Homiletyka formalna (ćwiczenia) - 2021/2022

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:Ks. dr Michał Klementowicz
Organizator:Wydział Teologii - Instytut Nauk Teologicznych
Liczba godzin tydzień/semestr: 1/15
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C. 1. - Student potrafi posługiwać się zasadami indukcyjnego i dedukcyjnego uzasadniania twierdzeń w głoszeniu homilii oraz kazań.
C. 2. - Student potrafi posługiwać się różnymi modelami kaznodziejskimi w przygotowaniu tekstów przepowiadania.
Wymagania wstępne
W. 1. - Student potrafi krytycznie korzystać ze opracowań dotyczących retoryki oraz komunikacji społecznej.
W. 2. - Student posiada umiejętność analizy materiałów źródłowych, dzięki czemu jest w stanie rozwijać własny potencjał zróżnicowanego sposobu komunikowania znaczeń.
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
W_01 - Student ma podstawową wiedzę dotyczącą posługiwania się zasadami retoryki w głoszeniu słowa Bożego.
W_02 - Student ma pogłębioną wiedzę na temat głoszenia treści teologicznych posługując się przy tym metodami indukcyjnego i dedukcyjnego sposobu uzasadniania twierdzeń.
W_03 - Student ma uporządkowaną wiedzę z zakresu funkcji języka religijnego.
Ma pogłębioną znajomość współczesnego nauczania Kościoła, którym potrafi posługuje się budując argumentację ex auctoritate.
W_04 - Student ma podstawową wiedzę o antycznych źródłach kultury chrześcijańskiej, do których sięga budując poprawną argumentację ad logos.
W_05 - Student ma uporządkowaną wiedzę z zakresu teologii pastoralnej w zakresie stosowania w przepowiadaniu różnych modeli homiletycznych.
W_06 - Student dysponuje pogłębioną wiedzą w zakresie teologii słowa Bożego w rozumieniu i wykorzystaniu antycznych wzorców przepowiadania homilijnego.
W_07 - Student posiada uporządkowaną wiedzę na temat argumentacji ad movere oraz ad delectare, którą potrafi aplikować w działalności ewangelizacyjnej.

UMIEJĘTNOŚCI
U_01 - Student posiada umiejętności w zakresie analizy tekstów z zakresu antyku greckiego i rzymskiego w celu pracy nad warsztatem w przekazywaniu znaczeń w posłudze przepowiadania słowa Bożego.
U_02 - Student posiada umiejętność interpretowania źródeł antyku chrześcijańskiego.
U_03 - Student potrafi przeprowadzić krytyczną analizę i interpretację dzieł pisarzy chrześcijańskich w celu określenia ich znaczenia dla rozwoju ars praedicandi.
U_04 - Student potrafi nawiązywać współpracę z różnymi podmiotami działalności kulturalnej w celu rozwoju umiejętności aplikacji osiągnięć retoryki antycznej we współczesności.
U_05 - Student potrafi porozumiewać się z wykorzystaniem osiągnięć retorycznego inventio.
U_06 - Student potrafi podejmować i wypełniać ogólne i specjalistyczne zadania duszpasterskie w formie głoszenia słowa Bożego z wykorzystaniem osiągnięć klasycznego dispositio.
U_07 - Student potrafi popularyzować wiedzę teologiczną w głoszeniu słowa Bożego z wykorzystaniem narzędzi retorycznego elocutio.
U_08 - Student potrafi przygotowywać i wygłaszać homilie, w których aplikuje zasady mnemotechniki.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_01 - Student potrafi odpowiednio określić priorytety służące realizacji wykorzystania źródeł antycznych w przepowiadaniu.
K_02 - Student ma świadomość koherencji różnych czynników wpływających na ludzkie postawy, tym samym dostrzega możliwość odniesienia w przepowiadaniu do aktów woli oraz uczuć.
K_03 - Student ma świadomości, iż jako głoszący słowo Boże ma wpływ na kształtowanie się rzeczywistości społecznej, co osiąga przez posługiwanie się uzasadnianiem twierdzeń typu ad logos.
Metody dydaktyczne
Metoda tradycyjnego prowadzenia wykładu, w ramach której ma miejsce posługiwanie się środkami technicznymi ułatwiającymi percepcję prezentowanych treści.
Metody dyskusyjne, gdzie uczestnicy zajęć uczą się dyskusji, prezentowania własnego stanowiska.
Treści programowe przedmiotu
W ramach wykładu student zapoznaje się z rodzajami argumentacji w kaznodziejstwie. Poznaje zasady uzasadniania twierdzeń w odniesieniu do intelektu, aktów woli oraz uczuć, poznaje ponadto różne funkcje języka charakterystyczne dla przepowiadania (funkcję informacyjną, delimitacyjną, performatywną, fatyczną). Student zostaje ponadto zapoznany z osiągnięciami komunikologii oraz tzw. new rhetoric, co pozostaje kluczem dla efektywnego porozumiewania się w ramach głoszenia słowa Bożego.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Podstawą oceny w czasie ćwiczeń będzie: oceniony tekst pracy pisemnej weryfikujący zdobytą wiedzę, nabyte umiejętności oraz kompetencje społeczne – 30 %; zaprezentowane prace pisemne w formie ćwiczeń praktycznych – 30%; aktywność studenta w czasie prowadzonych zajęć – 25 %; obecność na zajęciach 15 %.
Na ocenę bardzo dobrą – student musi przygotować pracę pisemną w formie konspektu homilii, gdzie prawidłowo posłuży się argumentacją ad logos, ad movere i ad delectare; ponadto student musi w przygotowanym konspekcie posłużyć się urozmaiconym aparatem uzasadniania twierdzeń – na sposób indukcyjny oraz dedukcyjny. Student musi ponadto zaprezentować przygotowany konspekt homilii z uwzględnieniem technik komunikacyjnych, tzn. różnych modeli homiletycznych (modelu Arensa, Vrableca, modelu dyskursywno-retorycznego, modelu polskiego). Student musi ponadto orientować się w osiągnięciach retoryki antycznej oraz jej znaczenia dla ars praedicandi.
Na ocenę dobrą – student musi przygotować pracę pisemną w formie konspektu homilii, gdzie posłuży się argumentacją ad logos, ponadto w przygotowanym konspekcie musi posłużyć się indukcyjny sposobem uzasadniania twierdzeń. Student musi ponadto zaprezentować przygotowany konspekt homilii z uwzględnieniem technik komunikacyjnych, tzn. przynajmniej dwóch, wybranych przez siebie, modeli homiletycznych.
Na ocenę dostateczną – student musi przygotować pracę pisemną w formie konspektu homilii, gdzie posłuży się wybranym sposobem argumentacji, ponadto w przygotowanym konspekcie musi posłużyć się formułą uzasadniania twierdzeń w oparciu o autorytet. Student musi ponadto zaprezentować przygotowany konspekt homilii z uwzględnieniem technik komunikacyjnych, tzn. wybranego przez siebie, modelu homiletycznego.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa:
1. Adamek Z., Homiletyka, Tarnów 1992;
2. Jaroszyński P., Jaroszyński Cz., Kultura słowa. Podstawy retoryki klasycznej, Szczecinek 2008;
3. Jaroszyński P., Jaroszyński Cz., Podstawy retoryki klasycznej, wyd. 2, Warszawa 2002;
4. Korolko M., Podręcznik retoryki kaznodziejskiej, Kraków 2010;
5. Korolko M., Retoryka i erystyka dla prawników, Warszawa 2001;
6. Korolko M., Sztuka retoryki. Przewodnik encyklopedyczny, Warszawa 1990;
7. Urbański P. (red.), Retoryka na ambonie. Z problemów współczesnego kaznodziejstwa.

Literatura uzupełniająca:
1. Augustyn, De doctrina christiana (IV księga), tłum. J. Sulowski, Wydawnictwo: Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1989;
2. Rhetorica ad Herennium, w: Sztuka retoryki. Przewodnik encyklopedyczny, M. Korolko, Warszawa 1990, s. 250-257;
3. Śniżewski S. (red.), Terminologia retoryczna w Institutio oratoria Kwintyliana, Kraków 2014;
4. Ziomek J., Retoryka opisowa, Wrocław 1990.
Kierunek studiów: Teologia kurs A (stacjonarne jednolite magisterskie)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok VI - Semestr 12
Punkty ECTS: 1
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę