prof. dr hab. Wiesław Bar

Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji - Instytut Prawa Kanonicznego
Katedra Prawa Kanonizacyjnego i Sakramentów Świętych

Stanowisko: Profesor zwyczajny


Prawo kanonizacyjne - seminarium

Cele przedmiotu:
W zakresie wiedzy: przygotowanie metodyczne do podjęcia badań na poziomie doktoratu; ukierunkowanie zgodne z podjętym przez uczestnika zakresem badań.

W zakresie postaw: poszanowania własności intelektualnej; kształtowanie postaw uczenia się przez całe życie.

W zakresie umiejętności: nabycie umiejętności redakcji tekstów naukowych i publicznej prezentacji wyników; wdrożenie do krytyki naukowej i pracy zespołowej.
Wymagania wstępne:
Uzyskanie zgody na udział w seminarium i kwalifikacja Wydziałowej Komisji.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
Ma znajomość najnowszych pojęć, teorii i zagadnień badawczych w obszarze nauk społecznych, z zakresu nauk prawnych, umożliwiającą pogłębione logiczne analizowanie, rozumienie zjawisk prawnych we współczesnych społeczeństwach, uzasadnianie twierdzeń, sprawne posługiwanie się typami wykładni i wnioskowań prawniczych.

Ma pogłębioną znajomość najnowszych pojęć, teorii i problemów badawczych z zakresu dyscypliny.

Jest zdolny do wskazywania i określania nowych obszarów badawczych w zakresie nauk prawnych, w tym interdyscyplinarnych.

Jest zaawansowany w metodyce i metodologii prowadzenia badań naukowych, pozyskiwania i wykorzystania informacji właściwej naukom prawnym.

Ma pełne poznanie zasad ochrony własności intelektualnej oraz norm etycznych.

UMIEJĘTNOŚCI
Posiada pogłębioną umiejętność prowadzenia badań naukowych, krytycznej analizy i oceny oraz interpretacji wyników.

Umie w sposób pogłębiony formułować i rozwiązywać problemy naukowe.

Sprawnie posługuje się systemami normatywnymi i regułami prawnymi, zawodowymi i etycznymi.

Posiada umiejętność wykorzystania i doskonalenia metod badawczych, zwłaszcza z zakresu dziedziny nauk prawnych i dyscypliny prawo/prawo kanoniczne oraz prowadzenia badań porównawczych.

Posiada pogłębioną umiejętność prowadzenia działalności eksperckiej oraz przygotowywania wystąpień ustnych w języku polskim i języku obcym, w zakresie prowadzonych badań.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
Rozumie potrzebę doskonalenia etosu wspólnoty naukowej, przewidywania wielokierunkowych skutków społecznych działalności własnej i innych.

Potrafi współdziałać i pracować w grupie, zespole przyjmując określone role oraz odpowiedzialność za skutki.

Umie uczestniczyć w przygotowaniu projektów społecznych służących popularyzowaniu badań naukowych.

Rozumie potrzebę uczenia się przez całe życie, budowania prestiżu naukowca i znaczenia prowadzonych badań.
Metody dydaktyczne:
Elementy wykładu; analiza źródeł; krytyczna lektura tekstów; przygotowywanie wystąpień publicznych; prezentacja projektów badań i tekstów; dyskusje
Treści programowe:
W zależności od roku studiów III cyklu:
1. Sprawdzenie sprawności i wyrównywanie różnic w zakresie metodologii nauk prawnych i metodyki pisania prac naukowych;
2. wybór obszaru badawczego i zakreślenie tematu;
3. kwerenda;
4. formułowanie tematu i struktury rozprawy;
5. redagowanie tekstu;
6. prezentacja fragmentów dzieła;
7. przygotowanie do publicznej obrony
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Zaliczenie - w przypadku studentów I roku udział w wykładach z ogólnej metodologii nauk; po kwerendzie na koniec I roku winien być sformułowany temat i plan; w przypadku obcojęzycznych źródeł winny być przetłumaczone źródła konieczne dla tematu (fragmenty lub w całości, zwłaszcza gdy są przewidywane aneksy). Dalsze kroki i harmonogram określają zobowiązania wynikające z programu studiów doktoranckich.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
LITERATURA OBOWIĄZKOWA:
1. Gambarelli G., Łucki Z., Jak przygotować pracę dyplomową lub doktorską. Wybór tematu, pisanie, prezentowanie, publikowanie, Kraków1998.
2.Subera I., Metodologia historyczno-prawna, Warszawa 1978.
3. Wasylczyk P., Prezentacje naukowe. Praktyczny poradnik dla studentów, doktorantów i nie tylko, PWN, Warszawa 2017.
4. Wolański A., Edycja tekstów. Praktyczny poradnik, PWN 2013;
5. Dwie pozycje z literatury krajowej lub zagranicznej w roku ściśle związane z zakreślonym obszarem kwerendy lub ustalonym tematem rozprawy.

LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA:
1.E. Sastre Santos, Metodologia giuridica, Roma 1985.
2.Cómo redactar: manual de expresión escrita, Barcelona 1998.
3.Minimum 3 artykuły w roku z literatury krajowej lub zagranicznej korespondujące z zakreślonym obszarem kwerendy lub ustalonym tematem rozprawy.

Zarys prawa kanonicznego - ćwiczenia

Cele przedmiotu:
C1 – zdobycie i przyswojenie podstawowej wiedzy z zakresu prawa kanonicznego
C2 – udzielenie kompetentnej pomocy w praktyce prawniczej podmiotom, które o tę pomoc wystąpią
Wymagania wstępne:
W1 – znajomość zagadnień z przedmiotu: prawoznawstwo
W2 – znajomość zagadnień z przedmiotu: prawo wyznaniowe
W3 – znajomość zagadnień z przedmiotu: katolicka nauka społeczna
Efekty kształcenia:
WIEDZA
K_W01 – student ma podstawową wiedzę o miejscu i znaczeniu prawa kanonicznego wśród nauk prawnych i jego relacji do poszczególnych gałęzi prawa
K_W03 – student zna i rozumie terminologię właściwą dla prawa kanonicznego
K_W04 – student wie, jakie są źródła prawa kanonicznego
K_W07 – student zna strukturę Kościoła i relacje zachodzące między poszczególnymi instytucjami
K_W12 – student ma podstawową wiedzę w zakresie norm proceduralnych stosowanych w sądownictwie kościelnym
UMIEJĘTNOŚCI
K_U01 – student potrafi wykorzystać podstawową wiedzę teoretyczną z prawa kanonicznego w celu ustalenia właściwości zastosowania przepisów prawa kanonicznego w konkretnej sytuacji
K_U03 – student potrafi posługiwać się pojęciami z zakresu prawa kanonicznego
K_U10 – student posiada umiejętność wykorzystania zdobytej wiedzy w celu rozwiązania problemów w pracy zawodowej
K_U11 – student potrafi przygotować pismo procesowe (skarga powodowa)
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K01 – student ma świadomość poziomu swojej wiedzy i rozumie potrzebę podnoszenia kwalifikacji
K_K02 – student jest przekonany o wadze profesjonalnego podejścia do zawodu i przestrzeganiu zasad etycznych
K_K07 – student odpowiedzialnie przygotowuje się do pracy zawodowej
Metody dydaktyczne:
Zajęcia zostaną przeprowadzone z uwzględnieniem właściwej dla ćwiczeń metodyki. W celu aktywizacji studentów wśród proponowanych metod dydaktycznych znajdzie się praca z tekstem źródłowym, analiza kazusów, objaśnienia elementów aktów administracyjnych wydawanych przez władzę kościelną, charakterystyka pism procesowych, przygotowanie własnego pisma procesowego.
Treści programowe:
1. Pojęcie i źródła prawa kanonicznego.
2. Miejsce prawa kanonicznego wśród nauk prawnych.
3. Skuteczność prawa kanonicznego w państwowym porządku prawnym – w szczególności reprezentacja kościelnych osób prawnych w stosunkach cywilno-prawnych.
4. Prawa i obowiązki wiernych – w szczególności prawo do duchowych dóbr Kościoła (w tym zwłaszcza przyjmowanie chrztu, przyjmowanie Komunii św., sprawowanie pogrzebu), prawo do sądu, prawo i obowiązek uczestnictwa w życiu Kościoła oraz obowiązek troski o materialne potrzeby Kościoła.
5. Nauczycielskie zadanie Kościoła (w tym: uniwersytety katolickie i kościelne)
6. Elementy prawa majątkowego.
7. Elementy prawa karnego.
8. Prawo procesowe (w kontekście procesu o stwierdzenie nieważności małżeństwa – w szczególności tytuły nieważności małżeństwa, elementy skargi powodowej, znaczenie adwokata w procesie małżeńskim; in. procesy specjalne).
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena niedostateczna
(W) – student nie wie, czym jest prawo kanoniczne, jakie jest jego miejsce wśród nauk prawnych i nie jest w stanie wskazać podstawowych instytucji właściwych dla prawa kanonicznego
(U) – student nie potrafi zastosować zdobytej wiedzy do rozstrzygnięcia, czy postawiony problem dotyczy zakresu prawa kanonicznego, ani nie potrafi w minimalnym stopniu wskazać elementów skargi powodowej
(K) – student nie rozumie, dlaczego prawo kanoniczne może być przydatne w pracy zawodowej i nie dostrzega potrzeby podnoszenia własnych kwalifikacji i dobywania wiedzy

