Zabawa jako podstawowa forma aktywności dziecka (ćwiczenia) - 2019/2020

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:S. dr hab. Maria Opiela prof. KUL
Organizator:Wydział Nauk Społecznych - Instytut Pedagogiki
Liczba godzin tydzień/semestr: 1/15
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 - merytoryczne przygotowanie studenta do identyfikacji obszarów, w których dokonuje się różnicujący wpływ zabawy na rozwój dziecka w wieku przedszkolnym.
C2 - nabycie przez studentów umiejętności animowania rozwoju aktywności dziecka w wieku przedszkolnym z uwzględnieniem roli i wartości zabawy w jego rozwoju, wychowaniu i uczeniu.
C3 – rozwój kompetencji pedagogicznych i nabywanie praktycznego doświadczenia poprzez prowadzenie i uczestniczenie w zabawie.
Wymagania wstępne
W1 - Znajomość zagadnień z przedmiotu: pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna, pedagogika społeczna, psychopedagogika rozwoju dziecka w wieku przedszkolnym.
W2 - Student posiada wiedzę związaną z tworzeniem optymalnych warunków do rozwoju dziecka we wszystkich sferach odpowiednio do jego możliwości i potrzeb.
W3 - Student jest otwarty i wrażliwy na indywidualność dziecka i jego integralne wychowanie uwzględniając świat ich codzienności i tkwiące w nim uwarunkowania ich rozwoju.
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
1. Student ma podstawową wiedzę na temat rozwoju człowieka w cyklu życia ze szczególnym uwzględnieniem rozwoju dziecka w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym w aspekcie biologicznym, psychicznym, społecznym, kulturowym, światopoglądowym - K_W22
2. Student zna podstawowe teorie dotyczące wychowania, uczenia się i nauczania dziecka oraz zasady organizowania zajęć dla dzieci z wykorzystaniem zabaw, rozumie różnorodne uwarunkowania tych procesów - K_W24
3. Student zna wartość wychowawczą zabawy jako podstawowej aktywności dziecka i jej kształtujący wpływ na rozwój osobowości dziecka i ma elementarną, uporządkowaną wiedzę z pedagogiki przedszkolnej obejmującą terminologię, teorię i metodykę - K_W26
UMIEJĘTNOŚCI
1. Student potrafi wykorzystywać podstawową wiedzę teoretyczną z zakresu pedagogiki wczesnoszkolnej i przedszkolnej oraz powiązanych z nią subdyscyplin w celu analizowania i interpretowania sytuacji edukacyjnych, analizuje i interpretuje różnice i wzajemne zależności między zabawą dziecka jako przejawem jego własnej aktywności a zabawą organizowaną i kierowaną przez nauczyciela - K_U15
2. Student potrafi ocenić przydatność typowych metod, procedur i dobrych praktyk do realizacji zadań mieszczących się w funkcjach instytucji opieki nad małym dzieckiem, wychowania przedszkolnego i projektuje sytuacje edukacyjne otwarte na zdobywanie doświadczeń wielozmysłowych przez dziecko oraz scenariusze zajęć z wykorzystaniem różnych form zabaw - K_U19
3. Student potrafi kierować procesami kształcenia i wychowania, posiada umiejętność pracy z grupą, umie przeprowadzić zajęć według swego scenariusza oraz weryfikować słuszność i poprawność doboru zabaw do zaprojektowanych działań edukacyjnych - K_U21
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. Student odpowiedzialnie przygotowuje się do swojej pracy, projektuje i wykonuje pracę edukacyjną, podkreśla priorytety uwzględniając nauczanie Kościoła - K_K08
2. Student ma świadomość konieczności prowadzenia zindywidualizowanych działań pedagogicznych w stosunku do dzieci przedszkolnych i edukacji wczesnoszkolnej ze względu na autentyczność przeżyć dzieci w zabawie - K_K14
Metody dydaktyczne
Ćwiczenia – prowadzone głównie metodą warsztatową, wykorzystujące aktywność własną studentów: praca z całą grupą i w zespołach, pantomima, drama, gry i zabawy dydaktyczne, superwizja.
Wprowadzenie studentów w poszczególne zagadnienia dotyczące zabawy jako podstawowej formy aktywności małego dziecka poprzez prezentację multimedialną i zestaw pomocy dydaktycznych. Zadaniem studentów jest projektowanie zabaw jako ważnej formy pracy z małym dzieckiem i sytuacji ułatwiających dokonywanie obserwacji dzieci w zabawie - dyskusja, analiza wyników. Studenci przygotowują konspekty zajęć na wybrany temat z wykorzystaniem różnych rodzajów zabaw dla realizacji celu zajęć. Potrafią uzasadnić użycie wybranych zabaw i ich wpływ na integralny rozwój i edukację dzieci. Prowadzą zajęcia w laboratorium i na świeżym powietrzu z wykorzystaniem różnych rodzajów zabaw, zestawu pomocy dydaktycznych oraz z dziećmi w grupach przedszkolnych. Na podstawie kontaktu z dziećmi w zabawie i obserwacji starają się wskazać istotne przeżycia i doświadczenia dzieci w zabawie – poszukująca metoda problemowa i sytuacyjna.
Treści programowe przedmiotu
1. Funkcje, cechy i rodzaje zabaw jako formy dziecka aktywności i jako środka poznania dziecka i jego uzdolnień.
2. Znaczenie i rola zabawy w rozwoju i edukacji dziecka.
3. Tworzenie sytuacji wychowawczych i dydaktycznych otwartych na zdobywanie doświadczeń zmysłowych przez dziecko, uwzględniające rozwój organizacji zabaw dzieci.
4. Zabawy ruchowe w praktyce edukacyjnej, ich rodzaje i znaczenie w rozwoju psychoruchowym dziecka.
5. Zabawa a rozwój umysłowy dziecka.
6. Wpływ zabawy na rozwój emocjonalno-społeczny dziecka.
7. Nauczyciel a zabawa dziecka w przedszkolu.
8. Rola zabawki w zabawie dziecka.
9. Zasady organizowania zajęć dla dzieci z wykorzystaniem zabaw motywujących dzieci do nauki, odprężających, poprawiających koncentrację, wiarę we własne siły.
10. Projektowanie zajęć w oparciu o zabawy i gry, organizacja zabaw z dziećmi w przedszkolu, edukacji wczesnoszkolnej i poza szkołą.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Student otrzymuje oceny: niedostateczną; dostateczną; dobrą; bardzo dobrą, gdy:
(W1) nie zna podstawowych teorii dotyczących wychowania, uczenia się i nauczania dziecka ani zasad organizowania zajęć z wykorzystaniem zabaw i nie rozumie uwarunkowań tych procesów;
zna niektóre w/w teorie, ale nie zna zasad organizowania zajęć z wykorzystaniem zabaw i nie rozumie uwarunkowań tych procesów;
zna większość podstawowych w/w teorii i niektóre zasady organizowania zajęć z wykorzystaniem zabaw, rozumie niektóre uwarunkowania tych procesów;
zna wszystkie podstawowe w/w teorie i zasady organizowania zajęć z wykorzystaniem zabaw, rozumiejąc i uwzględniając różnorodne uwarunkowania tych procesów.
(W2) nie umie opisać wartości wychowawczej zabawy jako podstawowej aktywności dziecka i jej kształtującego wpływu na rozwój jego osobowości z powodu braku wiedzy obejmującej terminologię, teorię i metodykę;
opisuje wartość wychowawczą zabawy jako podstawowej aktywności dziecka i jej kształtujący wpływ na rozwój jego osobowości, ale nie umie posługiwać się elementarną, wiedzą obejmującą terminologię, teorię i metodykę;
opisuje wartość wychowawczą zabawy jako podstawowej aktywności dziecka i jej kształtujący wpływ na rozwój jego osobowości posługując się elementarną wiedzą obejmującą terminologię, teorię i metodykę;
opisuje i argumentuje wartość wychowawczą zabawy jako podstawowej aktywności dziecka i jej kształtujący wpływ na rozwój jego osobowości, twórczo posługując się uporządkowaną wiedzą obejmującą terminologię, teorię i metodykę.
(W3) nie zna rodzajów i technik zabaw wykorzystywanych w pracy z dzieckiem i grupą;
zna niektóre rodzaje i techniki zabaw wykorzystywanych w pracy z dzieckiem i grupą;
zna większość różnych rodzajów i technik zabaw wykorzystywanych w pracy z dzieckiem i grupą;
zna wszystkie różnorodne rodzaje i techniki zabaw wykorzystywanych w pracy z dzieckiem i grupą.
