Teologia dogmatyczna: trynitologia (wykład) - 2019/2020

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:Ks. dr hab. Mirosław Kowalczyk prof. KUL
Organizator:Wydział Teologii - Instytut Nauk Teologicznych
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 - Ukazać katolicką naukę na temat Trójcy Osób w Bogu.
C2 - Zapoznanie studentów z teologią systematyczną w aspekcie nauki o Bogu w Jego bycie osobowym.
C3 - Zapoznanie studentów teologii z historią doktryny o Bogu w Trójcy Osób, jej obecnym stanem, a przede wszystkim z wewnętrzną treścią tej nauki.
Wymagania wstępne
Wykład wymaga minimalnej wiedzy związanej z tzw. wstępem do teologii, podstawowej znajomości Pisma św. i metod jego badania (metody historii form i historii redakcji) oraz podstawowej wiedzy z historii filozofii, chodzi szczególnie o znajomość podstawowych kierunków i idei filozoficznych oraz pojęć, które stosuje teologia, a które zostały przetransponowane z filozofii. Wymagana jest też znajomość nauki o Bogu w jego naturze, a więc o Bogu jako bycie absolutnie jednym i jedynym. Pożyteczna jest znajomość języka obcego nowożytnego.
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
Student rozróżnia pojęcie jedności (natury Boga) i pojęcie troistości, jako trój - podmiotowej egzystencji Boga.
UMIEJĘTNOŚCI
Zna podstawy metodologii teologii dogmatycznej w dziedzinie trynitologii
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
Potrafi przekazać niesprzeczność między jedynością Boga, a jego troistością osobową, ukazując różnicę w samej naturze tych dwóch rzeczywistości. Wykazuje kreatywnie i praktyczne znaczenie prawdy o troistości Osób Bożych dla życia i egzystencji ludzkiej.
Metody dydaktyczne
Wykład teoretyczny, ale z elementami audiowizualizacji. Możliwe są pytania, dyskusje, dopowiedzenia słuchaczy.
Treści programowe przedmiotu
Przedmiot ma charakter systematycznej prezentacji katolickiej nauki o Bogu w Trójcy Osób. Na początku przedstawiony jest kontekst historyczno - społeczny chrześcijańskiej nauki o Trójcy Świętej. Następnie omówiony jest aspekt biblijny nauki o Bogu w Trójcy osób jakie odnajdujemy zarówno w ST jak i NT. Dane objawione stanowią podstawowe źródło wiedzy na temat Boga i Jego Bytu w troistości osobowej. W tej części wykładu analizowane są dane Objawienia na ten temat, a więc kerygmat Jezusa, percepcja nauki Jezusa przez Apostołów i pierwotny Kościół chrześcijański. Następnie wykład prezentuje rys historyczny kształtowania się dogmatu trynitarnego poczynając od okresu patrystycznego, a kończąc na czasach współczesnych. W ramach tej części wykładu prezentowane są przekrojowo, ale w oparciu o konkretnych teologów poszczególne kierunki i idee związane z tematem. Akcent położony jest bardziej na treści dogmatyczne problemu, a nie na samą historię trynitologii. Na koniec przedstawiona jest treść percepcji teologicznej nauki o Trójcy tj. zagadnienia związane z relacjami międzyosobowymi Trójcy Świętej. Od strony metodologicznej przedmiot prezentowany jest w metodzie personalistycznej.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Ocena niedostateczna
(W) Student nie zna podstaw teologii dogmatycznej w zakresie nauki o Bogu w Troistości Osób.
(U) Student nie potrafi powtórzyć żadnych, lub robi to w niedostateczny sposób, treści przerabianych podczas wykładów
(K) Student nie potrafi powiedzieć niż sensownego na temat rzeczywistości Boskiej jako wewnętrznie troistej podmiotowo.
Ocena dostateczna
(W) Student za tylko podstawowe pojęcia z traktatu o Trójcy Osób.
(U) Student wykazuje jedynie minimalną wiedzę na temat Boga w Trójcy Osób.
(K) Student porusza się bardzo ogólnie w problematyce poruszanej na wykładach o Trójcy.
Ocena dobra:
(W) Student zna i w miarę dobrze rozróżnia znaczenie podstawowych terminów z zakresu teologii dogmatycznej w traktacie o Bogu w Trójcy.
(U) Student potrafi powiedzieć w jaki sposób rozumie pojecie natury Boga i egzystencji w troistości osobowej
(K) Student potrafi w sposób komunikatywny mówić o Bogu i Jego egzystencji.
Ocena bardzo dobra:
(W) Student zna doskonale problematykę teologii dogmatycznej w zakresie natury Boga i trójosobowej egzystencji, dobrze tez opanował metodologię teologii dogmatycznej i rozumie ją.
(U) Wykazuje kreatywność w wiązaniu wiedzy o Bogu z życiem.
(K) Pokazuje potrzebę podejmowania konkretnych działań w nauczaniu o Trójcy Świętej w sposób zrozumiały dla współczesnego człowieka.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Zalecana literatura - podstawowa i uzupełniająca. (wybór)

Literatura podstawowa:
Bartnik Cz. S., Dogmatyka Katolicka, t.1, Lublin 1999; Breuning W., Nauka o Bogu. Podręcznik teologii dogmatycznej, red. W.Beinert, tł. J. Fenrychowa, Kraków 1999; Buxakowski J., Bóg Jedyny w Trójcy Osób. Teologia prawd wiary t. 3, Pelplin 2006; Courth F., Bóg trójjedynej miłości, tł. M.Kowalczyk, Poznań 1997; Congar Y.M.J., Wierzę w Ducha Świętego, t.1-3, tł. A. Paygert, L.Rutkowska, Warszawa 1995 – 1996; Greshake G., Wierzę w Boga Trójjedynego, Kraków 2001; Kasper W., Bóg Jezusa Chrystusa, tł. J. Tyrawa, Wrocław 1996; O’Donnell J.J., Tajemnica Trójcy Świętej, tł. P.Wilczek, Kraków 1993; Stubenrauch B., Pneumatologia – traktat o Duchu Świętym. Podręcznik teologii dogmatycznej, red. W. Beinert, tł. P. Lisak, Kraków 1999; G. Muller, Dogmatyka katolicka, Kraków 2016; Szczurek J., D., Trójjedyny. Traktat o Bogu w Trójcy Świętej jedynym, Kraków 1999; Wokół tajemnicy Trójcy Świętej. Materiały seminarium wykładowców dogmatyki (Częstochowa 28 – 29. 09. 2000 r.) red. A. Czaja, P. Jaskóła, Opole 2000.

Literatura uzupełniająca:
Augustyn św., O Trójcy Świętej, tł. M. Stokowska, Kraków 1996; Bouyer L., Duch Święty Pocieszyciel. Duch Święty i życie w łasce, tł. A. Liduchowska, Kraków 2000; Bóg Ojciec, „Communio” 7 (1982) nr 1; Congar Y. M. J., Duch człowieka, Duch Boga, Warszawa 1996; Dalbesio A., Duch Święty w Nowym Testamencie, w Kościele, w życiu chrześcijańskim, tł. K. Mądel, Kraków 2001; Daniélou J., Trójca Święta i tajemnica egzystencji, Kraków 1994; Duch, który jednoczy. Zarys pneumatologii, pr. zb. pod red. M. Marczewskiego, Lublin 1998; Duch Święty, „Communio” 43 (1988) nr 1; Durrwell F-X., Ojciec. Bóg w swoim misterium, tł. W. Misztal, Kielce 2000; Granat W., Dogmatyka Katolicka, t. 1 – 9, Lublin 1959 - 1967; Huculak B.J., Najświętsza Trójca na tle dzieła zbawczego, Kalwaria Zebrzydowska 2000; Jankowski A., Zarys pneumatologii Nowego Testamentu, Kraków 1982; Jankowski A., Duch Dokonawca. Nowy Testament o posłannictwie eschatologicznym Ducha Świętego, Katowice 1983; Kijas Z., (red.) Niech zstąpi Duch Twój!, Tarnów 1999; Kudasiewicz J., Odkrywanie Ducha Świętego, Kielce 1998; Langkammer H., Pneumatologia biblijna, Opole 1998; Laurentin R., Nieznany Duch Święty. Odkrywanie Jego doświadczenia i Jego Osoby, tł. M. Tarnowska, Kraków 1998; Liszka P., Duch Święty, który od Ojca (i Syna ) pochodzi, Wrocław 2000; Ozorowski E., Wierzę w Ducha Świętego, Białystok 1998; Rahner K., Podstawowy wykład wiary, tł. T. Mieszkowski, Warszawa 1987; Ratzinger J., Bóg Jezusa Chrystusa. Medytacje o Bogu Trójjedynym, Kraków 1995; Schmaus M., Wiara Kościoła. Bóg jeden, Trójjedyny, Gdańsk 1992; Szczurek J., D., Bóg Ojciec w źródłach teologii. Zarys Paterologii, Kraków 2000; Świderkówna A., Bóg Trójjedyny w życiu człowieka, Kraków 1994; Vannier M – A. , Trójca Święta. Tajemnica Jedności. Teksty z Tradycji, tł. J. Naumowicz, M. Starowieyski, Warszawa 2000; Wokół tajemnicy Ducha Świętego. Materiały seminarium wykładowców dogmatyki (Góra św. Anny 20 – 21. 10. 1998 r.) red. P. Jaskóła, Opole 1998.
Kierunek studiów: Teologia kurs B (stacjonarne jednolite magisterskie)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok III - Semestr 6
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Egzamin