Prawo o sakramentach świętych (ćwiczenia) - 2019/2020

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr Anna Słowikowska
Organizator:Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji - Instytut Prawa Kanonicznego
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 - Zapoznanie studentów z prawem i nauczaniem Kościoła Katolickiego odnoszącym się do sakramentów świętych
C2 - Poznanie regulacji odnoszących się do ważności i godziwości, a także ograniczeń i przeszkód do udzielania i przyjmowania sakramentów
Wymagania wstępne
W1 - Znajomość podstawowej wiedzy katechizmowej dotyczącej sakramentologii
W2 - Wiedza z przedmiotów: \"Podstawy światopoglądu katolickiego\"; \"Wybrane zagadnienia z teologii moralnej\"; \"Wybrane zagadnienia z teologii dogmatycznej\" oraz \"Biblia - istota i rola w kulturze\"
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
1. Student zna w zakresie rozszerzonym terminologię odnoszącą się do prawa o sakramentach świętych (wraz z terminami technicznymi w języku łacińskim) - K2A_W01
2. Student ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat celu Kościoła oraz analizuje przepisy prawne regulujące udzielanie i przyjmowanie sakramentów świętych - K2A_W07
UMIEJĘTNOŚCI
1. Student właściwie interpretuje wydarzenia w dziejach Kościoła, które miały i mają wpływ na powstwanie nowych regulacji prawnych w zakresie dyscypliny sakramentalnej - K2A_U03
2. Student potrafi samodzielnie ocenić problem oraz wskazać poprawne jego rozwiązanie przedstawiając merytoryczne uzasadnienie - K2A_U06
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. Student docenia znaczenie prawa kanonicznego w funkcjonowaniu społeczności Kościoła, jego rolę w zachowywaniu porządku tej społeczności w wymiarze doczesnym, a szczególnie, jego ukierunkowanie na zbawienie człowieka - K2A_K03
2. Student utożsamia się z wartościami, celami i zadaniami realizowanymi przez Kościół w praktyce, odznacza się rozwagą, dojrzałością i zaangażowaniem w jego misję - K2A_K04
Metody dydaktyczne
analiza wybranych dokumentów Kościoła katolickiego, ćwiczenia, analiza przypadków, dyskusja, rozwiązywanie kazusów
Treści programowe przedmiotu
1. Źródła prawa do Księgi IV Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1983 r. (kan. 834-1054) wraz ze źródłami prawa liturgicznego.
2. Pojęcie i podmioty \"munus sanctificandi Ecclesiae\"
3. Kult publiczny Kościoła
4. Pojęcie sakramentów. Ogólna charakterystyka szafarza i podmiotu sakramentów. Materia i forma sakramentów - przesłanki do ważności i godziwości sakramentów.
5. Reforma Soboru Watykańskiego II dotycząca liturgii - analiza tekstu konstytucji \"Sacrosanctum Concilium\" oraz instrukcji wykonawczych.
6. Pojęcie \"communicio in sacris\" - analiza kan. 844.
7. Regulacje prawne dotyczące sakramentu chrztu. Omówienie instrukcji Kongregacji Nauki Wiary \"Pastoralis actio\".
8. Pojęcie sakramentu bierzmowania. Analiza konstytucji papieża Pawła VI \"Divinae consortium naturae\". Regulacje prawne dotyczące sakramentu bierzmowania - szfarza, podmiotu, materii i formy.
9. Sakrament Eucharystii. Omawianie encyklik papiezy: Pawła VI \"Misterium Fidei\", Jana Pawła II \"Ecclesia de Eucharistia\", adhortacji apostolskiej Benedykta XVI \"Sacramentum Caritatis\". Obowiązek uczestniczenia we Mszy świętej. Wymogi do ważności i godziwości Eucharystii. Szafarz Eucharystii. Przyjmowanie Komunii świętej. Szafarz Komunii świętej. Kult Eucharystii poza Mszą świętą.
10. Sakrament pojednania i pokuty: spowiedź indywidualna i integralna; absolucja wielu penitentów równocześnie; szafarz sakramentu; upoważnienie do spowiadania; prawa i obowiązki penitenta; tajemnica sakramentalna.
11. Regulacje prawne odnoszące się do sakramentu namaszczenia chorych. Ważność i godziwość sakramentu. Podmiot namaszczenia.
12. Regulacje prawne odnoszące się do sakramentu święceń. Podmiot, szafarz, materia i forma. Nieprawidłowości i przeszkody do święceń.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Ocena niedostateczna
(W) - Student nie zna podstawowej terminologii z zakresu prawa o sakramentach świętych
(U) - Student nie potrafi interpretować przepisów prawnych
(K) - Student nie utożsamia się z zasadami i wartościami chrześcijańskimi, nie wykazuje postawy szacunku do sakramentów świętych oraz norm wynikających z prawa Bożego i kościelnego

Ocena dostateczna
(W) - Student zna wybrane terminy z zakresu prawa o sakramentach świętych
(U) - Student jest mało samodzielny, ale mimo trudności potrafi interpretować przepisy prawne
(K) - Student utożsamia się z zasadami i wartościami chrześcijańskimi

Ocena dobra
(W) - Student zna większość terminów z zakresu prawa o sakramentach świętych
(U) - Student potrafi samodzielnie interpretować przepisy prawne
(K) - Student utożsamia się z zasadami i wartościami chrześcijańskimi

Ocena bardzo dobra
(W) - Student zna wszystkie wymagane terminy z zakresu prawa o sakramentach świętych
(U) - Student potrafi pracować samodzielnie i w zespole, poprawnie interpretując przepisy prawne i szukając najbardziej optymalnych rozwiązań dla zadanych kwestii
(K) - Student utożsamia się z zasadami i wartościami chrześcijańskimi
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Źródła prawa:
„Prawo sakramentów. Wybór źródeł Kościoła łacińskiego”, red. Elżbieta Szczot, ks. Damian Kwiatkowski, ks. Wojciech Lech, Wydawnictwo KUL, Lublin 2017, ss. 1070.