(U1) nie potrafi analizować i interpretować różnic i wzajemnych zależności między zabawą dziecka jako przejawem jego własnej aktywności a zabawą organizowaną i kierowaną przez nauczyciela;
analizuje i interpretuje niektóre w/w różnice i wzajemne zależności;
analizuje i interpretuje w/w różnice i wzajemne zależności;
w sposób twórczy analizuje i interpretuje w/w różnice i wzajemne.
(U2) nie potrafi projektować sytuacji edukacyjnych otwartych na zdobywanie doświadczeń wielozmysłowych przez dziecko ani scenariuszy zajęć z wykorzystaniem różnych form zabaw;
projektuje niektóre w/w sytuacje edukacyjne, ale nie potrafi projektować scenariusza zajęć z wykorzystaniem różnych form zabaw;
projektuje różnorodne w/w sytuacje edukacyjne i scenariusze zajęć z wykorzystaniem różnych form zabaw.
(U3) nie umie przeprowadzić zajęć ani weryfikować słuszności i poprawności doboru zabaw do działań edukacyjnych;
stara się przeprowadzić zajęcia wg swego scenariusza, ale nie potrafi weryfikować słuszności i poprawności doboru zabaw do działań edukacyjnych;
umie przeprowadzić zajęcia wg swego scenariusza oraz weryfikować słuszność i poprawność doboru zabaw do zaprojektowanych działań edukacyjnych;
potrafi przeprowadzić zajęcia wg swego scenariusza oraz weryfikować i argumentować słuszność i poprawność doboru zabaw do działań edukacyjnych.
(K) nie ma świadomości konieczności prowadzenia zindywidualizowanych działań pedagogicznych ze względu na autentyczność przeżyć dzieci w zabawie;
ma świadomość konieczności prowadzenia zindywidualizowanych działań pedagogicznych, ale nie uwzględnia autentyczności przeżyć dzieci w zabawie;
ma świadomość konieczności prowadzenia zindywidualizowanych działań pedagogicznych ze względu na autentyczność przeżyć dzieci w zabawie;
ma świadomość konieczności prowadzenia zindywidualizowanych działań pedagogicznych i animuje je ze względu na autentyczność przeżyć dzieci w zabawie.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa:
Dymara B., Dziecko w świecie zabawy: zabawa i radość w literaturze, muzyce i życiu codziennym, Impuls, Kraków 2009.
Dyner W.J., Zabawy tematyczne dzieci w domu i w przedszkolu, Gdańsk 1971.
Kaczmarczyk B., Tradycyjne oraz współczesne zabawy i gry dziecięce, Wrocław 2012.
Hajnicz W., Rozwój organizacji zabaw dzieci w wieku przedszkolnym, Warszawa 1982.
Jankowiak-Siuda K., Komorowska M., Ciekawość świata – o pamięci i twórczości małego dziecka, Gdańsk 2010.
Luvmour J. B., Veistar D. T. Kara A. A., Wszyscy wygrywamy. Gry i zabawy uczące, jak pogłębiać relacje z ludźmi, Gdańsk 2003.
Muchacka B., Zabawy badawcze w edukacji przedszkolnej, Kraków 2001.
Literatura uzupełniająca:
Bogdanowicz M., W co się bawić z dziećmi, Gdańsk 2005.
Bondarowicz M., Staniszewski T., Wielka księga zabaw i gier ruchowych, Wrocław 2005.
Duraj-Nowakowa K., Muchacka B., Funkcje zabaw w edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej, Kraków 1998.
Dymara B. (red.): Dziecko w świecie współdziałania. cz. 1 i 2, „Impuls”, Kraków 2001.
Dyner W. J., Zabawy tematyczne dzieci w domu i przedszkolu, Wrocław – Warszawa- Kraków- Gdańsk 1971.
Elkonin D.B., Psychologia zabawy, Warszawa 1984.
Sułkowski B., Zabawa – studium socjologiczne, Warszawa 1984.
Trześniowski R., Gry i zabawy ruchowe, Warszawa 1995.
Aktualne publikacje w czasopismach wybrane przez studenta, szczególnie „Wychowanie w Przedszkolu”, „Bliżej Przedszkola.
Kierunek studiów: Pedagogika (stacjonarne I stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok II - Semestr 4
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę