Ks. prof. dr hab. Andrzej Maryniarczyk

Wydział Filozofii - Instytut Filozofii
Katedra Metafizyki

Stanowisko: Profesor zwyczajny


Metafizyka - Kanon - egzamin

Cele przedmiotu:
W pierwszym semestrze przewiduje się: Zapoznanie z specyfika poznania metafizycznego i odróżnienie go od innych typów poznań; omówienie rożnych koncepcji bytów i różnych typów metafizyk oraz wskazanie na źródła zróżnicowań i konsekwencje; zapoznanie ze współczesną metafizyka realistyczną i sposobem jej uprawiania. W drugim semestrze nastąpi: Omówienie powszechnych tj. transcendentalnych właściwości bytów (rzecz, jedno, odrębność, prawda, dobro, piękno) i pierwszych metafizycznych praw bytowania rzeczy. Wyodrędnienie złożeń bytowych: akt-możność, materia-forma, substancja-przypadłosci, istota-istnienie; wyodrębnienie przyczyn i sformułowanie teorii poznania przyczynowego; odkrycie analogicznego sposobu istnienia bytów i sformułowanie teorii poznania analogicznego (rodzaje analogii); odkrycie Absolutu jako ostatecznej racji istnienia świata; odróżnienie metafizyki od nowożytnych i współczesnych ontologii


Wymagania wstępne:
podstawowa wiedza z zakresu szkoły średniej (liceum); ogólna znajomość z fizyki i kosmologii; podstawowe umiejętności rozumienia tekstów filozoficznych
Efekty kształcenia:
WIEDZA
zna specyfikę poznania metafizycznego;zna podstawowe zagadnienia, którymi zajmuje się metafizyka;potrafi krytycznie analizować systemy filozoficzne i okazywać ich założenia i konsekwencje;potrafi rozumiejąco wyjaśniać problemy metafizyczne, wskazując na ich przyczyny
UMIEJĘTNOŚCI
potrafi stosować metodę metafizyki do rozwiązywania rożnych problemów filozoficznych;potrafi rozumiejąco wyjaśniać i opisywać otaczająca go rzeczywistość;opanował specyfikę metafizycznego wyjaśniania i argumentacji;umie dobierać odpowiednie narzędzia metafizyczne do wyjaśniania problemów
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
potrafi rozumiejąco wyjaśniać problemy i przedstawiać zasadne argumenty metafizyczne;potrafi prezentować wyniki swojej wiedzy metafizycznej i bronić jej racjonalności;potrafi ocenić i wartościować racjonalność i rzeczowość innej argumentacji


Metody dydaktyczne:
Metoda wykładu, dyskusje problemowe, uczestnictwo w sympozjach
Treści programowe:
W pierwszej części wykładu student zapozna się za najbardziej nośnymi interpretacjami rzeczywistości (monistyczną, dualistyczną, pluralistyczną i realistyczną), które pojawiły się w dziejach filozofii i legły u podstaw uformowania się rożnych koncepcji metafizyk (zwanych też od XVII w. ontologiami): metafizyki bytu materialnego, metafizyki bytu idealnego, metafizyki bytu możliwego, metafizyki bytu realnego. Druga cześć wykładu w drugim semestrze wprowadza studenta w sam proces rozumiejącego poznania świata, jakiego dostarcza metafizyka poszukująca odpowiedzenie na pytanie: Dlaczego?. Poznanie to dokonuje się (1) poprzez wyodrębnienie powszechnych (transcendentalnych właściwości bytów, takich jak: bycie rzeczą (treściowo określonym), jednym (wewnętrznie niesprzecznym), odrębnym, nośnikiem prawdy, dobra i piękna oraz odkrycie metafizycznych praw rządzących bytowaniem rzeczy, takich jak: prawo tożsamości, niesprzeczności, wyłączonego środka, racji bytu, celowości i integralności; (2) następnie wyodrębnienie złożeń bytowych, które ukazują wewnętrzna strukturę bytów (akt i możność, materia i forma, substancja i przypadłości, istota i istnienie) i wyjaśniają ich naturę; (3) oraz przez wskazanie na uprzyczynowany i analogiczny sposób bytowania rzeczy, który stanowi podstawowe sformułowania teorii przyczynowego i analogicznego poznania, a którym posługuje się metafizyka. Wykład poprzedzony jest refleksją metametafizyczną dotyczącą dziejów nazwy \"metafizyka\" (ontologia), ukazania specyfiki poznania metafizycznego, omówieniem metod wyodrębniania przedmiotu metafizyki, sposobów uzasadniania oraz wskaże się na potrzebę odróżniania metafizyki realistycznej od nowożytnych i współczesnych ontologii.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
WIEDZA. Brak zaliczenia:nie zna problematyki metafizycznej, nie potrafi formułować i wyjaśniać problemów metafizycznych i samodzielnie wyjaśniać; ocena dostateczna:słabo zna problematykę metafizyczną, słabo formułuje i wyjaśnia problemy metafizyczne, nie potrafi samodzielnie wskazać metafizycznych założeń i konsekwencji; ocena dobra:zna podstawową problematykę metafizyczną, potrafi krytycznie analizować stanowiska filozoficzne, potrafi formułować i rozwiązywać problemy metafizyczne; ocena bardzo dobra:posiada szeroką wiedzę z zakresu metafizyki, potrafi wnikliwie analizować stanowiska metafizyczne, potrafi samodzielnie formułować i rozwiązywać problemy metafizyczne
UMIEJĘTNOŚCI: ocena niedostateczna:nie potrafi stosować metody metafizyki, nie potrafi wyjaśniać problemów metafizycznych i dobierać odpowiedniej augmentacji, nie potrafi korzystać; dostateczna: słabo orientuje się w stosowaniu metody metafizyki, mało samodzielnie analizuje teksty filozoficzne, w słabym stopniu opanował wiedzę za zakresu metafizyki klasycznych i innych systemów filozoficznych; dobra:potrafi posługiwać się metodą metafizyki, potrafi samodzielnie analizować teksty metafizyczne, dobierać odpowiednie argumentacje metafizyczną, opanował dobrze wiedzę z zakresu metafizyki klasycznej i innych systemów filozoficznych; bardzo dobry:bardzo sprawnie potrafi posługiwać się metodą metafizyki i argumentacja metafizyczną, w pełni samodzielnie czyta i analizuje teksty filozoficzne, bardzo dobrze opanował wiedzę z zakresu metafizyki klasycznej i innych systemów filozoficznych.
KOMPETENCJE SPOŁECZNE: ocena niedostateczna:nie potrafi dyskutować problemów metafizycznych, nie potrafi dobierać i przedstawić odpowiedniej argumentacji metafizycznej, nie potrafi ocenić wartości racjonalności i zasadności innej argumentacji; na dostateczny: w słabym stopniu potrafi dyskutować problemy metafizyczne, przedstawiać zasadną argumentację oraz formułować zarzuty, mało komunikatywnie formułuje swoje myśli, niewystarczająco potrafi ocenić racjonalność i rzeczowość innych argumentacji; na dobry: potrafi dyskutować problemy metafizyczne, przedstawiać obiektywną i zasadna argumentację oraz formułować zarzuty, potrafi prezentować wyniki swoich badań i bronić zasadności własnej argumentacji, potrafi ocenić i wartościować racjonalność i rzeczowość innej argumentacji; na bardzo dobry:potrafi bardzo wnikliwie dyskutować problemy metafizyczne, zasadnie przedstawia własną argumentację oraz rzetelnie formułuje zarzuty, jasno i metodycznie prezentuje wyniki swoich badań i zasadność argumentacji, kompetentnie ocenia i wartościuje racjonalność i rzeczowość czyjejś argumentacji



Literatura podstawowa i uzupełniająca:
A. Maryniarczyk, Zeszyty z metafizyki 1-6, Lublin 2000-2007 (wraz z fragmentami tekstow klasycznych);
M.A. Krąpiec, Metafizyka. Zarys teorii bytu, Lublin 1995
M.A. Krąpiec, A. Maryniarczyk, Rozmowy o metafizyce, Lublin 1997
E. Gilson, Realizm tomistyczny, Warszawa
P. Jaroszyński, Metafizyka czy ontologia, Lublin 2011
S. Swieżawski, Z dziejów filozofii klasycznej, Krakow 2000
W. Stróżewski, Ontologia, Krakow 2005
E. Gilson, Byt i istota, Warszawa 1963
M. A.Krąpiec, Struktura bytu, Lublin 1995
M.A. Krąpiec, Teoria analogii bytu, Lublin 1993

Metafizyka - Ontologia - wykład

Cele przedmiotu:
zapoznanie z specyfika poznania metafizycznego i odróżnienie go od innych typów poznań
omówienie rożnych koncepcji bytów i różnych metafizyk oraz wskazanie na źródła zróżnicowań i konsekwencje
zapoznanie ze współczesną metafizyka realistyczną i sposobem jej uprawiania
dostarczenie rozumienia świata osób i rzeczy przez wskazanie na przyczyny ich istnienia i działania
odróżnienie metafizyki od nowożytnych i współczesnych ontologii
Wymagania wstępne:
podstawowa wiedza z zakresu szkoły średniej (liceum)
ogólna znajomość z fizyki i kosmologii
podstawowe umiejętności rozumienia tekstów filozoficznych
Efekty kształcenia:
WIEDZA
zna specyfikę poznania metafizycznego
zna podstawowe zagadnienia, którymi zajmuje się metafizyka
potrafi krytycznie analizować systemy filozoficzne i okazywać ich założenia i konsekwencje
potrafi rozumiejąco wyjaśniać problemy metafizyczne, wskazując na ich przyczyny
UMIEJĘTNOŚCI
potrafi stosować metodę metafizyki do rozwiązywania rożnych problemów filozoficznych
potrafi rozumiejąco wyjaśniać i opisywać otaczająca go rzeczywistość
opanował specyfikę metafizycznego wyjaśniania i argumentacji
umie dobierać odpowiednie narzędzia metafizyczne do wyjaśniania problemów
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
potrafi rozumiejąco wyjasniac problemy i przedstawiać zasadne agrumenty metafizyczne
potrafi prezentować wyniki swojej wiedzy metafizycznej i bronić jej racjonalności
potrafi ocenić i warościowac racjonalność i rzeczowość innej argumentacji
Metody dydaktyczne:
Metoda wykładu, dyskusje problemowe, uczestnictwo w sympozjach i konwersatoriach
Treści programowe:
Pierwsza część wykładu wprowadza w ogólne rozumienienie czym jest metafizyka i skąd pochodzi nazwa \"metafizyka\". Co jest przedmiotem i celem poznania metafizycznego. Czym rózni się metafizyka od innych dyscyplin filozoficznych. Przedtawione zostaną rózne koncepcje metafizyki, jakie uformowały sie w dziejach filozofii i rózne rozumienia bytu. W ramach tego zostana omówione 4 wielkie interpretacje rzeczywistości: monistyczna, dualistyczna, pluralistyczna i realistyczna. W ramach tych interpretacji zostaną omówone rózne rozumienia bytów, z uwględnieniem rozumienia człowieka oraz metod poznania metafizycznego. Wskaże się także na konsekwnecje jakie za sobą pociągają przyjęte interpretacje.


Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
WIEDZA. Brak zaliczenia:nie zna problematyki metafizycznej, nie potrafi formułować i wyjaśniać problemów metafizycznych i samodzielnie wyjaśniać; ocena dostateczna:słabo zna problematykę metafizyczną, słabo formułuje i wyjaśnia problemy metafizyczne, nie potrafi samodzielnie wskazać metafizycznych założeń i konsekwencji; ocena dobra:zna podstawową problematykę metafizyczną, potrafi krytycznie analizować stanowiska filozoficzne, potrafi formułować i rozwiązywać problemy metafizyczne; ocena bardzo dobra:posiada szeroką wiedzę z zakresu metafizyki, potrafi wnikliwie analizować stanowiska metafizyczne, potrafi samodzielnie formułować i rozwiązywać problemy metafizyczne
UMIEJĘTNOŚCI: ocena niedostateczna:nie potrafi stosować metody metafizyki, nie potrafi wyjaśniać problemów metafizycznych i dobierać odpowiedniej augmentacji, nie potrafi korzystać; dostateczna: słabo orientuje się w stosowaniu metody metafizyki, mało samodzielnie analizuje teksty filozoficzne, w słabym stopniu opanował wiedzę za zakresu metafizyki klasycznych i innych systemów filozoficznych; dobra:potrafi posługiwać się metodą metafizyki, potrafi samodzielnie analizować teksty metafizyczne, dobierać odpowiednie argumentacje metafizyczną, opanował dobrze wiedzę z zakresu metafizyki klasycznej i innych systemów filozoficznych; bardzo dobry:bardzo sprawnie potrafi posługiwać się metodą metafizyki i argumentacja metafizyczną, w pełni samodzielnie czyta i analizuje teksty filozoficzne, bardzo dobrze opanował wiedzę z zakresu metafizyki klasycznej i innych systemów filozoficznych.
KOMPETENCJE SPOŁECZNE: ocena niedostateczna:nie potrafi dyskutować problemów metafizycznych, nie potrafi dobierać i przedstawić odpowiedniej argumentacji metafizycznej, nie potrafi ocenić wartości racjonalności i zasadności innej argumentacji; na dostateczny: w słabym stopniu potrafi dyskutować problemy metafizyczne, przedstawiać zasadną argumentację oraz formułować zarzuty, mało komunikatywnie formułuje swoje myśli, niewystarczająco potrafi ocenić racjonalność i rzeczowość innych argumentacji; na dobry: potrafi dyskutować problemy metafizyczne, przedstawiać obiektywną i zasadna argumentację oraz formułować zarzuty, potrafi prezentować wyniki swoich badań i bronić zasadności własnej argumentacji, potrafi ocenić i wartościować racjonalność i rzeczowość innej argumentacji; na bardzo dobry:potrafi bardzo wnikliwie dyskutować problemy metafizyczne, zasadnie przedstawia własną argumentację oraz rzetelnie formułuje zarzuty, jasno i metodycznie prezentuje wyniki swoich badań i zasadność argumentacji, kompetentnie ocenia i wartościuje racjonalność i rzeczowość czyjejś argumentacji
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Bibliografia podstawowa: M. A. Krąpiec, Metafizyka, Dzieła XII, Lublin 1995; M. A. Krąpiec, Wprowadzenie do filozofii, t. 1 Rozumieć rzeczywistość, Lublin 2000; A. Maryniarczyk, Monistyczna i dualistyczna interpretacja rzeczywistości. Zeszyty z metafizyki, Nr 1, Lublin 2006; A. Maryniarczyk, Pluralistyczna interpretacja rzeczywistości. Zeszyty z metafizyki, Nr 2, Lublin 2006; A. Maryniarczyk, Realistyczna interpretacja rzeczywistości, Zeszyty z metafizyki. Nr 3, Lublin 2005; A. Maryniarczyk, Racjonalność i celowość świata osób i rzeczy. Zeszyty z metafizyki, Nr 4 Lublin 2007; A. Maryniarczyk, Odkrycie wewnętrznej struktury bytów. Zeszyty z metafizyki, Nr 5, Lublin 2006; A. Maryniarczyk, O przyczynach partycypacji i analogii. Zeszyty z metafizyki, Nr 6, Lublin 2005; B. Paź, Ontologia, w: "Powszechna Encyklopedia Filozofii", t. 7, Lublin 2006; M. A. Krąpiec A. Maryniarczyk, Metafizyka, w: "Powszechna Encyklopedia Filozofii", t. 7, Lublin 2006; Fragmenty tekstów klasycznych zamieszczonych w poszczególnych "Zeszytach z metafizyki" t. 1-6.

Bibliografia uzupełniająca: A. B. Stępień, Wprowadzenie do metafizyki, Kraków 1964; S. Swieżawski. Byt. Zagadnienia metafizyki tomistycznej, Kraków 1999; S. Swieżawski, Z dziejów filozofii klasycznej, Kraków 2000; W. Stróżewski, Ontologia, Kraków 2005; M.A. Krąpiec, A. Maryniarczyk, Rozmowy o metafizyce, Lublin 1997 (dostępna także wersja CD); Z. J. Zdybicka, Partycypacja bytu, Lublin 1972; G. Reale, Historia filozofii starożytnej, tłum. I.E. Zieliński, t. 1-5, Lublin 1996-2002; E. Gilson, Chrześcijańska filozofia wieków średnich, tłum. S. Zalewski, Warszawa 1987; E. Gilson, P. Langan, A. A. Maurer, Historia filozofii współczesnej, tłum. B. Chwendeńczuk, Z. Zalewski, Warszawa 1972.

Metafizyka i antropologia filozoficzna - seminarium

Cele przedmiotu:
Zapoznanie z problematyką wyjaśniania i uzasadniania metafizycznego (C1); doskonalenie umiejętności analizy tekstu filozoficznego w aspekcie metafizycznym (C2); ćwiczenie w formułowaniu i prezentowaniu argumentacji metafizycznej (C3); opanowanie techniki pisania tekstu filozoficznego; przygotowanie prac magisterskich(C4).
Wymagania wstępne:
Podstawowa wiedza z zakresu głównych dyscyplin filozoficznych, w tym metafizyki (W1)
ogólna znajomość metod filozoficznych i elementów metodologii metafizyki (W2);
podstawowe umiejętności analizowania i komentowania tekstów filozoficznych (W3)
Efekty kształcenia:
WIEDZA
zna specyfikę metody badań metafizycznych
zna w stopniu pogłębionym podstawowe zagadnienia metafizyczne
potrafi krytycznie analizować stanowiska w filozofii i okazywać ich założenia metafizyczne
potrafi formułować i rozwiązywać problemy metafizyczne
UMIEJĘTNOŚCI
potrafi stosować metodę metafizyki do rozwiązywania różnych problemów filozoficznych
potrafi czytać i analizować tekst filozoficzno-metafizyczny
opanował warsztat pisania pracy naukowej
przygotował pracę magisterska
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
potrafi dyskutować problemy i przedstawiać założenia i konsekwencje metafizyczne
potrafi prezentować wyniki swoich badań i bronić zasadności własnej argumentacji
potrafi docenić racjonalność i rzeczowość czyjejś argumentacji
Metody dydaktyczne:
Konwersatoryjne, problemowe, praca z tekstem, ćwiczenia z argumentacji metafizycznej, pisanie tekstu i prezentowanie wyników badań
Treści programowe:
Seminarium magisterskie z metafizyki i antropologii filozoficznej mam za zadanie wprowadzenie studenta w specyfikę metody badań metafizycznych (wyjaśniania i uzasadniania) oraz pogłębienie znajomości problematyki metafizycznej i antropologicznej. Podczas seminarium przewidziane jest (1) czytanie tekstu pierwszej Kwestii De Veritate, komentowanie go w kontekście dyskusji na temat specyfiki metafizyki realistycznej; referowanie przygotowywanych prac magisterskich przez studentów V roku studiów oraz ustalanie tematów prac magisterskich dla studentów IV roku, sporządzanie bibliografii i przygotowywanie planu pracy.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
WIEDZA:brak zaliczenia: nie zna problematyki metafizycznej i antropologicznej, nie potrafi krytycznie analizować stanowisk, formułować problemów metafizycznych; zaliczenie:na podstawową problematykę metafizyczno-antropologiczną, potrafi krytycznie analizować stanowiska filozoficzne, potrafi formułować i rozwiązywać problemy metafizyczno-antopologiczne
UMIEJĘTNOŚCI: brak zaliczenia:nie potrafi stosować metody metafizyki, nie potrafi analizować tekstów metafizycznych, nie opanował warsztatu pisania pracy naukowej, nie przygotował pracy magisterskiej; zaliczenie:potrafi posługiwać się metodą metafizyki, analizować teksty metafizyczno-antropoloigczne, dobierać argumentacje metafizyczną, opanował warsztat pisania pracy naukowej, przygotował pracę magisterską
KOMPETENCJE SPOŁECZNIE. brak zaliczenia:nie potrafi dyskutować problemów metafizyczno-antropologicznych, nie potrafi dobierać i przedstawić argumentacji metafizycznej, nie potrafi prezentować wyników swoich badań i zasadności własnej argumentacji, nie potrafi ocenić racjonalności i zasadności czyjejś argumentacji; zaliczenie:potrafi dyskutować problemy metafizyczno-antopologicne, przedstawiać obiektywną i zasadna argumentację oraz formułować zarzuty, potrafi prezentować wyniki swoich badań i bronić zasadności własnej argumentacji, potrafi ocenić i wartościować racjonalność i rzeczowość czyjejś argumentacji
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Św. Tomasz z Akwinu, De veritate. O prawdzie. Przekład komentarz i studia, Lublin 1999; M. A. Krąpiec, Metafizyka, Lublin; A. Maryniarczyk, Spór o metodę poznania realistycznego, w: Poznanie bytu czy ustalanie sensów, Lublin 1999, s. 55-86; M. A. Krąpiec, Przedmiot filozoficznych wyjaśnień: byt czy sens bytu, w: A. Maryniarczyk (red.), Poznania bytu czy ustalanie sensów, Lublin 1999, s 7-10; Metafizyka t.1-2, red. S. Janeczek i A. Starościc, Lubin 2017 oraz aktualnie ukazujących się nowych prac a dziedziny metafizyki i antropologii filozoficznej.

Metaphysics and Philosophical Anthropology - seminar

Cele przedmiotu:
Understanding of the particulars problems of metaphysical cognition and explanation; ability to analyze the metaphysical texts; formulating and presenting of arguments in metaphysical way; preparation of the MA Thesis.
Wymagania wstępne:
Good knowledge of the major philosophical disciplines and methods of philosophy; good skills of reading and commenting of philosophical texts.
Efekty kształcenia:
Knowledge: student knows the problems of the method of metaphysical knowledge, the basic metaphysical issues; is able critically to analyze the statements in philosophy, to formulate and solve the philosophical problems; knows and understands the basic concepts and principles of the protection of intellectual property and copyright law.
Skills: student can use the method of metaphysics, is able to read and analyze the philosophical texts, knows the scientific writing workshop, can prepare MA Thesis.
Social competence: student can discuss philosophical problems, and present own arguments; can present the research and defend the validity of the arguments; can appreciate the rationality and objectivity of arguments.
Metody dydaktyczne:
Working with text, writing text and presenting the results of research, discussion about the metaphysical problems.
Treści programowe:
The seminary undertakes issues of metaphysics, especially the method of metaphysical cognition, including metaphysical justification and explanation. It is realized through applying this method to research into selected problems in the field of particular metaphysics like anthropology, the philosophy of law, the philosophy of culture, the philosophy of art, as well as the philosophy of God and the philosophy of religion. The methodical aspect of seminary includes discussing principals of philosophical text’s analysis as well as a techniques of writing philosophical texts, formulating problems, preparing plans, making footnotes and bibliographies.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
No credit: lack of knowledge about the metaphysical issues, abilities critically to analyze the statements, can not formulate and solve philosophical problems; can not use the method of metaphysics, read and analyze philosophical texts; have not mastered the writing's technique of scientific work, skills to prepare the thesis; can not discuss philosophical problems, present own arguments and formulate objections, present the results of own research and the validity of own arguments; is not able to appreciate the relevance of arguments.
Credit: the student knows basic metaphysical issues, can critically analyze philosophical statement, formulate and solve philosophical problems; can use the method of metaphysics, read and analyze philosophical texts, mastered writing workshop of the scientific work, has skills to prepare the thesis; can discuss philosophical problems, present own arguments and formulate objections, can present the results of the own research and defend the validity of the arguments, can appreciate the rationality and objectivity of arguments.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
No credit: lack of knowledge about the metaphysical issues, abilities critically to analyze the statements, can not formulate and solve philosophical problems; can not use the method of metaphysics, read and analyze philosophical texts; have not mastered the writing's technique of scientific work, skills to prepare the thesis; can not discuss philosophical problems, present own arguments and formulate objections, present the results of own research and the validity of own arguments; is not able to appreciate the relevance of arguments.
Credit: the student knows basic metaphysical issues, can critically analyze philosophical statement, formulate and solve philosophical problems; can use the method of metaphysics, read and analyze philosophical texts, mastered writing workshop of the scientific work, has skills to prepare the thesis; can discuss philosophical problems, present own arguments and formulate objections, can present the results of the own research and defend the validity of the arguments, can appreciate the rationality and objectivity of arguments.

Metaphysics and Philosophical Anthropology - seminar

Cele przedmiotu:
Understanding of the particulars problems of metaphysical cognition and explanation; ability to analyze the metaphysical texts; formulating and presenting of arguments in metaphysical way; preparation of the MA Thesis.
Wymagania wstępne:
Good knowledge of the major philosophical disciplines and methods of philosophy; good skills of reading and commenting of philosophical texts.
Efekty kształcenia:
Knowledge: student knows the problems of the method of metaphysical knowledge, the basic metaphysical issues; is able critically to analyze the statements in philosophy, to formulate and solve the philosophical problems; knows and understands the basic concepts and principles of the protection of intellectual property and copyright law.
Skills: student can use the method of metaphysics, is able to read and analyze the philosophical texts, knows the scientific writing workshop, can prepare MA Thesis.
Social competence: student can discuss philosophical problems, and present own arguments; can present the research and defend the validity of the arguments; can appreciate the rationality and objectivity of arguments.
Metody dydaktyczne:
Working with text, writing text and presenting the results of research, discussion about the metaphysical problems.
Treści programowe:
The seminary undertakes issues of metaphysics, especially the method of metaphysical cognition, including metaphysical justification and explanation. It is realized through applying this method to research into selected problems in the field of particular metaphysics like anthropology, the philosophy of law, the philosophy of culture, the philosophy of art, as well as the philosophy of God and the philosophy of religion. The methodical aspect of seminary includes discussing principals of philosophical text’s analysis as well as a techniques of writing philosophical texts, formulating problems, preparing plans, making footnotes and bibliographies.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
No credit: lack of knowledge about the metaphysical issues, abilities critically to analyze the statements, can not formulate and solve philosophical problems; can not use the method of metaphysics, read and analyze philosophical texts; have not mastered the writing's technique of scientific work, skills to prepare the thesis; can not discuss philosophical problems, present own arguments and formulate objections, present the results of own research and the validity of own arguments; is not able to appreciate the relevance of arguments.
Credit: the student knows basic metaphysical issues, can critically analyze philosophical statement, formulate and solve philosophical problems; can use the method of metaphysics, read and analyze philosophical texts, mastered writing workshop of the scientific work, has skills to prepare the thesis; can discuss philosophical problems, present own arguments and formulate objections, can present the results of the own research and defend the validity of the arguments, can appreciate the rationality and objectivity of arguments.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
G.P. Klubertanz SJ, (1955). Introduction to the Philosophy of Being. New York;
S.Kaminski, M. Kurdzialek, Z.J. Zdybicka (Ed). (1980). Theory of being. To Understand Reality. Lublin:
Towarzystwo naukowe KUL;
M.A. Krapiec, (1991), Metaphysics, An Outline of the History of Being, trans. M. Lescoe, A. Woznicki, and Th. Sandok, New York, Mariel Publication;
M.A. Krapiec, A. Maryniarczyk, (2010), The Lublin Philosophical School, trans. H. Mcdonald, Lublin: PTTA;
A. Maryniarczyk, (2010), The Monistic and Dualistic Interpretation of Reality, trans. H. McDonald, Lublin, PTTA;
A. Maryniarczyk, (2011), The Pluralistic Interpretation of Reality, trans. H. McDonald, Lublin, PTTA;
A. Maryniarczyk, (2015), The Realistic Interpretation of Reality, trans. H. McDonald, Lublin, PTTA;
A. Maryniarczyk, (2016), Rationality and Finality of the World of Persons and Things, trans. H. McDonald, Lublin, PTTA;
J. Owens, (1985), An Elementary Christian Metaphysics. Houston: Center for Thomistic Studies;
J.E. Wippel, (2003), The Metaphysical Thought of Thomas Aquinas.

Problem substancji i natury bytu w filozofii dawnej i współczesnej - konwersatorium

Cele przedmiotu:
Zapoznanie z zagadnieniem substancji i natury bytu, z głównymi koncepcjami tych problemów, jakie formułowano na przestrzeni dziejów filozofii.
Wymagania wstępne:
Wiedza z metafizyki i historii filozofii na poziomie licencjatu z filozofii; dobre umiejętności komentowania i interpretowania tekstów filozoficznych
Efekty kształcenia:


