Rodzinne formy opieki zastępczej (wykład) - 2019/2020

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:Ks. dr hab. Andrzej Łuczyński prof. KUL
Organizator:Wydział Nauk Społecznych - Instytut Pedagogiki
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/20
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1- zapoznanie studentów z problemem sieroctwa (społecznego) i możliwościami jego kompensacji w ramach rodzinnych form opieki zastępczej.
C2- zaznajomienie słuchaczy z funkcjonowaniem wybranych form rodzinnej opieki zastępczej oraz instytucji wspomagających ich działalność.
C3- zapoznanie słuchaczy ze specyfiką oddziaływań opiekuńczo-wychowawczych podejmowanych wobec dzieci osieroconych m. in. w celach kompensacyjnych, reedukacyjnych i resocjalizacyjnych.
C4- uwrażliwienie słuchaczy na problemy i potrzeby dzieci osieroconych.
Wymagania wstępne
W1- znajomość podstawowych zagadnień z pedagogiki ogólnej i opiekuńczej.
W2- znajomość podstawowych pojęć i problemów z zakresu pedagogiki rodziny.
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
K_W62 Ma uporządkowaną wiedzę na temat efektywnej i twórczej realizacji funkcji wychowawczej, opiekuńczej i profilaktycznej w placówkach opiekuńczo-wychowawczych i resocjalizacyjnych z uwzględnieniem aspektu aksjologicznego.
K_W64 Zna założenia, koncepcje, obowiązki i metody pracy wychowawcy w różnych typach placówek opiekuńczo-wychowawczych i resocjalizacyjnych.
K_W65 Ma podstawową wiedzę na temat podmiotów placówek opieki, wychowania i resocjalizacji (podopiecznych, wychowawców i rodziców), możliwych relacji między nimi i sposobów ich integracji.
UMIEJĘTNOŚCI
K_U56 Potrafi ocenić przydatność poznanych metod oddziaływań wychowawczych dla rozwiązania rozpoznawanych problemów.
K_U57 Potrafi analizować sytuacje wychowawcze w aspekcie aksjologicznym z uwzględnieniem chrześcijańskiego systemu wartości.
K_U60 Potrafi analizować własne działania pedagogiczne, wskazywać obszary wymagające modyfikacji, wdrażać działania innowacyjne.
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K32 Jest otwarty na innowacyjną działalność pedagogiczną, w tym na współpracę międzyinstytucjonalną.
K_K34 Posługuje się zasadami i normami etycznymi w pracy pedagogicznej.
Metody dydaktyczne
- podające (objaśnienie),
- problemowe (wykład problemowy, dyskusja dydaktyczna, metody aktywizujące),
- eksponujące, programowe (prezentacja multimedialna).
Treści programowe przedmiotu
- dysfunkcjonalność życia rodzinnego a problem sieroctwa;
- opieka nad dzieckiem opuszczonymi;
- sytuacja prawna i wychowawcza dzieci osieroconych;
- organizacja i funkcjonowanie ośrodków opiekuńczo-adopcyjnych;
- funkcjonowanie rodzinnych form opieki zastępczej w systemie opieki nad dzieckiem osieroconym;
- wyzwania i problemy związane z rodzicielstwem zastępczym;
- proces przygotowania kandydatów na „rodziców zastępczych”;
- prawne, społeczne i psychologiczne problemy adopcji;
- oddziaływanie wychowawcze rodzin zastępczych;
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Egzamin w formie testu.
Wymagania na poziomie oceny:
Student otrzymuje odpowiednią ocenę w zależność od ilości uzyskanych punków z testu zaliczeniowego: Test zawiera max 30 pytań – za jedno pytanie można uzyskać max 1 punkt. Kryteria oceny z testu zaliczeniowego np.: 1p-8p = niedostateczny; 9p-16p= dostateczny; 17p-24p= dobry; 25p-30p= bardzo dobry.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
6.Literatura:
A. Literatura podstawowa
Błeszyński J. J., Kluczowe zagadnienia przysposobienia i funkcjonowania rodzin adopcyjnych, Kraków 2005.
Brągiel J., Badora S., red., Formy opieki, wychowania i wsparcia w zreformowanym systemie pomocy społecznej, Opole 2005.
Wosik-Kawala D., Rodzinne i instytucjonalne środowiska opiekuńczo-wychowawcze, Lublin 2011.
Gutowska A., Rodzicielstwo adopcyjne. Wybrane aspekty funkcjonowania rodzin adopcyjnych, Lublin 2008.
Joachimowska J., Rodzicielstwo zastępcze. Idea – Problemy – Analizy - Kompetencje, Bydgoszcz, 2008.
Kowalski W., Wioski Dziecięce SOS na świecie i w Polsce 1949-1999, Kraśnik 1999.
Łobocki M., O SOS Wioskach Dziecięcych, Kraków 2011.
Łuczyński A., Dzieci w rodzinach zastępczych i dysfunkcjonalnych, Lublin 2008.
Olearczyk T. E., Sieroctwo i osamotnienie. Pedagogiczne problemy kryzysu współczesnej rodziny, Kraków 2007.
Pietruszka L., (red.), Opieka wychowanie wsparcie. Współczesne wyzwania dla teorii i praktyki pedagogicznej, Lublin 2016.
Polkowski T., PRIDE – Program szkoleniowy dla rodzin zastępczych i adopcyjnych, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze”, 2000, nr 8.
Telka L., Rodzinne domy dziecka, Łódź 2000.
Wąsiński A., Dziecko Rodzice Adopcja. Ontologiczne i psychospołeczne aspekty rodzinnych form opieki zastępczej, Kraków 2005.
B. Literatura uzupełniająca
Daszykowska J., Łuczyński A., Dziecko w przestrzeni życia społecznego, Stalowa Wola 2013.
Jamrożek M., Rodzina zastępcza jako środowisko wychowawcze, Warszawa 1998.
Jusiak R., Łuczyński A., i in., Szkice z pedagogiki, opieki międzyludzkiej, pracy resocjalizacyjnej i pedagogiki chrześcijańskiej, Lublin 2015.
Kępski Cz., (red.), Głodne dzieci w Polsce, Lublin 2011.
Kuźma J., (red.), Opieka i wychowanie dzieci sierocych w Polsce, Kraków 2007.
Winogrodzka L., Rodziny zastępcze i ich dzieci, Lublin 2007.
Wojciechowska-Charlak B., (red.), Środowiska opiekuńczo-wychowawcze, Kielce 2002.
Kierunek studiów: Pedagogika (stacjonarne I stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok II - Semestr 4
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Egzamin