w Polsce w kontekście wskazań soborowych. Red. A. Szafrańska i in. Warszawa 1986 s. 178-187.
Marek Z. Wychowanie do wiary. Kraków 1996.
Opozda D., M. Leśniak (red.). Rodzicielstwo w wybranych zagadnieniach pedagogicznych. Lublin 2017.
Parysiewicz M. Wychowanie do miłości. Studium z duszpasterstwa rodzin. Lublin 2010.
Parzyszek M. i in. (red.). Rodzina - wsparcie i pomoc. Lublin 2017.
Regulska A. (red.). Pedagogika rodziny: wybrane problemy. Warszawa-Rzeszów 2010.
Tarnowski J. Jak wychowywać. Warszawa 1993.
Wilk J. Wychowanie religijne dzieci i młodzieży we współczesnej rodzinie polskiej. W: Z badań nad rodziną. Red. T. Kukołowicz. Lublin 1984 s. 169-174.
Wolicki M. Wychowanie religijne i moralne dziecka w rodzinie. Przemyśl 1989.
Ziemska M. (red.). Rodzina i dziecko. Warszawa 1986.

Wybrane zagadnienie z teologii małżeństwa i rodziny - wykład

Cele przedmiotu:
C1 - zapoznanie studentów z wybranymi zagadnieniami teologii małżeństwa i rodziny.
Wymagania wstępne:
Odkrywanie przez studentów korzeni małżeństwa i rodziny. Teologia ukazuje źródła chrześcijańskiej nauki o małżeństwie i rodzinie.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
D_W13 (W) - Student jest świadom globalnych problemów cywilizacyjnych i roli nauki, zwłaszcza teologii, w ich rozwiązywaniu.
DR_W05 (W) - Student zna nauczanie Kościoła o małżeństwie i rodzinie.

UMIEJĘTNOŚCI
D_U04 (U) - Student potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i integrować informacje pochodzące z różnych źródeł oraz formułować na tej podstawie krytyczne sądy.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
D_K01 (K) - Student odznacza się żywą wiarą, szacunkiem dla prawdy i uległością wobec Nauczycielskiego Urzędu Kościoła.
DR_K03 (K) - Student ma poczucie odpowiedzialności za aktywizację apostolską wiernych świeckich, w tym małżonków i rodziców.
DR_K06 (K) dba o wierność chrześcijańskiemu dziedzictwu oraz okazuje roztropne posłuszeństwo wobec Kościoła.
Metody dydaktyczne:
Wykład, prezentacja multimedialna, analiza tekstów, dyskusja.
Treści programowe:
1. Pojęcie teologii małżeństwa i rodziny,
2. Małżeństwo w planach Bożych.
3. Sakramentalność małżeństwa.
4. Antropologiczne ujęcie instytucji małżeństwa.
5. Małżeństwo w realizacji powołania osoby do miłości.
6. Rzeczywistość eklezjalna i społeczna małżeństwa.
7. Skutki sakramentu małżeństwa.
8. Przymioty sakramentu małżeństwa.
9. Szczególne sytuacje w małżeństwie i rodzinie.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
ocena niedostateczna
(W) Student nie potrafi rozwiązywać problemów związanych z małżeństwem i rodziną w świetle zdobytej wiedzy, nie zna nauczania Kościoła o małżeństwie i rodzinie, nie potrafi wykorzystać wiedzy teoretycznej do pracy duszpasterskiej z osobami dorosłymi, w tym z narzeczonymi, małżonkami i rodzicami.
(U) Student nie potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować informacji pochodzących z różnych źródeł oraz formułować na tej podstawie krytycznych sądów.
(K) Student nie odznacza się żywą wiarą, szacunkiem dla prawdy wobec Nauczycielskiego Urzędu Kościoła, Nie dostrzega potrzeby permanentnej osobistej formacji oraz nie poczuwa się do odpowiedzialności za aktywizację apostolską wiernych świeckich, w tym małżonków i rodziców.

ocena dostateczna
(W) Student w dostatecznym stopniu potrafi rozwiązywać problemy związane z małżeństwem i rodziną w świetle zdobytej wiedzy i nauczania Kościoła o małżeństwie i rodzinie. Posiada wybiórczą znajomość wiedzy teoretycznej do pracy duszpasterskiej z narzeczonymi, małżonkami i rodzicami.
(U) Student jest przygotowany do działalności naukowej w dziedzinie duszpasterstwa rodzin w stopniu dostatecznym.
(K) Student wykazuje pewną otwartość i szacunek dla prawdy wobec Nauczycielskiego Urzędu Kościoła, dostrzega potrzebę permanentnej osobistej formacji, ale nie ma nawyku poczuwania się do odpowiedzialności za aktywizację apostolską wiernych świeckich, w tym małżonków i rodziców.

ocena dobra
(W) Student potrafi rozwiązywać problemy związane z małżeństwem i rodziną w świetle zdobytej wiedzy i nauczania Kościoła o małżeństwie i rodzinie. Posiada znajomość wiedzy teoretycznej do pracy duszpasterskiej z narzeczonymi, małżonkami i rodzicami.
(U) Student jest dobrze przygotowany do działalności naukowej w dziedzinie duszpasterstwa rodzin.
(K) Student jest otwarty i z szacunkiem przyjmuje prawdy wobec Nauczycielskiego Urzędu Kościoła, widzi potrzebę permanentnej osobistej formacji oraz ma nawyk poczuwania się do odpowiedzialności za aktywizację apostolską wiernych świeckich, w tym małżonków i rodziców.

ocena bardzo dobra
(W) Student zna bardzo dobrze główne nurty wiedzy nauczania Kościoła związane z małżeństwem i rodziną. Ponadto posiada bardzo dobrą znajomość wiedzy teoretycznej do pracy duszpasterskiej z narzeczonymi, małżonkami i rodzicami.
(U) Student jest wszechstronnie przygotowany do działalności naukowej w dziedzinie duszpasterstwa rodzin.
(K) Student potrafi interpretować zagadnienia małżeńsko-rodzinne w duchu nauczania Nauczycielskiego Urzędu Kościoła. Jest kreatywny w poszukiwaniu nowych obszarów badań i widzi potrzebę permanentnej osobistej formacji. Student poczuwania się do odpowiedzialności za aktywizację apostolską wiernych świeckich, w tym małżonków i rodziców.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
1. Bławat A. Teologia małżeństwa i rodziny w ujęciu bpa Kazimierza Majdańskiego. „Collectanea Theologica” 51 (1981) fasc. 1 s. 118-121.
2. Bajda J. Powołanie małżeństwa i rodziny. Łomianki: Fundacja "Pomoc Rodzinie" 2010.
3. Drożdż A. Wstęp do teologii małżeństwa i rodziny. Nowy Sącz 1999.
4. Grześkowiak J. Misterium małżeństwa. Poznań: Hlondianum 1993.
5. Jan Paweł II. Mężczyzną i niewiastą stworzył ich. Lublin: TN KUL 1981-1991.
6. Jan Paweł II. Familiaris consortio. O zadaniach rodziny chrześcijańskiej w świecie współczesnym. Wrocław: TUN 2000.
7. Konstytucja duszpasterska o Kościele w świecie współczesnym. W: Konstytucje. Dekrety. Deklaracje. Poznań: Pallottinum 1967 s. 573-582.
8. Landwójtowicz P. Teologia małżeństwa i rodziny w ujęciu Jana Pawła II. W: Poradnictwo rodzinne w teorii i praktyce. Red. U. Dudziak, i. in. Kraków: Homo Dei 2013 s. 173-203.
9. Majdański K. Teologia małżeństwa i rodziny w nauce Vaticanum II. „Ateneum Kapłańskie” 62 (1970) t. 75 z. 1(369) s. 3-16.
10. Majdański K. Wspólnota życia i miłości. Zarys teologii małżeństwa i rodziny. Poznań-Warszawa: Pallottinum 1983.
11. Marczewski M. Teologia małżeństwa i rodziny. „Znak” 24 (1972) nr 217/218 s. 1041-1056.
12. Murawski Cz. Teologia małżeństwa i rodziny w nauczaniu biskupów polskich 1945-1980. Sandomierz 1988.
13. Powołanie do życia w małżeństwie i rodzinie. W: II Polski Synod Plenarny (1991-1999). Poznań: Pallottinum 2001 s. 29-48.
14. Sarmiento A. Małżeństwo chrześcijańskie. Podręcznik teologii małżeństwa i rodziny. Przekł. P. Rak. Kraków: Wydawnictwo M 2001.
15. Warzecha J. Papieska teologia małżeństwa. „Collectanea Theologica” 51 (1981) fasc. 3 s. 131-137.
16. Wojtyła K. Miłość i odpowiedzialność. Lublin: TN KUL 1986.
17. Zawadzka A. Teologia małżeństwa i rodziny w nauczaniu biskupów polskich - refleksje nad studium ks. Czesława Murawskiego. „Studia Pelplińskie” 20 (1989) s. 145-149.