WIEDZA: zna główne koncepcje substancji i natury w poszczególnych epokach dziejów filozofii; zna sukcesywny rozwój refleksji nad tymi problemami, rozumie znaczenie tych zagadnień dla metafizyki; K_W02, K_W06, K_W01, K_W03, K_W05
UMIEJĘTNOŚCI: potrafi wskazać źródła i założenia poszczególnych koncepcji substancji i natury; potrafi wykazać, co było powodem pojawiania się nowych problemów w obrębie zagadnienia substancji i natury; potrafi pokazać jakie zastosowania ma teoria substancji i natury bytu w rozwiązywaniu określonych problemów filozoficznych, zwłaszcza metafizycznych i antropologicznych; K_U02, K_U03, K_U01, K_U05, K_U06, K_U07
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY): potrafi dyskutować problemy filozoficzne i przedstawiać argumenty uzasadniające daną tezę; potrafi wykazać pozytywne aspekty oraz ograniczenia ocenianej argumentacji; potrafi wymieniać poglądy kierując się racjonalnością i obiektywną wartością argumentacji; K_K02, K_K04, K_K02, K_K06.
Metody dydaktyczne:
Praca z tekstem, interpretacja poglądów autora, wskazywanie argumentów, dyskutowanie problemów, przeprowadzenie własnej analizy tekstu i przedstawianie wyników badań w grupie.
Treści programowe:
Konwersatorium poświęcone jest analizie głównych koncepcji substancji i natury bytu, jakie formułowano na przestrzeni dziejów filozofii. W ramach filozofii starożytnej odnotowana zostanie koncepcja Arystotelesa. Ze średniowiecznych teorii substancji i natury uwaga skupi się na teorii Avicenny, św. Tomasza z Akwinu i Dunsa Szkota. Z filozofii nowożytnej i współczesnej odnotowana będzie koncepcja Kartezjusza, Spinozy, Locke’a, Berkeleya, Hume’a, Kanta oraz we współczesnym tomizmie. Przy omawianiu poszczególnych teorii substancji i natury odnotowane zostanie znaczenie tych teorii na gruncie metafizyki oraz antropologii filozoficznej.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
(W) na ocenę 2: nie zna głównych koncepcji substancji i natury, nie potrafi śledzić procesu rozwoju problematyki substancji i natury w dziejach filozofii, nie potrafi ukazać znaczenia teorii substancji i natury w wykładni podstawowych problemów metafizycznych i antropologicznych; na ocenę 3: słabo zna główne koncepcje substancji i natury, w stopniu dostatecznym potrafi śledzić proces rozwoju problematyki substancji i natury w dziejach filozofii, w małym zakresie potrafi wykazać znaczenie teorii substancji i natury w wykładni podstawowych problemów metafizycznych i antropologicznych; na ocenę 4: dobrze zna główne koncepcje substancji i natury, sprawnie potrafi śledzić proces rozwoju problematyki substancji i natury w dziejach filozofii, potrafi ukazać znaczenie teorii substancji i natury w wykładni podstawowych problemów metafizycznych i antropologicznych; na ocenę 5: bardzo dobrze zna główne koncepcje substancji i natury, sprawnie potrafi pokazać proces rozwoju problematyki substancji i natury w dziejach filozofii, bardzo dobrze rozumie znaczenie teorii substancji i natury w wykładni podstawowych problemów metafizycznych i antropologicznych.
(U) na ocenę 2: nie potrafi wskazać źródeł i założeń poszczególnych koncepcji substancji i natury; nie potrafi wskazać powodów pojawiania się nowych problemów w obrębie zagadnienia substancji i natury; nie potrafi pokazać roli teorii substancji i natury w rozwiązywaniu określonych problemów filozoficznych, zwłaszcza metafizycznych i antropologicznych; na ocenę 3: w dostatecznym stopniu potrafi wskazać źródła i założenia poszczególnych koncepcji substancji i natury; w małym zakresie potrafi wskazywać powody pojawiania się nowych problemów w obrębie zagadnienia substancji i natury; słabo potrafi pokazywać rolę teorii substancji i natury w rozwiązywaniu określonych problemów filozoficznych, zwłaszcza metafizycznych i antropologicznych; na ocenę 4: dobrze potrafi wskazywać źródła i założenia poszczególnych koncepcji substancji i natury; dobrze orientuje się we wskazywaniu powodów pojawiania się nowych problemów w obrębie zagadnienia substancji i natury; sprawnie ukazuje rolę teorii substancji i natury w rozwiązywaniu określonych problemów filozoficznych, zwłaszcza metafizycznych i antropologicznych; na ocenę 5: bardzo dobrze potrafi wskazywać źródła i założenia poszczególnych koncepcji substancji i natury; bardzo dobrze orientuje się we wskazywaniu powodów pojawiania się nowych problemów w obrębie zagadnienia substancji i natury; bardzo sprawnie ukazuje rolę teorii substancji i natury w rozwiązywaniu określonych problemów filozoficznych, zwłaszcza metafizycznych i antropologicznych.
(K) na ocenę 2: nie potrafi dyskutować problemów filozoficznych i przedstawiać argumentów uzasadniających daną tezę; nie potrafi wykazywać pozytywnych aspektów oraz ograniczeń ocenianej argumentacji; nie potrafi wymieniać poglądów kierując się racjonalnością i obiektywną wartością argumentacji; na ocenę 3: w słabym stopniu potrafi dyskutować problemy filozoficzne i przedstawiać argumenty uzasadniające daną tezę; dostatecznie potrafi wykazywać pozytywne aspekty oraz ograniczenia ocenianej argumentacji; w dostatecznym zakresie potrafi wymieniać poglądy kierując się racjonalnością i obiektywną wartością argumentacji; na ocenę 4: dobrze potrafi dyskutować problemy filozoficzne i przedstawiać argumenty uzasadniające daną tezę; potrafi wykazywać pozytywne aspekty oraz ograniczenia ocenianej argumentacji; sprawnie potrafi wymieniać poglądy kierując się racjonalnością i obiektywną wartością argumentacji; na ocenę 5: bardzo dobrze potrafi dyskutować problemy filozoficzne i przedstawiać argumenty uzasadniające daną tezę; bardzo sprawnie potrafi wykazywać pozytywne aspekty oraz ograniczenia ocenianej argumentacji; bardzo dobrze potrafi wymieniać poglądy kierując się racjonalnością i obiektywną wartością argumentacji.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Arystoteles, Fizyka, tłum. K. Leśniak, w: tenże, Dzieła wszystkie, t. 2, Warszawa: PWN, 1990.
Arystoteles, Metafizyka, tekst pol. oprac. M. A. Krąpiec, Andrzej Maryniarczyk na podst. tłum. [z grec.] T. Żeleźnika, t. 1–2, Lublin: RW KUL, 1996.
Avicenna, Liber de philosophia prima sive scientia divina I–IV, ed. critique de la trad. latine médiévale par S. Van Riet, introd. doctrinale par G. Verbeke (Avicenna Latinus), Louven-Leiden: Brill, 1977.
S. Thomae Aquinatis, Summa contra gentiles, w: tenże, Opera Omnia, Editio Leonina, Rome: Commissio Leonine, 1934 (Prawda wiary chrześcijańskiej, t. 1–3, tłum. Z. Włodek, W. Zega, Poznań: W drodze, 2003–2009).
S. Thomae Aquinatis, Summa theologiae, w: Opera Omnia, Editio Leonina, Rome: Commissio Leonine, 1888–1906 (Suma teologiczna, red. S. Bełch, t. 1–34, Londyn: Veritas, 1962–1986).
Substancja - natura - prawo natrualne, w serii "Zadania współczesnej metafizyki", red. nauk A. Maryniarczyk SDB, K. Stępień, P. Gondek
Lublin 2006,
Spór o naturę ludzką w serii "Zadania współczesnej metafizyki", reed. nauk. A. Maryniarczyk, K. Stępień, A. Gudaniec
Lublin 2014
Locke J., Rozważania dotyczące rozumu ludzkiego, tłum. B. J. Gawęcki, przekład przejrzał Cz. Znamierowski, t. 1, Warszawa: PWN, 1955.
Berkeley G., A Treatise Concerning the Principles of Human Knowledge, ed. D. R. Wilknis, Dublin 2002.
Hume D., Traktat o naturze ludzkiej, przeł. Cz. Znamierowski, Warszawa: Alteheia, 2005.
Kant I., Kritik der reinen Vernunft, Vollständige Ausgabe nach der zweiten, hin und wieder verbesserten Auflage 1787, Köln: Anaconda, 2011.
Copleston F., Historia filozofii, t. 1-6, tłum. H. Bednarek, S. Zalewski, Warszawa: Pax, 1996-1998.
Krąpiec, M. A., Metaphysics, An Outline of the History of Being, trans. M. Lescoe, A. Woznicki, and Th. Sandok, New York, Mariel Publication, 1991.

Przyczyny i skutki odrzucenia substancji w filozofii nowożytnej i współczesnej - konwersatorium

Cele przedmiotu:
Zapoznania studenta dyskusją na temat substnacji w filozofii nowożytnej i współczesnej (C1); Wyróznienie nurtów negujących istnienie substancji (C2); Wskazanie na źródła i konsekwencje negacji substancji, co przejawia się w negoacji natury bytów, istoty i tożsamości (C3).
Wymagania wstępne:
Ogólna znajomość historii filozofii nowożytnej i współczenej (W1); znajomość postawowych zagadnień z metafizyki klasycznej (2); wiedza na temat substancji z historii starożytnej i środniowecznej (W2).
Efekty kształcenia:
WIEDZA
Zapoznanie się z poglądami wybranych filozofów nowożytnych i współczesnych na temat substnacji.
UMIEJĘTNOŚCI
Umiejętność wskaznia przyczyn i skutków rugowania substnacji w odniesieniu do problemu natury, istoty i tożsamosci bytów.
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
Umiejęność wskaznia na praktyczne skutki w rozumienu człowieka i ludzkiego działania.
Metody dydaktyczne:
Czytanie tekstów i interpretacja, referowanie przygotowanych prac przez studentow, wykład i wyjasnianie zagadnień.
Treści programowe:
Zajęcia mają formę konwersatorium. Uwzglęnia się w nich najważniejszych przedstawicieli nośnych nutrów filozofii nowożytnej i współczesnej. Akcent zostaje położony na problem substancji oraz przyczyny i sktuki jej rugowania z wyjasnien struktury i natury bytów.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Niezaliczenia: brak obecności, brak przygowanej pracy pisemnej.
Zaliczenie: uczesnictwo w konwersatoriach, lektra tekstów i udział w dyskusi; referowanie przygotowanych prac na podstawie wskazynych przez prowadzącego tekstów.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Arystoteles, Metafizyka, Lublin 2017; Substancja - Natura - Prawo Naturalne, red. A. Maryniarczyk, K. Stępień, P. Gondek, Lublin 2006; Spór o naturę ludzką, red. A. Marniarczyk, K. Stępień, A. Gudanie, Lublin 2014.