Psychologia sądowa (wykład) - 2020/2021

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:prof. dr hab. Stanisława Steuden
Organizator:Wydział Nauk Społecznych - Instytut Psychologii
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 – Przedstawienie szerokiego spektrum zagadnień psychologicznych związanych z psychologią sądową
C-2 ukazanie roli i zadań biegłego psychologa w sprawach karnych, cywilnych, rodzinnych
C3 – uwrażliwienie na problemy natury etycznej i dylematy biegłego psychologa w opiniowaniu sądowym
Wymagania wstępne
Posiadanie wiedzy z rożnych działów psychologii, umiejętności różnicowania zachowań normatywnych od zaburzeń zdrowia psychicznego i zaburzeń zachowania
Znajomość mechanizmów regulacyjnych i motywacji zachowań w różnych okresach rozwojowych, różnych sytuacjach
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
1.Ma wiedzę na temat roli i zadań psychologa sądowego w sprawach karnych, cywilnych, rodzinnych, administracyjnych świeckich i kościelnych. K_W13.
2. Ma wiedzę na temat zespołów zaburzeń (poznawczych, emocjonalnych, relacyjnych) mogących wpłynąć na popełnienie przestępstwa (zgodnie z kryteriami DSM i ICD).
3. Dysponuje wiedzą na temat udziału czynników psychogennych (kryzys, konflikt, frustracja, zaburzenia psychiczne) w powstawaniu i przebiegu procesów motywacyjnych. K_W01, K_W05, K_W09.
4. Ma wiedzę na temat wpływu choroby przewlekłej (psychiczne, somatycznej) na zdolność kontroli zachowania i oceny swojego zachowania oraz rozumienia znaczenia czynu przestępczego.K_W13
5. Posiada wiedzę na temat czynników wpływających na poczytalność osoby K_W09, K_W14.
6. Posiada wiedzę na temat opiniowania w różnych sprawach karnych, rodzinnych, świeckich i kościelnych. K_W05, K_W09.
UMIEJĘTNOŚCI
1. Ma umiejętność obserwacji zachowań (oskarżonego, pokrzywdzonego) w postepowaniu sądowym osób nieletnich, małoletnich oraz pełnoletnich, ich analizy i oceny (z uwzględnieniem współczesnych systemów klasyfikacji zaburzeń – DSM. ICD) K-U01, K_U05.
2. Odpowiednio do oczekiwań organu procesowego potrafi zaprojektować badania psychologiczne (dotyczące osób w różnym wieku, ujawniające różne zespoły zaburzeń i różne ich nasilenie mające wpływ na zachowanie. K_U07.
3. Staje się bardziej wrażliwy na problemy psychologiczne będące czynnikiem ryzyka powstania (nasilenia) chorób somatycznych i psychicznych K_U06, K_U07.
4. Ma umiejętność różnicowania symulacji, dysymulacji, agrawacji w opiniowaniu psychologicznym (na użytek sądu) K-U01, K_U05
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. Ma umiejętność obserwacji zaburzeń, ich analizy i oceny u osoby podejrzanej (skazanej), pokrzywdzonej (z uwzględnieniem współczesnych systemów klasyfikacji zaburzeń – DSM. ICD) K-U01, K_U05.
2. Odpowiednio do istniejących zaburzeń potrafi zaprojektować program wsparcia psychologicznego i wskazać możliwości wsparcia społecznego, socjalnego osób podejrzanych, skazanych, pokrzywdzonych. K_U07.
3. Staje się bardziej wrażliwy na problemy wpływające na motywacje osoby do popełnienia czynu przestępczego. K_U06, K_U07.
4. Ma umiejętność oceny zdolności osoby do rozumienia znaczenia czynu (procesy poznawcze) i pokierowania swoim postępowaniem (procesy motywacyjne).
Metody dydaktyczne
1.Wykład z możliwością dyskusji (prezentacja multimedialna)

2.Omawianie roli i zadań psychologa sądowego w odniesieniu do różnych spraw (karnych, rodzinnych, dotyczących zdolności do wykonywania czynności prawnych, nieletnich, dorosłych, na użytek sadów świeckich i kościelnych).
Treści programowe przedmiotu
1. Przedmiot, cel, zadania psychologii sądowej
2. Kompetencje psychologa - biegłego sądowego, tryb powoływania
3. Przedmiot opiniowania sądowego w sprawach świeckich, kościelnych; karnych, rodzinnych przez biegłego psychologa
4. Narzędzia badań stosowane w opiniowaniu sądowym do oceny procesów poznawczych, motywacyjnych, wolitywnych, emocjonalnych
5. Opiniowanie w sprawach rodzinnych /małżeńskich w sądach kościelnych (Kanon 1095)
6. Opiniowanie w sprawach rodzinnych w sądach świeckich (rozwody, opieka rodzicielska)
7. Opiniowanie w sprawach karnych (poczytalność - pełna, ograniczona)
7. Opiniowanie w sprawach cywilnych - zdolność wykonywania czynności prawnych (zaburzenia psychiczne, wiek, niepełnosprawność),
8. Opiniowanie w sprawach zabójstw, dzieciobójstwa
9. Opiniowanie w sprawach związanych z symulacją, dyssymulacją, agrawacją
8. Sposób sporządzania opinii na użytek sądów świeckich (sprawy karne, cywilne) i kościelnych (orzeczenie ważności / nieważności małżeństwa)
9. Narzędzia psychologiczne pomocne w ocenie stanu psychicznego w sprawach sądowych
Analiza wybranych opinii sądowych psychologiczno- psychiatrycznych
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Egzamin ustny
Ocena niedostateczna
(W) - brak podstawowej wiedzy na temat problemów klinicznych znamiennych dla osób dorosłych omawianych na wykładzie zaburzeń mających wpływ na rozumienia znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem.
(U) - niezdolność do wskazania specyfiki chorób przewlekłych, ich rodzaju, następstw, diagnozy psychologicznej różnicowej i opisowej
(K) - brak zdolności odniesienia wiedzy na temat psychopatologii do konkretnego przypadku, brak zdolności do opracowania diagnozy klinicznej - różnicowania zespołów zaburzeń mających wpływ na zachowanie
Ocena dostateczna
(W) Student/ka posiada elementarną wiedzę na temat wybranych zagadnień psychologii sądowej, zaburzeń psychosomatycznych, somatopsychicznych okresu średniej i późnej dorosłości
(U) Student/ka potrafi wskazać niektóre zadania psychologa sądowego i wskazać specyfikę niektórych zaburzeń psychosomatycznych i somatopsychicznych okresu średniej i późnej dorosłości w świetle wybranych standardów klasyfikacyjnych
(K) Student/ka w sposób mało refleksyjny posługuje się wiedzą na temat zaburzeń psychosomatycznych, somatopsychicznych i roli psychologa sądowego w procesie diagnostycznym

Ocena dobra
(W) Student/ka posiada wiedzę na temat wybranych zagadnień psychologii sądowej, dotyczących diagnozy klinicznej
(U) Student/ka potrafi określić rolę psychologa sądowego i wskazać specyfikę zaburzeń ( w świetle wybranych najnowszych standardów klasyfikacyjnych ICD-10 i DSM-V
(K) Student/ka posługuje się wiedzą na temat diagnozy , roli psychologa sądowego w procesie diagnostycznym

Ocena bardzo dobra
(W) Student/ka posiada szeroką wiedzę na temat roli psychologa klinicznego w opiniowaniu sądowym
(U) Student/ka potrafi określić rolę psychologa sądowego prawie karnym rodzinnym, cywilnym i
(K) Student/ka swobodnie posługuje się podstawową wiedzą na temat regulacji prawnych i zagadnień związanych zaburzeniami (somatycznymi, psychicznymi) mającymi wpływ na zachowanie (ich diagnozę).
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa
1. Ackerman M.J. (2005). (red.). Podstawy psychologii sądowej. Gdańsk. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
2. Eichstaedt K., Gałecki P., Depko A. (2012). Metodyka pracy biegłego psychiatry, psychologa oraz seksualnego w sprawach karnych. Warszawa. LexisNexis.
3. Stanik J. (2012). Psychologia sądowa. Warszawa. Wydawnictwo PWN.
Łukasiewicz J., Grobel S., Łukasiewicz R., Wiktor J. (2014). Instytucje prawa rodzinnego. Praktyczny komentarz. Wzory pism i dokumenty. Warszawa. Wolters Kluwer.
Kierunek studiów: Psychologia (stacjonarne jednolite magisterskie)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok IV - Semestr 8
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Egzamin
Terminarz:
DataDzieńSalaGodz.od-doForma zajęć
2021-02-23wtorekONLINE 12:30 - 14:10zdalne
2021-03-02wtorekONLINE 12:30 - 14:10zdalne
2021-03-09wtorekONLINE 12:30 - 14:10zdalne
2021-03-16wtorekONLINE 12:30 - 14:10zdalne
2021-03-23wtorekONLINE 12:30 - 14:10zdalne
2021-03-30wtorekONLINE 12:30 - 14:10zdalne
2021-04-13wtorekONLINE 12:30 - 14:10zdalne
2021-04-20wtorekONLINE 12:30 - 14:10zdalne
2021-04-27wtorekONLINE 12:30 - 14:10zdalne
2021-05-04wtorekONLINE 12:30 - 14:10zdalne
2021-05-11wtorekONLINE 12:30 - 14:10zdalne
2021-05-18wtorekONLINE 12:30 - 14:10zdalne
2021-05-25wtorekONLINE 12:30 - 14:10zdalne
2021-06-01wtorekONLINE 12:30 - 14:10zdalne
2021-06-08wtorekONLINE 12:30 - 14:10zdalne