Pozytywne funkcje negatywnych doświadczeń: stresu, kryzysu, traumy (konwersatorium) - 2020/2021

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr Elżbieta Talik
Organizator:Wydział Nauk Społecznych - Instytut Psychologii
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 – przekazanie wiedzy na temat koncepcji potraumatycznego wzrostu (PTG - posttraumatic growth).
C2 - uwrażliwienie na problemy natury etycznej związanej z diagnozą/ terapią osób po doświadczeniu traumy.
Wymagania wstępne
Podstawowa wiedza z zakresu psychologii klinicznej i psychologii zdrowia.
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
W1 – posiada wiedzę na temat potraumatycznego wzrostu (PTG), zna różne modele wzrostu po traumie; rozumie terminologię używaną w koncepcji PTG i potrafi odróżnić podstawowe i bliskoznaczne pojęcia. Zna podstawowe zagadnienia z zakresu dyscyplin bazowych dla koncepcji PTG, w szczególności – psychologii klinicznej, psychologii zdrowia. K_W01 K_W03 K_W10
W2 – ma pogłębioną wiedzę na temat czynników utrudniających rozwój człowieka (w szczególności – stres, kryzys, trauma) oraz reakcji ludzi na zdarzenia traumatyczne. Zna czynniki warunkujące potraumatyczny wzrost oraz rozpowszechnienie zjawiska w różnych grupach społecznych. K_W05 K_W08
W3 – posiada wiedzę na temat podmiotowych i sytuacyjnych uwarunkowań potraumatycznego wzrostu, a w szczególności znaczenia religijności/ duchowości oraz systemów wartości dla wystąpienia PTG. K_W07
W4 – ma uporządkowaną wiedzę na temat zaburzeń związanych z traumą (zespół stresu pourazowego, ostra reakcja na stres; ostre zaburzenie potraumatyczne); zna koncepcje (psychologiczne, biologiczne, interakcyjne i społeczne) wyjaśniające powstawanie i utrzymywanie się tych zaburzeń oraz różne formy udzielania pomocy psychologicznej. K_W13
W5 - Zna wartość podstawowych metod do diagnozy potraumatyczego wzrostu, ich zalety i ograniczenia oraz możliwości interpretacji klinicznej. K_W13

UMIEJĘTNOŚCI
U1 – potrafi wykorzystać poznane modele teoretyczne do analizowania i interpretowania uwarunkowań i mechanizmów potraumatycznego wzrostu. K_U01
K_U02
U2 – potrafi zaplanować oraz przeprowadzić proces diagnostyczny dotyczący zjawiska potraumatycznego wzrostu, z zachowaniem standardów etycznych w diagnozie; potrafi wskazać ograniczenia przeprowadzonej diagnozy. K_U05 K_U08 K_U09 K_U10 K_U11
U3 – potrafi wskazać kierunki oddziaływań terapeutycznych wobec osób po traumie, ukierunkowane na pozytywne funkcje negatywnych doświadczeń. Umie krytycznie ocenić dostępne formy pomocy psychologicznej. K_U06 K_U07 K_U10

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K1 – jest świadomy znaczenia zasad etycznych i prawnych w pracy z osobami po traumie. K_K02 K_K03
K2 – Posiada podstawowe kompetencje dotyczące pomocy psychologicznej osobie (w różnym wieku) przeżywającej negatywne doświadczenia: stres, kryzys, traumę; przyjmuje postawę szacunku wobec osób po traumie; potrafi zachować należytą wrażliwość i empatię. K_K05 K_K06
K3 – wykazuje krytyczną postawę wobec koncepcji PTG – jest świadomy zastrzeżeń metodologicznych oraz kontrowersji konceptualizacyjnych. K_K07
Metody dydaktyczne
Konwersatorium, studium przypadku, praca w grupie, elementy psychodramy.
Treści programowe przedmiotu
1. Wprowadzenie w problematykę - pozytywne skutki negatywnych doświadczeń życiowych: stresu, kryzysu i traumy.
2. Negatywne reakcje na stres - ostra reakcja na stres, zaburzenie stresowe pourazowe, zespół stresu pourazowego (PTSD).
3. Zjawisko potraumatycznego wzrostu - terminologia, różne modele wzrostu po traumie, rozpowszechnienie zjawiska.
4. Podmiotowe i sytuacyjne czynniki warunkujące wzrost po traumie.
5. Pomiar potraumatycznego wzrostu - narzędzia pomiaru, ich wartość diagnostyczna, prognostyczna, możliwości interpretacyjne oraz ograniczenia.
6. Uwagi krytyczne na temat koncepcji potraumatycznego wzrostu - zastrzeżenia metodologiczne, kontrowersje konceptualizacyjne.
7. Etyczne aspekty diagnozy i terapii osób po doświadczeniu traumy.
8. Prezentacja badań, dotyczących zjawiska PTG.
9. Analiza przypadków osób z PTG.
10. Podstawowe kompetencje istotne dla wspierania procesu wzrostu po traumie.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Ocena niedostateczna
(W) – Student/ka nie posiada wiedzy na temat różnych modeli potraumatycznego wzrostu,. jego uwarunkowań, sposobów pomiaru; nie dysponuje wiedzą na temat aktualnych kontrowersji związanych z PTG.
(U) – Student/ka nie posiada umiejętności niezbędnych do przeprowadzenia procesu diagnostycznego i terapeutycznego osoby po traumie
(K) - Student(ka) nie operuje w sposób krytyczny wiedzą, dotyczącą zjawiska potraumatycznego wzrostu. Student(ka) nie potrafi samodzielnie przeprowadzić studium przypadku osoby po traumie.

Ocena dostateczna
Student/ka posiada elementarną wiedzę na temat różnych modeli potraumatycznego wzrostu,. jego uwarunkowań, sposobów pomiaru; w niewielkim stopniu dysponuje wiedzą na temat aktualnych kontrowersji związanych z PTG.
(U) – Student/ka posiada niektóre umiejętności niezbędne do przeprowadzenia procesu diagnostycznego i terapeutycznego osoby po traumie
(K) - Student(ka) operuje w sposób mało krytyczny wiedzą, dotyczącą zjawiska potraumatycznego wzrostu. Student(ka) dostatecznie potrafi przeprowadzić studium przypadku osoby po traumie.

Ocena dobra
(W) – Student/ka posiada dość duży zasób wiedzy na temat różnych modeli potraumatycznego wzrostu,. jego uwarunkowań, sposobów pomiaru; w dużym stopniu dysponuje wiedzą na temat aktualnych kontrowersji związanych z PTG.
(U) – Student/ka posiada spore umiejętności niezbędne do przeprowadzenia procesu diagnostycznego i terapeutycznego osoby po traumie
(K) – Student/ka potrafi krytycznie ocenić zjawisko potraumatycznego wzrostu. Student(ka) potrafi samodzielnie przeprowadzić studium przypadku osoby po traumie.

Ocena bardzo dobra
(W)– Student/ka posiada szeroką wiedzę na temat różnych modeli potraumatycznego wzrostu,. jego uwarunkowań, sposobów pomiaru; dysponuje szeroką wiedzą na temat aktualnych kontrowersji związanych z PTG. .
(U) – Student/ka posiada umiejętności niezbędne do przeprowadzenia procesu diagnostycznego i terapeutycznego osoby po traumie.
(K) – Student/ka potrafi krytycznie ocenić zjawisko potraumatycznego wzrostu, biorąc pod uwagę aktualne zarzuty metodologiczne i kontrowersje konceptualne wobec zjawiska PTG. Student(ka) bardzo dobrze potrafi przeprowadzić studium przypadku osoby po traumie.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa
1. Dudek, B. (2003). Zaburzenie po stresie traumatycznym. Gdańsk: GWP.
2. Jayawickreme, E.; Blackie, L. E. R. (2014). "Post‐traumatic growth as positive personality change: Evidence, controversies and future directions". European Journal of Personality. 28 (4): 312–331.
3. Meyerson, D. A.; Grant, K. E.; Carter, J. S.; Kilmer, R. P. (2011). "Posttraumatic growth among children and adolescents: A systematic review". Clinical Psychology Review. 31 (6): 949–964.
4. Newman, E., Fogler, J. M., McMackin, R. A., Keane, T. K. (2015). Terapia traumy. Teoria i praktyka terapii opartej na dowodach. Gdańsk: Wydawnictwo Harmonia.
5. Ogińska-Bulik, N. (2013). Pozytywne skutki negatywnych doświadczeń traumatycznych, czyli kiedy łzy zamieniają się w perły. Warszawa: Difin.
6. Tedeschi, R., Addington, E., Cann, A., & Calhoun, L. G. (2014). Post-traumatic growth Some needed corrections and reminders. European Journal of Personality, 28, 350-351

Literatura uzupełniająca
1. Cohen J.A., Mannarino A.P., Deblinger E. (2011) Terapia traumy i traumatycznej żałoby u dzieci i młodzieży. Kraków: Wydawnictwo UJ.
2. Garland, C.(2013). Czym jest trauma. Podejście psychoanalityczne. Warszawa: Oficyna INGENIUM.
3. Lis-Turlejska, M. (2002). Stres traumatyczny. Występowanie, następstwa, terapia. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie "Żak".
4. Ogińska-Bulik, N. (2015). Dwa oblicza traumy. Negatywne i pozytywne skutki zdarzeń traumatycznych u pracowników służb ratowniczych, Warszawa: Difin.
5. Rothschild, B. (2014). CIAŁO PAMIĘTA Psychofizjologia traumy i terapia osób po urazie psychicznym. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
6. Tedeschi, R. G., Calhoun, I. G. (2004). Posttraumatic growth: Conceptual foundations and empirical evidence. Psychological Inquary, 15, 1-8.
Kierunek studiów: Psychologia (stacjonarne jednolite magisterskie)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok IV - Semestr 8
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę
Terminarz:
DataDzieńSalaGodz.od-do
2021-05-14piątekONLINE 09:10 - 10:50
2021-05-21piątekONLINE 09:10 - 10:50
2021-05-28piątekONLINE 09:10 - 10:50
2021-06-04piątekONLINE 09:10 - 10:50
2021-06-16środaONLINE 09:10 - 10:50