Ocena dostateczna
(W) – student wie, czym jest prawo kanoniczne i zna wybrane instytucje właściwe dla tego prawa
(U) – student potrafi ocenić, czy postawiony problem dotyczy zakresu prawa kanonicznego i potrafi wskazać elementy skargi powodowej
(K) – student rozumie przydatność prawa kanonicznego w pracy zawodowej, ale nie wykazuje zainteresowania podnoszenia własnych kwalifikacji w tym przedmiocie

Ocena dobra
(W) – student wie, czym jest prawo kanoniczne, jakie jest jego miejsce wśród nauk prawnych, orientuje się w strukturze organizacyjnej Kościoła i zna większość instytucji właściwych prawu kanonicznemu
(U) – student potrafi ocenić, czy postawiony problem dotyczy zakresu prawa kanonicznego oraz jest w stanie zaproponować możliwości prawne jego rozwiązania, jak również potrafi zredagować pismo procesowe
(K) – student rozumie przydatność prawa kanonicznego w pracy zawodowej i wie, w jaki sposób może podnieść własne kwalifikacje w tym przedmiocie

Ocena bardzo dobra
(W) – student wie, czym jest prawo kanoniczne, jakie jest jego miejsc wśród nauk prawnych i zna strukturę organizacją Kościoła oraz instytucje właściwe dla prawa kanonicznego
(U) – student potrafi ocenić, czy postawiony problem dotyczy zakresu prawa kanonicznego oraz jest w stanie wskazać możliwości prawne jego rozwiązania, jak również potrafi zredagować pismo procesowe z uwzględnieniem wszystkich jego elementów
(K) – student rozumie przydatność prawa kanonicznego w pracy zawodowej i konieczność podnoszenia kwalifikacji w tym przedmiocie
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
?Literatura podstawowa i uzupełniająca
Źródła prawa
Codex Iuris Canonici auctoritate Ioannis Paulii PP. II promulgatus (25.01.1983), AAS 75 (1983), pars II, s. 1-317; tekst polski: Kodeks Prawa Kanonicznego, przekład polski zatwierdzony przez Konferencję Episkopatu, Poznań: Pallottinum 1984.

Literatura podstawowa
Majer, Piotr (red.). 2011. Codex Iuris Canonici. Kodeks Prawa Kanonicznego. Komentarz. Powszechne i partykularne ustawodawstwo Kościoła katolickiego. Podstawowe akty polskiego prawa wyznaniowego, edycja polska na podstawie wydania hiszpańskiego. Kraków: Lex a Wolters Kluwer business.
Rozkrut, Tomasz. 2009. „Fundamentalne znaczenie skargi powodowej w kanonicznym procesie małżeńskim (KPK, kan. 1501-1506).” Kieleckie Studia Teologiczne 8:135–146.

Literatura uzupełniająca
Bzdyrak, Grzegorz. 2017. „Prawne gwarancje autonomii i niezależności Kościoła katolickiego w Polsce w zakresie władzy jurysdykcyjnej w sprawach małżeńskich.” Przegląd Sejmowy 4(141):19–37.
Franciszek, Papież. 2017. Konstytucja apostolska Veritatis Gaudium o uniwersytetach i wydziałach kościelnych: http://w2.vatican.va/content/francesco/pl/apost_constitutions/documents/papa-francesco_costituzione-ap_20171208_veritatis-gaudium.html
Misztal, Henryk i Fiejdasz, Lidia. 2017. Postępowanie kanonizacyjne w diecezji lub eparchii. Lublin: Wyd. KUL.
Nauczycielskie zadanie Kościoła wobec 1050 rocznicy Chrztu Polski, red. J. Krajczyński, A. Domaszk, Ploxk 2016.
Romanko, Agnieszka. 2017. „Współdziałanie wiernych chrześcijan świeckich we władzy rządzenia w organach kolegialnych Kościoła partykularnego.” Journal of Modern Science 34(3):11–28.
Rozkrut, Tomasz. 2018. „Rola adwokata w zreformowanym procesie małżeńskim.” Biuletyn Stowarzyszenia Kanonistów Polskich 28(31):143–161.
Słowikowska, Anna. 2017. „Podstawy prawne odpowiedzialności wiernych za materialne potrzeby Kościoła.” Kościół i Prawo 6(19), nr 2:123–141, DOI: http://dx.doi.org/10.18290/kip.2017.6.2-10.
Wierzbicki, Piotr. 2016. Współpraca wiernych świeckich z duchownymi w Kościele partykularnym według Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1983 roku. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL.