Metodologia nauk przyrodniczych (wykład) - 2019/2020

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:Ks. dr hab. Dariusz Dąbek
Organizator:Wydział Filozofii - Instytut Filozofii
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 - przedstawienie procedur odkrywania, sprawdzania, wyjaśniania, preferowania i akceptowania w naukach przyrodniczych;
C2 - ukazanie historycznego rozwoju refleksji nad naukami przyrodniczymi;
C3 - prezentacja głównych sporów metodologicznych we współczesnej filozofii nauk przyrodniczych.
Wymagania wstępne
W1 - umiejętność analizowania tekstów naukowych;
W2 - umiejętność krytycznego myślenia.
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
W1 - student zna podstawowe typy rozumowań i stosowane w naukach przyrodniczych procedury i metody;
W2 - student posiada wiedzę dotyczącą głównych etapów rozwoju filozoficznej refleksji nad nauką;
W3 - student zna podstawowe zagadnienia współczesnej metodologii i epistemologii nauk przyrodniczych.
UMIEJĘTNOŚCI
U1 - student umie stosować w dyskusji podstawowe typy rozumowań, uzasadniać i krytykować uogólnienia w świetle dostępnych świadectw empirycznych i stosowanych w nauce metod;
U2 - student dostrzega pluralizm filozofii nauk (empirycznych) oraz dynamikę nauki na poziomie przedmiotowym i metaprzedmiotowym;
U3 - student potrafi analizować teksty naukowe i rozwiązywać problemy z wykorzystaniem literatury przedmiotu.
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K1 - student ma świadomość zakresu posiadanej wiedzy i umiejętności, a także potrzeby ciągłego dokształcania się i rozwoju zawodowego;
K2 - student jest otwarty na nowe idee i odkrycia, oraz krytyczny wobec różnych sposobów uzasadniania tez;
K3 - student posiada wrażliwość na rolę wiedzy naukowej w rozwoju społeczeństwa, a przy tym świadomość jej różnorodnych ograniczeń.
Metody dydaktyczne
Wykład tradycyjny z elementami prezentacji multimedialnych wymagających komputera z dostępem do sieci Internet oraz rzutnika multimedialnego.
Treści programowe przedmiotu
1) Natura i typy rozumowań, 2) Stosowane metody - dedukcyjna, statystyczna i indukcyjna, 3) Indukcjonizm, 4) Falsyfikacjonizm, 5) Uteoretyzowanie obserwacji, 6) Rewolucje naukowe, 7) Problematyka odkrycia, 8) Epistemologia konsensualna - racjonalność i prawdziwość.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Egzamin ustny na koniec semestru - 100%
Literatura podstawowa i uzupełniająca
LITERATURA PODSTAWOWA:
A.F. Chalmers, Czym jest to, co zwiemy nauką?, Wrocław 1997;
Z. Hajduk, Ogólna metodologia nauk, Lublin 2012;
Z. Hajduk, Filozofia nauk przyrodniczych, Lublin 2012;
Z. Hajduk, Struktury metoddologiczne w nauce, Lublin 2016;
J. Such, Czy istnieje experimentum crucis, Warszawa 1975;
J. Życiński, Elementy filozofii nauki, 1996.
LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA:
J.M. Bocheński, Współczesne metody myślenia, Poznań 1992;
M. Bunge, Philosophy of Science, Transaction, New Brunswick, NJ 1998, vols 2;
A. Grobler, Metodologia nauk, Kraków 2006;
Z. Hajduk, Temporalność nauki, Lublin;
M. Heller, Filozofia nauki. Wprowadzenie, Petrus Wydawnictwo 2009;
S. Kamiński, Nauka i metoda. Pojęcie nauki i klasyfikacja nauk, Lublin 1992;
J. Such, Problemy weryfikacji wiedzy, Warszawa 1975;
J. Such, M. Szcześniak, Filozofia nauki, Poznań 1999;
S. Pabis, Metodologia i metody nauk empirycznych, Warszawa 1985;
R. Wójcicki, Wykłady z metodologii nauk, Warszawa 1982.
Kierunek studiów: Kognitywistyka (stacjonarne I stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok III - Semestr 6
Punkty ECTS: 5
Forma zaliczenia: Egzamin