Organoznawstwo (wykład)

Opis przedmiotu
Informacje ogólne
Organizator:Wydział Teologii - Instytut Muzykologii
Kod ECTS:03200-XXXX-0103WYK0047
Kierunek studiów: Muzykologia (stacjonarne II stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok I - Semestr 2
Punkty ECTS: 1
Forma zaliczenia: Zaliczenie na ocenę
Rozkład zajeć
Cele przedmiotu
Wymagania wstępne
Założenia i cele przedmiotu: Poznanie budowy organów oraz zasad ich prawidłowej eksploatacji, nabycie interdyscyplinarnej wiedzy o tym instrumencie.
Efekty kształcenia dla przedmiotu
Metody dydaktyczne
Treści programowe przedmiotu
Ograniczenia: Zajęcia przeznaczone są dla studentów III, IV i V roku muzykologii w ramach specjalizacji naukowej w Katedrze Instrumentologii oraz studentów IV i V roku specjalizacji muzycznej - Muzyk kościelny w zakresie gry organowej.

Treści programowe: Trzyletni cykl wykładów obejmuje wiedzę na temat budowy organów. Na III roku studiów przekazywana jest wiedza na temat: nazw, definicji i typów organów; budowy i menzury piszczałek oraz głosów organowych. Na IV roku studiów wykładane są następujące tematy: głosy wielorzędowe, sposoby zapisywania dyspozycji instrumentów, struktura brzmieniowa oraz budowa miechów, ciśnienie powietrza w miechach, kanały powietrzne i dmuchawy elektryczne. V rok studiów obejmuje zagadnienia dotyczące wiatrownic, traktur, ogólnych zasad układania dyspozycji, badań analitycznych zabytkowych organów.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Metody dydaktyczne: wykład wspierany technikami multimedialnymi; praca własna studentów (m. in. pisanie referatów, przygotowywanie pokazów multimedialnych, uzupełnianie wiadomości w oparciu o wskazaną literaturę).
Forma i warunki zaliczenia zajęć: Przygotowanie jednego
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura obowiązkowa:
- Chwałek J.: Budowa organów. Wprowadzenie do inwentaryzacji i dokumentacji zabytkowych organów w Polsce. Warszawa 1971.
- Chwałek J.: Nutowy zapis skali poziomej i pionowej w organach. W: Organy i muzyka organowa. T. 7. Red. J. Krassowski. Gdańsk 1988 s. 273-290.
- Chwałek J.: Organowe głosy wielorzędowe. W: Organy i muzyka organowa. T. 13. Red. J. Krassowski. Gdańsk 2006 s. 350-360.
- Chwałek J.: Wolumen brzmieniowy wielkich organów w bazylice leżajskiej. W: Organy i muzyka organowa. T. 10. Red. J. Krassowski. Gdańsk 1997 s. 77-90.
- Chwałek J.: Wpływ głosów o skali repetującej na rysunek melodyczny i barwę brzmienia organów. W: Zeszyty Naukowe Akademii Muzycznej w Warszawie. T. 14. Red. A. Rakowski. Warszawa 1986 s. 104-118.
- Gołos J.: Organoznawstwo historyczne. Warszawa 2004.
Literatura uzupełniająca:
- Adelung W.: Einführung in den Orgelbau. Wiesbaden 1987.
Barnes W. H.: The Contemporary American Organ. New York 1948.
- Chwałek J.: Budowa organów. Wprowadzenie do inwentaryzacji i dokumentacji zabytkowych organów w Polsce. Warszawa 1971.
- Bédos de Celles Fr., Dom : L'Art du facteur d'orgues. T. I 1766; T. II i III 1770; T. IV 1778.
- Gołos J.: Polskie organy i muzyka organowa. Warszawa 1972.
- Grabner H.: Die Kunst des Orgelbaues. Berlin 1958.
- Jakob F.: Die Orgel. Orgelspiel und Orgelbau von der Antike bis zur Gegenwart. Mainz 1996.
- Klotz H.: Das Buch von der Orgel. Kassel 1965.
- Mahrenholz Ch.: Die Orgelregister, ihre Geschichte und ihr Bau. Kassel 1930.
- Praetorius M.: Syntagma Musicum. Teil II: De Organographia. Wolfenbüttel 1916. Faksimile. Kassel 1958.
- Radziewicz-Winnicki J.: Architektura organów w Polsce - geneza i ewolucja formy. (W:) Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej. Nr 875. Architektura. Z. 5. Red. W. Gabzdyl [i in.].Gliwice 1986.
- Reichert P.: Orgelbau - Kunst Und Technik. Wilhelmshaven 1995.
- Sapalski A.: Przewodnik dla organistów. Kraków 1880.
- Słownik terminologiczny zabytków. Z. 3: Instrumenty muzyczne. Cz. 1 - Instrumenty klawiszowe. Opr. J. Gołos, Z. Kobus, B. Vogel. Warszawa 1991.
- Smulikowska E.: Prospekty organowe w dawnej Polsce. Wrocław 1989.
- Töpfer J. G.: Lehrbuch der Orgelbaukunst. IV. und V. Auflage. Oprac. P. Smets. T. I-IV. Mainz 1955-1960.
- Whitworth R.: The electric Organ. London 1948.
- Zacharski K.: Leksykon organowy. Wadowice 2007.