dr hab. Robert Trypuz (prof. KUL)

Wydział Filozofii - Instytut Filozofii
Katedra Podstaw Informatyki

Stanowisko: Profesor KUL


Filozofia na usługach nowoczesnych technologii - konwersatorium

Cele przedmiotu:
C1 zdefiniowanie pojęcia ontologii inżynieryjnej
C2 omówienie przykładowych ontologii inżynieryjnych
C3 omówienie wpływu stanowisk filozoficznych na modelowanie systemów informatycznych
C4 dyskusja na temat pojęć "rozumienia" i "znaczenia" w systemach informatycznych
Wymagania wstępne:
W1 Student zna podstawowe stanowiska filozoficzne
W2 Student zna podstawowe kategorie ontologiczne
W3 Student zna podstawy logiki zdań i predykatów
Efekty kształcenia:
WIEDZA
K_W02 ma poszerzoną wiedzę o miejscu i znaczeniu filozofii w relacji do teologii, nauk formalnych i szczegółowych oraz o specyfice przedmiotowej i metodologicznej filozofii
K_W07 zna i rozumie zaawansowane metody analizy i interpretacji różnych form wypowiedzi filozoficznych

UMIEJĘTNOŚCI
K_U01 potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i użytkować informację z wykorzystaniem źródeł drukowanych i elektronicznych oraz formułować na tej podstawie sądy krytyczne
K_U02 posiada pogłębione umiejętności badawcze, obejmujące analizę prac innych autorów, syntezę różnych idei i poglądów, dobór metod i konstruowanie narzędzi badawczych, opracowanie i prezentację wyników, pozwalające na oryginalne rozwiązywanie złożonych problemów filozoficznych
K_U03 umie samodzielnie zdobywać wiedzę i poszerzać umiejętności badawcze oraz podejmować autonomiczne działania zmierzające do rozwijania zdolności i kierowania własną karierą zawodową
K_U04 posiada umiejętność integrowania wiedzy z różnych dyscyplin w zakresie nauk humanistycznych oraz jej zastosowania w nietypowych sytuacjach profesjonalnych
K_U06 posiada umiejętność argumentowania w mowie i piśmie, poprawnie stosując terminologię specjalistyczną, z wykorzystaniem poglądów własnych oraz innych autorów oraz formułowania wniosków
K_U09 ma umiejętności językowe w zakresie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych, właściwych dla studiowanego kierunku studiów

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K01 rozumie potrzebę uczenia się przez całe życie, potrafi inspirować i organizować proces uczenia się innych osób
K_K03 potrafi odpowiednio określić priorytety służące realizacji określonego przez siebie lub innych zadania
K_K04 potrafi dokonać pogłębionej analizy sytuacji i problemów oraz samodzielne sformułować propozycje ich rozwiązania
K_K05 potrafi uzasadnić rolę filozofii i odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa kulturowego regionu, kraju, Europy
K_K06 uczestniczy w życiu kulturalnym, korzystając z różnych mediów i różnych jego form, interesuje się aktualnymi wydarzeniami i trendami filozoficznymi i kulturalnymi
Metody dydaktyczne:
wykład z projekcją multimedialną
Treści programowe:
1. Kategorie ontologiczne i stanowiska filozoficzne w informatyce
2. Ednurantyzm i perdurantyzm w modelowaniu zmiany w systemach informatycznych
3. Relacja konstytucji a podejście redukcjonistyczne w informatyce
4. Przegląd wybranych ontologii inżynieryinych
- DOLCE
- BFO
- schema.org
5. Filozofia w Sztucznej Inteligencji
- pojęcia \"rozumienia\" i \"znaczenia\" w systemach informatycznych
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Zaliczenie ustne

Na ocenę niedostateczną:
W: Student nie posiada podstawowej wiedzy nt. obecności filozofii w nowoczesnych technologiach. Nie zna zalecanej literatury przedmiotu;
U: Student nie potrafi analizować i nie rozumie podstawowych treści zajęć; nie potrafi tworzyć własnych narzędzi pracy ani posługiwać się nimi.
K: Student nie angażuje się we własny proces zdobywania wiedzy, nie wywiązuje się ze stawianych mu celów i zadań, nie angażuje się w dyskusje stawianych problemów.

Na ocenę dostateczną:
W: Student posiada ogólną wiedzę nt. obecności filozofii w nowoczesnych technologiach. Ma ograniczoną znajomość zalecanej literatury przedmiotu.
U: Student w stopniu podstawowym analizuje i rozumie treści zajęć.
K: Student uczestniczy w zajęciach, ale jego postawa jest bierna, pozbawiona kreatywności i zaangażowania. W małym stopniu angażuje się w dyskusje i korzysta z dostępnej literatury przedmiotu.

Na ocenę dobrą:
W: Student posiada uporządkowaną wiedzę nt. obecności filozofii w nowoczesnych technologiach. Ma rozeznanie w zalecanej literaturze przedmiotu.
U: Student potrafi zaprezentować posiadaną wiedzę, a także w sposób poprawny z niej korzysta w sytuacji problemowej.
K: Student aktywnie uczestniczy w zajęciach, wykazuje otwartość na potrzebę pogłębiania posiadanej wiedzy i umiejętności. Chętnie angażuje się w dyskusje.

Na ocenę bardzo dobrą:
W: Student posiada usystematyzowaną i ugruntowaną wiedzę nt. obecności filozofii w nowoczesnych technologiach. Ma dobrą znajomość zalecanej literatury przedmiotu.
U: Student ma opanowane narzędzia analizy i syntezy posiadanej wiedzy (z odniesieniem do zalecanej literatury przedmiotu) oraz poprawnie, samodzielnie z nich korzysta w sytuacjach problemowych.
K: Student w sposób aktywny uczestniczy w zajęciach, z własnej inicjatywy pogłębia i doskonali posiadaną wiedzę i umiejętności. W sposób wnikliwy korzysta z dostępnej literatury przedmiotu.




Literatura podstawowa i uzupełniająca:
P. Garbacz, R. Trypuz. Ontologie poza ontologią - Studium metateoretyczne u podstaw informatyki. Lublin 2012
Stefano Borgo, Claudio Masolo, Foundational Choices in DOLCE. Handbook on Ontologies 2009: 361-381
Barry Smith, Building Ontologies with Basic Formal Ontology. The MIT Press, 2015
Bostrom Nick, SUPERINTELIGENCJA. SCENARIUSZE, STRATEGIE, ZAGROŻENIA. Wydawnictwo Helion 2016