Sacrosanctum Concilium Oecumenicum Vaticanum II, Constitutio de sacra liturgia Sacrosanctum Concilium, 3 XII 1963, AAS 56 (1964), p. 97-134; Sobór Watykański II, Konstytucje, dekrety, deklaracje. Tekst polski, Poznań 1968, s. 40-70.
Sacra Congregatio pro Disciplina Sacramentorum, Instructio de Communione sacramentali quibusdam in adiunctis faciliore reddenda Immensae caritatis, 29 I 1973, AAS 65 (1973), p. 264-271 oraz „Notitiae” 9 (1973), n. 5, p. 157-167, tekst polski w: PPK t. VI, z. 2, s. 114-129 (n. 11259-11299).
Congregatio de Cultu Divino et Disciplina Sacramentorum, Instructio de quibusdam observandis et vitandis circa Sanctissimam Eucharistiam Redemptionis Sacramentum, 25 III 2004, AAS 96 (2004), p. 549-601; tekst polski w: Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, Instrukcja o tym, co należy zachowywać, a czego unikać w związku z Najświętszą Eucharystią Redemptionis Sacramentum, Poznań 2004.
Congregatio pro Cleris et aliis Dicasteriis, Instructio de quibusdam quaestionibus circa fidelium laicorum cooperationem sacerdotum ministerium spectantem Ecclesiae de mysterio, 15 VIII 1997, AAS 89 (1997), p. 852-877; tekst polski: OsRomPol 12 (208) 1998, s. 30-40.
Pontificium Consilium ad Unitatem Christianorum Fovendam, Directorium oecumenicum noviter compositum, 25 III 1993, AAS 85 (1993), p. 1039-1119; tekst polski: „Communio” 14 (1994), nr 2, s. 3-93.

Literatura podstawowa:
Hemperek P., Uświęcające zadanie Kościoła, w: P. Hemperek, W. Góralski, F. Przytuła, J. Bakalarz. Komentarz do Kodeksu Prawa Kanonicznego, t. III. Redakcja Wydawnictw KUL, Lublin 1986, s. 61-212.
Słowikowska A. 2014. Uczestnictwo wiernych świeckich w liturgii Kościoła łacińskiego. Studium kanoniczne. Towarzystwo Naukowe KUL. Lublin 2014.
Szczot E., Prawo wiernego do Eucharystii według Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1983 roku, Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin 2000.
Zubert B. W., Chrzest dziecka wbrew woli rodziców. Próba krytycznej wykładni kan. 868 § 2 KPK 1983, w: Pro iure et vita. Wybór pism Bronisława Wenantego Zuberta OFM, 2005. Red. E. Szczot, Wyd. KUL, Lublin, s. 573-591.
Zubert B. W., Interkomunia w świetle nowego Kodeksu, w: Pro iure et vita. Wybór pism Bronisława Wenantego Zuberta OFM, red. E. Szczot, Wyd. KUL, Lublin 2005, s. 533-548.
Zubert B. W., Prawo do sakramentów świętych, w: Zagadnienia międzywyznaniowe w realizacji misji uświęcającej Kościoła, red. J. Krukowski, M. Sitarz, K. Dziub, Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin 2010, s. 47-63.
Zubert B. W., Sacramentale sigillum inviolabile est, w: Pro iure et vita. Wybór pism Bronisława Wenantego Zuberta OFM, red. E. Szczot, Wyd. KUL, Lublin 2005, s. 723-741.

Literatura uzupełniająca:
Pastuszko M., Najświętsza Eucharystia według Kodeksu Prawa Kanonicznego Jana Pawła II, Wydawnictwo Jedność, Kielce 1997.
Pastuszko M., Sakrament bierzmowania (kanony 879-896), Wydawnictwo Jedność, Kielce 2005.
Pastuszko M., Sakrament pokuty i pojednania, Wydawnictwo Jedność, Kielce 1999.
Pastuszko M., Sakrament święceń (kanony 1008-1054), Wydawnictwo Jedność, Kielce 2008.
Pastuszko M., Wprowadzenie do kanoniczno-liturgicznego prawa o sakramentach świętych (kanony 834—839), \"Prawo Kanoniczne\" 35 (1992), nr 3-4, s. 85-145.
Szczot E., Sakramenty jako znaki i środki wyrażania i umacniania wiary, w: Porta Fidei. Przekaz wiary w prawie Kościoła, red. A. Kaczor, TWN Libropolis, Lublin 2012, s. 53-75.
Zubert B. W., Chrzest – podstawą nowej podmiotowości prawnej, w: Pro iure et vita. Wybór pism Bronisława Wenantego Zuberta OFM, red. E. Szczot, Wyd. KUL, Lublin 2005, s. 559-571.
Kierunek studiów: Prawo Kanoniczne (stacjonarne jednolite magisterskie)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok II - Semestr 3
Punkty ECTS: 0
Forma zaliczenia: Zal. podpisem