Sądownictwo międzynarodowe (wykład) - 2019/2020

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr Anna Szarek-Zwijacz
Organizator:Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji - Instytut Nauk Prawnych
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1.Zapoznanie studentów z podstawowymi pojęciami dotyczącymi regulowania sporów międzynarodowych i sądownictwa międzynarodowego.
C2.Przedstawienie rozwoju sądownictwa międzynarodowego w ujęciu historycznym.
C3.Ukazanie roli arbitrażu międzynarodowego we współczesnych sporach między państwami.
C4.Zaprezentowanie podstaw prawnych i zasad organizacji trybunałów międzynarodowych i przebiegu postępowania sądowego.
C5.Wyjaśnienie roli wyspecjalizowanych sądów międzynarodowych we współczesnych stosunkach między państwami.
C6.Przedstawienie możliwości dochodzenia przez osoby fizyczne i państwa naruszeń praw człowieka przed trybunałami międzynarodowymi.
C7.Analiza orzecznictwa międzynarodowego i określenie jego wpływu na rozwój prawa międzynarodowego.
C8.Wyrobienie umiejętności w zakresie: dokonywania analizy i interpretacji tekstów dokumentów międzynarodowych, uzyskiwania informacji na temat działalności i orzecznictwa sądów międzynarodowych, posługiwania się orzeczeniami sądów międzynarodowych i prawidłowego postrzegania ich roli w krajowym porządku prawnym.
Wymagania wstępne
znajomość podstawowych zagadnień z zakresu przedmiotu: prawo międzynarodowe publiczne
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
K_W03 zna terminologię stosowaną w sądownictwie międzynarodowym, tj. organach instytucjach ponoszenia odpowiedzialności międzynarodowej, jego specyfikę, współcześnie obowiązujące normy prawne oraz zobowiązania Polski w tym zakresie

K_W04 zna normy prawa międzynarodowego dotyczące odpowiedzialności państw i jednostek oraz zasad dotyczących ich tworzenia

K_W07 zna podstawowe instytucje sądownictwa międzynarodowego, w szczególności zasady funkcjonowania Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości

K_W08 ma podstawową wiedzę o relacjach między strukturami organizacyjnymi międzynawowej sprawiedliwości j a także między instytucjami społecznymi i gospodarczymi w aspekcie prawnym w skali krajowej i międzynarodowej.
K_W09 ma podstawową wiedzę o rodzajach więzi społecznych i rządzących nimi prawidłowościami i ich wpływie na ponoszenie międzynarodowej odpowiedzialności. Zna w szczególności zasady ponoszenia odpowiedzialności przez państwa.
K_W10 zna techniki i sposoby pozyskiwania źródeł międzynarodowego prawa z zakresu sądownictwa międzynarodowego oraz orzecznictwa, w celu omawiania instytucji tego prawa
UMIEJĘTNOŚCI
K_U01 potrafi dokonywać obserwacji i interpretacji zjawisk społecznych, gospodarczych oraz prawnych, analizuje ich powiązanie z obecnymi naruszeniami prawa międzynarodowego oraz ich przyczynami
K_U02 potrafi wykorzystywać wiedzę teoretyczną z zakresu ponoszenia odpowiedzialności międzynarodowej, w celu interpretacji zjawisk społecznych i zmian zachodzących w społeczności międzynarodowej
K_U03 potrafi używać pojęć stosowanych w międzynarodowym sądownictwie, tj. jego organach i instytucjach, w celu zrozumienia rozwoju tego prawa i zmian w nim zachodzących
K_U07 potrafi w sposób właściwy posługiwać się w mowie i piśmie terminologią stosowaną w międzynarodowym sądownictwie, w celu wyjaśnienia i opisu instytucji tego prawa
K_U08 potrafi używać języka specjalistycznego z zakresu międzynarodowego prawa oraz porozumiewać się nim w sposób jasny zarówno ze specjalistami jak i osobami spoza ich grona
K_U12 potrafi posługiwać się zasadami i normami etycznymi w podejmowanej działalności i rozwiązywaniu problemów prawnych, dostrzega i analizuje dylematy etyczne
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_U05 Posiada umiejętności badawcze obejmujące formułowanie i analizę problemów prawnych, dobór metod i narzędzi badawczych opracowanie i prezentację wyników pozwalające na rozwiązanie problemów prawnych (interpretacja, wykładnia przepisów, orzeczeń, literatury )
K_U06 Potrafi właściwie analizować przyczyny i przebieg wybranych procesów i zjawisk społecznych , gospodarczych, politycznych, oraz prognozować ich skutki prawne
Metody dydaktyczne
Słowne: wykład, dyskusja, debata
Oglądowe: prezentacje multimedialne, filmy, pisma procesowe, prezentacja orzecznictwa, dokumentów
Treści programowe przedmiotu
1.Regulowanie sporów międzynarodowych
1.1. Źródła prawa dotyczące regulowania sporów międzynarodowych. 1.2. Pojęcie sporu, sytuacji, konfliktu. 1.3. Klasyfikacja sporów międzynarodowych. 1.4. Zasada pokojowego regulowania sporów międzynarodowych. 1.5. Dyplomatyczne sposoby regulowania sporów międzynarodowych.
2. Rys historyczny sądownictwa międzynarodowego
2.1. Początki i rozwój arbitrażu międzynarodowego. 2.2. Rozwój stałego sądownictwa międzynarodowego. 2.3. Stały Trybunał Sprawiedliwości Międzynarodowej.
3 .Arbitraż międzynarodowy we współczesnych stosunkach między państwami
3.1. Stały Trybunał Rozjemczy w Hadze. 3.2. Inne trybunały arbitrażowe.
4. Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości
4.1. Skład i organizacja wewnętrzna. 4.2. Funkcje i kompetencje. 4.3. Postępowanie sądowe. 4.4. Wydawanie opinii doradczych.
5. Charakterystyka orzecznictwa MTS\'u.
6.Międzynarodowy Trybunał Prawa Morza
6.1. Geneza i podstawy prawne. 6.2. Skład i organizacja wewnętrzna. 6.3. Wszczęcie i przebieg postępowania. 6.4. Charakterystyka orzecznictwa.
7.Organy sądowe Światowej Organizacji Handlu
7. 1. Zasady regulowania sporów. 7.2. Panele sądowe. 7.3. Rola orzecznictwa.
8 . Wewnętrzne sądownictwo organizacji międzynarodowych: Międzynarodowa Organizacja Prawy i ONZ. Odpowiedzialność dyscyplinarna funkcjonariuszy międzynarodowych.
9.Międzynarodowe trybunały karne
9.1. Trybunał Norymberski i Tokijski. 9.2. Trybunały karne ad hoc Jugosłowiański i Rwandyjski. 9.3. Stały Międzynarodowy Trybunał Karny. 9.4. Umiędzynarodowione trybunały karne.
10.Rola sądownictwa międzynarodowego we współczesnej społeczności międzynarodowej.
10.1. Orzecznictwo trybunałów międzynarodowych a fragmentacja prawa międzynarodowego. 10.2. Wpływ orzecznictwa trybunałów międzynarodowych na rozwój prawa międzynarodowego.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Ocena niedostateczna
(W) - Student nie zna terminologii stosowanej w sądownictwie międzynarodowym, nie zna norm prawa międzynarodowego dotyczących odpowiedzialności państw i jednostek oraz zasad dotyczących ich tworzenia
(U) - Student nie potrafi wykorzystywać wiedzy teoretycznej z zakresu ponoszenia odpowiedzialności międzynarodowej w celu interpretacji zjawisk społecznych i zmian zachodzących w społeczności międzynarodowej
(K) - Student nie potrafi formułować problemów badawczych i ich analizować, nie potrafi analizować przyczyn i przebiegu wybranych procesów i zjawisk społecznych, gospodarczych, politycznych, oraz prognozować ich skutków prawnych

Ocena dostateczna
(W) - Student zna wybraną terminologię stosowaną w sądownictwie międzynarodowym, zna normy prawa międzynarodowego dotyczące odpowiedzialności państw i jednostek oraz zasad dotyczących ich tworzenia, zna podstawowe instytucje sądownictwa międzynarodowego, w szczególności zasady funkcjonowania Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości, ma podstawową wiedzę o relacjach między strukturami organizacyjnymi międzynawowej sprawiedliwości
(U) - Student potrafi zastosować niektóre terminy z dziedziny, potrafi używać niektórych pojęć stosowanych w międzynarodowym sądownictwie, tj. jego organach i instytucjach, w celu zrozumienia rozwoju tego prawa i zmian w nim zachodzących
(K) - Student potrafi w stopniu podstawowym formułować problemy badawcze i je analizować, potrafi w stopniu podstawowym analizować przyczyny i przebieg wybranych procesów i zjawisk społecznych, gospodarczych, politycznych, oraz prognozować ich skutki prawne

Ocena dobra
(W)- Student zna większość terminów stosowanych w sądownictwie międzynarodowym, zna normy prawa międzynarodowego dotyczące odpowiedzialności państw i jednostek oraz zasad dotyczących ich tworzenia, zna instytucje sądownictwa międzynarodowego, w szczególności zasady funkcjonowania Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości, ma wiedzę o relacjach między strukturami organizacyjnymi międzynawowej sprawiedliwości
(U)- Student potrafi zastosować techniki i narzędzia badawcze w międzynarodowym sądownictwie, tj. jego organach i instytucjach, w celu zrozumienia rozwoju tego prawa i zmian w nim zachodzących
(K) - Student rozumie potrzebę organizacji własnego warsztatu, potrafi samodzielnie rozwiązywać proste problemy prawne, stawiać jasne tezy oraz wykorzystywać zdobytą wiedzę w celu trafnego formułowania podsumowań i krytycznej analizy
(K)- Student potrafi formułować problemy badawcze i je analizować, potrafi analizować przyczyny i przebieg wybranych procesów i zjawisk społecznych, gospodarczych, politycznych, oraz prognozować ich skutki prawne

Ocena bardzo dobra
(W)- Student zna wszystkie terminy stosowanych w sądownictwie międzynarodowym, zna normy prawa międzynarodowego dotyczące odpowiedzialności państw i jednostek oraz zasad dotyczących ich tworzenia, ma pogłębioną wiedzę o instytucjach sądownictwa międzynarodowego, w szczególności o funkcjonowaniu Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości, ma pogłębioną wiedzę o relacjach między strukturami organizacyjnymi międzynawowej sprawiedliwości
(U)- Student potrafi zastosować techniki i narzędzia badawcze z zakresu międzynarodowego sądownictwa, tj. jego organach i instytucjach, w celu zrozumienia rozwoju tego prawa i zmian w nim zachodzących
(K)- Student potrafi formułować problemy badawcze i je analizować w sposób pogłębiony, potrafi w sposób pogłębiony analizować przyczyny i przebieg wybranych procesów i zjawisk społecznych, gospodarczych, politycznych, oraz prognozować ich skutki prawne

Sposób weryfikacji:
Egzamin: test z pytaniami jednokrotnego wyboru oraz niektórymi pytaniami otwartymi.
Skala ocen:
0-18 pkt: 2,0
19-22 pkt.: 3,0
23-26 pkt.: 3,5
27-30 pkt.: 4,0
31-34 pkt.: 4,5
35-38 pkt.: 5,0
Warunkiem podejścia do egzaminu jest przygotowanie pisma do MTS na ćwiczeniach.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
LITERATURA PODSTAWOWA:
Bierzanek R., Symonides J., Prawo międzynarodowe publiczne, Warszawa 2007.
Góralczyk W., Sawicki S., Prawo międzynarodowe publiczne w zarysie, Warszawa 2017.
Izydorczyk J., Wiliński P., International Criminal Court. Międzynarodowy Trybunał Karny, Kraków 2004.
Nowakowska-Małusecka J., Odpowiedzialność karna jednostek za zbrodnie popełnione w byłej Jugosławii i w Rwandzie, Katowice 2000.
Sutor J., Pokojowe załatwianie sporów międzynarodowych, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1979.

LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA:
H. Bajorek-Ziaja, Skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz skarga do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, Warszawa 2006.
L. Gardocki, Zarys prawa karnego międzynarodowego, Warszawa 1985.
M. Królikowski, P. Wiliński, J. Izydorczyk, Podstawy prawa karnego międzynarodowego, Warszawa 2008.
M. A. Nowicki, Wokół Konwencji Europejskiej. Krótki komentarz do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, Kraków 2006.
M. Płachta, Międzynarodowy Trybunał Karny, tom 1 i 2, Zakamycze 2004.
A. Przyborowska-Klimczak – Sądownictwo międzynarodowe u progu XXI wieku, [w:] Państwo. Prawo. Myśl prawnicza. Prace dedykowane Profesorowi Grzegorzowi Leopoldowi Seidlerowi w dziewięćdziesiątą rocznicę urodzin, Lublin 2003, s. 207-221.
A. Przyborowska-Klimczak – Regionalne trybunały praw człowieka, [w:] Ius et veritas. Księga poświęcona pamięci Michała Staszewicza, Lublin 2003, s. 283-294.
B. Sidi Diallo, Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości. System regulowania sporów międzynarodowych, Poznań 2005.
Kierunek studiów: Prawo (stacjonarne jednolite magisterskie)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok III - Semestr 6
Punkty ECTS: 5
Forma zaliczenia: Egzamin
Etap:Rok IV - Semestr 8
Punkty ECTS: 5
Forma zaliczenia: Egzamin