Psychoprofilaktyka zachowań problemowych młodzieży (wykład) - 2020/2021

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr Joanna Chwaszcz
Organizator:Wydział Nauk Społecznych - Instytut Nauk Socjologicznych
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
Celem przedmiotu jest nabycie przez studenta wiedzy z zakresu uwarunkowań zachowań problemowych młodzieży, rodzajów zachowań problemowych młodzieży oraz form oddziaływań profilaktycznych.
Wymagania wstępne
Podstawowa wiedza z zakresu rozwoju dzieci i młodzieży, funkcjonowania rodzinnego i wpływu społecznego.
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
Student nabędzie wiedzę w zakresie czynników sprzyjających powstawaniu zachowań problemowych młodzieży w odniesieniu do poszczególnych etapów rozwoju. Pozna czynniki ryzyka o charakterze indywidualnym i środowiskowym (rodzinne, w grupie rówieśniczej, środowisku społecznym) oraz makro-czynniki wynikające z polityki państwa i oddziaływania mass mediów. Student pozna także czynniki chroniące o charakterze podmiotowym i środowiskowym. Będzie rozumiał podstawowe mechanizmy powstawania zachowań problemowych młodzieży. Pozna sposoby przeciwdziałania rozwojowi zachowań problemowych młodzieży na różnym etapie ich rozwoju. Będzie potrafił nazwać działania profilaktyczne i skierować je adekwatnie do potrzeb danej grupy odbiorców. Student nabędzie podstawową wiedzę w zakresie konstruowania programów profilaktycznych.
UMIEJĘTNOŚCI
Student potrafi zidentyfikować podmiotowe oraz środowiskowe czynniki rozwoju zachowań problemowych. Potrafi postawić hipotezy w zakresie indywidualnych mechanizmów rozwoju zachowań problemowych. Student zna podstawowe metody minimalizowania czynników ryzyka. Posiada umiejętność identyfikacji czynników chroniących (zasobów jednostki oraz środowiska). Zna strategie pracy w obszarze wzmacniania zasobów. Student ma znajomość strategii profilaktycznych i potrafi je zastosować adekwatnie do potrzeb odbiorców oddziaływań profilaktycznych. Student ma podstawowe umiejętności w zakresie analizy potrzeb psychoprofilaktycznych grupy, metod diagnostycznych oraz konstruowania programów profilaktycznych.
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
Student ma zrozumienie dla wieloaspektowego rozwoju zachowań pożądanych i niepożądanych młodzieży, nie ocenia a obserwuje, stawia hipotezy, diagnozuje potrzeby. Odnosi się z szacunkiem do każdego człowieka, nie manipuluje innymi. Stara się rozpoznać potrzeby rozwojowe młodzieży i wspiera je strategiami opartymi na wiedzy naukowej.
Metody dydaktyczne
wykład, prezentacja, dyskusja, materiały dla studentów
Treści programowe przedmiotu
1. Rozumienie zachowań problemowych młodzieży
2. Rozumienie psychoprofilaktyki
3. Czynniki ryzyka zachowań problemowych
4. Czynniki chroniące (podmiotowe, rodzinne, społeczne)
5. Mechanizmy powstawania zachowań problemowych
6. Psychoprofilaktyka uniwersalna
7. Psychoprofilaktyka selektywna
8. Psychoprofilaktyka wskazująca
9. Diagnoza psychoprofilaktyczna
10. Strategie profilaktyczne
11. Model konstrukcji programu profilaktycznego
12. Programy rekomendowane - podejście krytyczne
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Na ocenę bardzo dobrą student nabędzie wiedzę z zakresu uwarunkowań zachowań problemowych młodzieży, rodzajów zachowań problemowych młodzieży oraz form oddziaływań profilaktycznych w stopniu bardzo dobrym (uzyska ponad 92% z testu wiedzy). Na ocenę dobrą student nabędzie wiedzę z zakresu uwarunkowań zachowań problemowych młodzieży, rodzajów zachowań problemowych młodzieży oraz form oddziaływań profilaktycznych na poziomie dobrym (uzyska minimum 76% z testu wiedzy). Na ocenę dostateczną student nabędzie wiedzę z zakresu uwarunkowań zachowań problemowych młodzieży, rodzajów zachowań problemowych młodzieży oraz form oddziaływań profilaktycznych w stopniu dostatecznym (uzyska minimum 60% z testu wiedzy).
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa
Materiały autorskie
Literatura uzupełniająca
Augustynek, A. (2011). Jak walczyć z uzależnieniami? Warszawa: Difin.
Badora B., Gwiazda M., Hermann M., Kalka J., Moskalewicz J. (2012). Oszacowanie rozpowszechnienia oraz identyfikacja czynników ryzyka i czynników chroniących w odniesieniu do hazardu, w tym hazardu problemowego (patologicznego) oraz innych uzależnień behawioralnych. Warszawa: CBOS.
Bałandynowicz A. (2004). Model pracy służb społecznych w zapobieganiu przestępczości – doświadczenia skandynawskie. W: Służba więzienna wobec problemów resocjalizacji penitencjarnej. W. Ambrozik, P. Stępniak. (red.). Poznań-Warszawa-Kalisz: UAM, CZSW, COSSW, s. 59-71
Bandura A. (2007). „Teoria społecznego uczenia się”. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN
Beck, R., Fernandez, E. (2011). Cognitive-behavioral therapy in the treatment of anger: A meta-analysis. Cognitive Therapy and Research, 22, s. 63–74.
Bergevin, T., Gupta, R., Derevensky, J. et al. (2006). Adolescent gambling: Understanding the role of stress and coping. Journal of Gambling Studies, 22, s. 195–208.
Chwaszcz J., Niewiadomska I., Lelonek-Kuleta B. (2015). Identyfikacja podmiotowych korelatów ryzykownego korzystania z Internetu. W: I. Niewiadomska (red.) Hazard i inne uzależnienia behawioralne: doniesienia z badań, Warszawa: Polska Fundacja Pomocy Humanitarnej „Res Humanae”.
Cronce, J. M., Corbin, W. R. (2017). Effects of alcohol, initial gambling outcomes, impulsivity, and gambling cognitions on gambling behavior using a video poker task. Experimental and Clinical Psychopharmacology, 25(3), s. 175- 185.
Dhawan, A. Mandal, P. (2017). Preventive strategies for substance use. Indian J Soc Psychiatry; 33:108-11.
Ellery, M., Stewart, S.H. (2014). Alcohol affects video lottery terminal (VLT) gambling behaviors and cognitions differently. Psychology of Addictive Behavior. 28(1), s. 206-16.
Jeong, B-L., Baek, S-U. (2017). Relationship between Life Stress and Gambling Behavior Perceived by University Students - The mediation effects of self-control and family suport. Journal of The Korea Society of Computer and Information 22(1), s. 89-97.
Jessor, R. (2018). Reflections on Six Decades of Research on Adolescent Behavior and Development. Journal of Youth & Adolescence, 47(3).
Jessor, R., Costa, F. M., Krueger, P. M., & Turbin, M. S. (2006). A devel- opmental study of heavy episodic drinking among college students: The role of psychosocial and behavioral protective and risk factors. Journal of Studies on Alcohol, 67(I), s. 86-94.
Ladouceur, R. (2004). Gambling: The hidden addiction. Canadian Journal of Psychiatry, 49, s. 501–503.
Lelonek-Kuleta B. (2012). Uzależnienie od czynności – zdefiniowanie pojęcia, specyfika problemu oraz kierunki diagnoz. Serwis informacyjny NARKOMANIA, 1 (57), s. 13-18.
Navas, J., Billieux, J., Perandrés-Gómez, A., López-Torrecillas, F., Cándido, A., Perales, J. (2017) Impulsivity traits and gambling cognitions associated with gambling preferences and clinical status. International Gambling Studies, 17:1, s. 102-124.
NIDA. (2003). Preventing Drug Use among Children and Adolescents (In Brief). Retrieved from https://www.drugabuse.gov/publications/preventing-drug-use-among-children-adolescents-in-brief.
Niewiadomska I., Małek A. (2010). Wyzwanie współczesności – skuteczna działalność profilaktyczna w społecznościach lokalnych. W: Wezwani do działania. Zasoby społeczne w profilaktyce zachowań destrukcyjnych. I. Niewiadomska, M. Kalinowski (red.). Lublin: Wyd. KUL, s. 407-421.
Ogińska-Bulik N. (2010). Zachowania ryzykowne i szkodliwe dla zdrowia, Łódź: WSH–E.
Orford, J., Cousins, J., Smith, N., Bowden-Jones, H. (2017). Stress, strain, coping and social support for affected family members attending the National Problem Gambling Clinic, London, International Gambling Studies, 17(2), s. 259- 275.
Ostaszewski K. (2003): Skuteczność profilaktyki używania substancji psychoaktywnych., Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.
Ostaszewski K., Poleszak W. (2019). Skuteczna profilaktyka stosowania substancji psychoaktywnych. [W:] Porzak R. (red.) (2019). Profilaktyka w szkole. Lublin: Fundacja "Masz Szansę".
Szymańska J. (2015). Programy profilaktyczne. Podstawy profesjonalnej psychoprofilaktyki. Warszawa: ORE.
Wakeman S. (2019). Facing addictions. Psychiatric Annals. 2019;49(2):47-54.
Węgrzecka-Giluń J., Malczewski A. (2011). Europejskie standardy jakości w profilaktyce leczenia uzależnień od narkotyków. Podręcznik dla specjalistów profilaktyki uzależnień. Warszawa: EMCDDA
Wilson D.P., Donald B., Shattock A.J., Wilson D., Fraser-Hurt N. (2015). The cost-effectiveness of harm reduction. International Journal of Drug Policy, 26 (S1), pp. S5-S11.
Kierunek studiów: Praca socjalna i ekonomia społeczna (stacjonarne II stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok II - Semestr 3
Punkty ECTS: 3
Forma zaliczenia: Egzamin