Typologia instytucji opiekuńczo-wychowawczych (wykład) - 2019/2020

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący: - VACAT
Organizator:Wydział Nauk Społecznych - Instytut Pedagogiki
Liczba godzin tydzień/semestr: 1/15
Cele przedmiotu
C1 - Celem zajęć jest zapoznanie słuchacza z typologiami instytucji opiekuńczo-wychowawczych
C2 - Szczególnej analizie poddane zostają zagadnienia dotyczące: funkcji i celów poszczególnych instytucji, zasad kwalifikowania oraz przyjmowania wychowanków
C3 - Celem ćwiczeń jest zapoznanie studenta z procesem planowania i organizacji pracy wychowawczej w instytucjach opieki nad dzieckiem oraz kompetencjami opiekuna - wychowawcy
Wymagania wstępne
W1 - Znajomość podstaw pedagogiki opiekuńczej
W2 - Gotowość do własnej refleksji nad teorią i praktyką pedagogiczną.
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
K_W10 Student ma podstawową, uporządkowaną wiedzę o różnych instytucjach opiekuńczo-wychowawczych, ich specyfice oraz podstawowych zasadach ich funkcjonowania
K_W15 Ma podstawową wiedzę o zróżnicowanych indywidualnie wychowankach instytucji opiekuńczo-wychowawczych, o ich potrzebach rozwojowych i edukacyjnych, uwarunkowaniach oraz sposobach zaspokajania tych potrzeb

UMIEJĘTNOŚCI
K_U38 Student potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi w celu analizowania, diagnozowania i prognozowania oddziaływań opiekuńczych, wychowawczych i edukacyjnych podejmowanych w poszczególnych instytucjach opiekuńczo-wychowawczych

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K07 Student jest przygotowany do aktywnego uczestnictwa w grupach, organizacjach i instytucjach realizujących działania w zakresie pedagogiki specjalnej; wyraża gotowość twórczej pracy pedagogicznej
Metody dydaktyczne
Główną metodą dydaktyczną jest wykład konwersatoryjny prowadzony z zastosowaniem prezentacji multimedialnej.
Treści programowe przedmiotu
1. Rodzina - wsparcie, uzupełnienie, zastępowanie
2. Wybrane typologie instytucji opiekuńczo-wychowawczych
3. Instytucjonalne formy opieki zastępczej:
a. Placówka interwencyjna (pogotowie opiekuńcze)
b. Placówka socjalizacyjna (dom dziecka)
- historia powstania pogotowia opiekuńczego oraz domu dziecka, podstawowe definicje, główne zadania i funkcje, przyczyny umieszczania w placówkach tego typu, struktura i funkcjonowanie placówek, prawa i obowiązki wychowanków, grupy wychowawcze w placówkach, profil preferowanego wychowawcy
4.Rodzinne formy opieki nad dzieckiem:
a. Rodzina zastępcza
b. Rodzina adopcyjna
c. Rodzinny dom dziecka
d. Wioski dziecięce SOS
- rys historyczny, aspekty prawne, definicja każdej z form, okoliczności powstawania, wymogi względem kandydatów na rodziców zastępczych (adopcyjnych), szkolenia przygotowujące kandydatów do pełnienia roli rodziców zastępczych, rodzaje rodzinnych form opieki (adopcji, rodzin zastępczych, rodzinnych domów dziecka), ich podstawowe cele i sposób funkcjonowania, formy otrzymywanej pomocy i wsparcia
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Egzamin ustny
Literatura podstawowa i uzupełniająca
1. D. Wosik – Kawala (red.), Rodzinne i instytucjonalne środowiska opiekuńczo-wychowawcze, Wyd. UMCS, Lublin 2012.
2. A.Prusik, Wsparcie społeczne w procesie usamodzielnienia wychowanków socjalizacyjnych placówek opiekuńczo-wychowawczych, W: Cz. Kustra, M. Fopka-Kowalczyk, A. Bandura (red.), Opieka i wsparcie jako zadanie całożyciowe, Wyd. Edukacyjne Akapit, Toruń 2007, s. 185 – 197.
3. J. Brągiel, S. Badora, Formy pracy opiekuńczo – wychowawczej, Wyd. WSP, Częstochowa 1997.
4. M. Zmysłowska, Dom dziecka placówką sprzyjającą czy zapobiegającą wykluczeniu społecznemu dzieci?, W: M. Ciczkowska – Giedziun, E. Kantowicz (red.), Pedagogika społeczna wobec problemów współczesnej rodziny, Wyd. Akapit, Toruń 2010, s. 318 – 327.
5. R. Borowski, D. Wysocki, Placówki opiekuńczo-wychowawcze, Wydawnictwo Naukowe NOVUM, Płock 2001, s. 147 – 158.
6. A. Gutowska, Rodzicielstwo adopcyjne. Wybrane aspekty funkcjonowania rodzin adopcyjnych, Wyd. KUL, Lublin 2008
7. A. Gutowska, Tajemnica i jawność adopcji, W: J. Wilk (red.), W służbie dziecku. Rodzina XX wieku wobec dobra dziecka, Lublin 2003, T. II
8. K. Kolska, Moje dziecko gdzieś na mnie czeka. Opowieści o adopcjach, Kraków 2011
9. A. Jarmołowska, Adopcja dziecka a szanse i zagrożenia jego rozwoju, W: J. Wilk (red.), W służbie dziecku. Rodzina XX wieku wobec dobra dziecka, Lublin 2003, T. II, s. 501 – 505
10. A. Kalus, Funkcjonowanie systemu rodziny adopcyjnej. Analiza psychologiczna, Redakcja Wydawnictw Wydziału Teologicznego UO, Opole 2009
11. A. Róg, Wioski dziecięce SOS w Polsce: funkcjonowanie w lokalnych społecznościach, Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Prof. Stanisława Tarnowskiego, Tarnobrzeg 2009
12. R. Borowski, D. Wysocki, Placówki opiekuńczo-wychowawcze, Wydawnictwo Naukowe NOVUM, Płock 2001, s. 138- 146.
13. W. Kowalski, Wioski Dziecięce SOS w świecie i w Polsce 1949 – 1999, Wydawnictwo MAD Graf, Kraśnik 1999.
14. W. Kowalski, Wioski Dziecięce SOS w systemie opieki zastępczej w Polsce, Innovatio Press Wydawnictwo Naukowe Wyższej Szkoły Ekonomii i Innowacji w Lublinie, Lublin 2011
15. A. Krupiński, Pogotowie opiekuńcze w systemie opieki nad dzieckiem, WSiP, Warszawa 1990
16. A. Kołodziejska, Założenia pracy opiekuńczo-wychowawczej pogotowia opiekuńczego w konfrontacji z problemami wychowawczymi, w: M. Ganczarska (red.), Socjoterapia wychowanków pogotowia opiekuńczego, Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, Opole 2008
17. M. Jamrożek., Rodzina zastępcza jako środowisko wychowawcze, Wszechnica Świętokrzyska, Kielce 2005
18. M. Joachimowska, Rola edukacji rodzin zastępczych w tworzeniu środowiskowych grup wsparcia, w: K. Marzec – Holka (red.), Pomoc społeczna. Praca socjalna. Teoria i praktyka. Wydawnictwo Akademii Bydgoskiej, Bydgoszcz 2003, s. 692 – 700.
Kierunek studiów: Pedagogika specjalna (stacjonarne I stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok II - Semestr 3
Punkty ECTS: 1
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę