Diagnoza psychologiczna w pedagogice specjalnej (ćwiczenia) - 2019/2020

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr Klaudia Martynowska
Organizator:Wydział Nauk Społecznych - Instytut Pedagogiki
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 – poznanie podstawowych zagadnień związanych z diagnozą psychologiczną w pedagogice specjalnej
C2 – poznanie specyfiki diagnozy psychologicznej różnych obszarów funkcjonowania człowieka
C3 – zdobycie wiedzy na temat aktualnych podstaw prawnych funkcjonowania poradni psychologiczno-pedagogicznych
C4 – wdrażanie w samodzielną prezentację zagadnień związanych z przedmiotem zajęć oraz do aktywności w dyskusji
Wymagania wstępne
W1 – posiadanie wiedzy z zakresu podstaw teoretycznych pedagogiki i pedagogiki specjalnej
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
K_W01 zna elementarną terminologię używaną w pedagogice i pedagogice specjalnej oraz rozumie jej źródła i zastosowania w obrębie pokrewnych dyscyplin naukowych
K_W10 ma podstawową, uporządkowaną wiedzę o różnych środowiskach wychowawczych, ich specyfice i procesach w nich zachodzących z podstawowymi zasadami ich funkcjonowania (m.in. zasada pomocniczości)
K_W16 ma elementarną wiedzę o metodyce wykonywania typowych zadań, normach, procedurach stosowanych w różnych obszarach działalności pedagoga specjalnego
K_W19 ma uporządkowaną wiedzę na temat zasad i norm etycznych, z uwzględnieniem etosu chrześcijańskiego w zawodzie pedagoga specjalnego

UMIEJĘTNOŚCI
K_U01 potrafi dokonywać obserwacji i interpretacji zjawisk społecznych; analizuje ich genezę, ich powiązania z różnymi obszarami działalności pedagoga specjalnego, wskazuje na ich uwarunkowania i zależności
K_U04 potrafi samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać swoje profesjonalne umiejętności, korzystając z różnych źródeł (w języku rodzimym i obcym) i nowoczesnych technologii (ICT)
K_U06 potrafi w sposób precyzyjny i spójny wypowiadać się w mowie i w piśmie na tematy dotyczące wybranych zagadnień z zakresu pedagogiki specjalnej z wykorzystaniem różnych ujęć teoretycznych, zarówno z dorobku pedagogiki specjalnej, jak i innych dyscyplin wiedzy
K_U08 posiada umiejętność prezentowania własnych pomysłów, wątpliwości i sugestii, argumentując je wybranymi teoriami, poglądami różnych autorów i własnymi doświadczeniami praktycznymi
K_U09 potrafi ocenić przydatność typowych metod, procedur i dobrych praktyk do realizacji zadań związanych z różnymi sferami działalności pedagoga specjalnego
K_U14 potrafi dokonać analizy i ewaluacji własnych działań (indywidualnie i w zespole) i wskazać obszary wymagające modyfikacji w przyszłym działaniu

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K07 jest przygotowany do aktywnego uczestnictwa w grupach, organizacjach i instytucjach realizujących działania w zakresie pedagogiki specjalnej; jest przygotowany do porozumiewania się z osobami będącymi i niebędącymi specjalistami w tej dziedzinie, wyraża gotowość twórczej pracy pedagogicznej
K_K08 potrafi pracować w zespole pełniąc różne role; umie przyjmować i wyznaczać zadania, ma elementarne umiejętności organizacyjne pozwalające na realizowanie celów związanych z projektowaniem i podejmowaniem działań profesjonalnych w zakresie pedagogiki specjalnej
K_K09 odpowiedzialnie przygotowuje się do swojej pracy, projektuje i wykonuje poszczególne zadania, dostrzega ich priorytety, zna i uwzględnia nauczanie Kościoła w odniesieniu do działalności pedagoga specjalnego
Metody dydaktyczne
prezentacja multimedialna, praca w grupie, dyskusja, metody dialogowe, metody problemowe, metody aktywizujące
Treści programowe przedmiotu
1. Diagnoza psychopedagogiczna – ogólne założenia teoretyczne. Pojęcie, etapy, struktura i rodzaje diagnozy. Diagnoza w pedagogice – geneza i rozwój. Podstawowe zasady diagnozy psychopedagogicznej.
2. Uwarunkowania procesu diagnostycznego. Kontakt diagnostyczny - podstawowe wyznaczniki, cechy i techniki budowania kontaktu. Opór jako przejaw zaburzeń w kontakcie diagnostycznym - objawy, źródła i techniki radzenia sobie z oporem. Zdolności i kompetencje wyznaczające profesjonalizm diagnosty. Błędy i wadliwe nastawienie diagnosty.
3. Diagnoza osobowości – metody kwestionariuszowe i projekcyjne.
4. Diagnoza zdolności poznawczych: badanie intelektu, funkcji poznawczych, procesów otępiennych.
5. Zasady działania publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym publicznych poradni specjalistycznych. Orzeczenia i opinie wydawane przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych. Zasady orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności.
6. Główne obszary diagnozy psychopedagogicznej – rodzina. Założenia teoretyczne diagnozy środowiska wychowawczego rodziny. Wybrane koncepcje i środki diagnozy rodziny. Diagnoza niektórych problemów funkcjonowania rodziny jako środowiska wychowawczego – przemoc i zaniedbywanie dzieci
7. Główne obszary diagnozy psychopedagogicznej – szkoła. Sytuacja szkolna jako przedmiot diagnozy psychopedagogicznej. Diagnoza dojrzałości szkolnej jako podstawa prognozy funkcjonowania dziecka w sytuacji szkolnej. Diagnoza dysleksji rozwojowej jako podstawa prognozy trudności w uczeniu się.
8. Podstawy teoretyczne autyzmu i proces jego diagnozy.
9. Podstawy teoretyczne ADHD i proces jego diagnozy.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Uzyskanie zaliczenia obejmuje otrzymanie odpowiedniej liczby punktów za poszczególne aktywności w trakcie zajęć. Składa się na nie: obecność na zajęciach, kolokwium (20 pkt), referat (10 pkt), wejściówki i aktywność na zajęciach(5 pkt). Maksymalnie można uzyskać 35 punktów, co oznacza 100%.
Przedział procentowy ocen możliwych do uzyskania jest następujący:
85-100% - ocena bardzo dobra
75-84% - ocena dobra plus
65-74% - ocena dobra
55-64% - ocena dostateczna plus
45-54% - ocena dostateczna
mniej niż 44% - ocena niedostateczna

Ocena niedostateczna
(W) - Student nie zna podstawowych zagadnień z zakresu diagnozy psychologicznej w pedagogice specjalnej
(U) - Student nie analizuje rodzajów metod i warunków diagnozy psychologicznej i ich znaczenia dla pedagogiki specjalnej
(K) - Student nie jest aktywny podczas zajęć, nie jest przygotowany do zajęć

Ocena dostateczna
(W) - Student zna wybrane zagadnienia z zakresu diagnozy psychologicznej w pedagogice specjalnej
(U) - Student potrafi analizować pewne metody i warunki diagnozy psychologicznej i ich znaczenie dla pedagogiki specjalnej
(K) - Student sporadycznie jest aktywny i przygotowany do zajęć

Ocena dobra
(W) - Student zna większość zagadnień z zakresu diagnozy psychologicznej w pedagogice specjalnej
(U) - Student potrafi analizować metody i warunki diagnozy psychologicznej i ich znaczenie dla pedagogiki specjalnej
(K) - Student systematycznie przygotowuje się do zajęć i jest aktywny, potrafi pracować w grupie

Ocena bardzo dobra
(W) - Student zna wszystkie wymagane zagadnienia z zakresu diagnozy psychologicznej w pedagogice specjalnej
(U) - Student potrafi analizować metody i warunki diagnozy psychologicznej i rozumie ich znaczenie dla pedagogiki specjalnej.
(K) - Student potrafi zorganizować pracę własną, angażuje się i inicjuje współpracę z innymi.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Jarosz E., Wysocka E., Diagnoza psychopedagogiczna. Podstawowe problemy i rozwiązania, Wydawnictwo Akademickie „ŻAK”, Warszawa 2006.
Niemierko B., Diagnostyka edukacyjna, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009.
Stemplewska-Żakowicz K., Diagnoza psychologiczna. Diagnozowanie jako kompetencja profesjonalna, GWP, Gdańsk 2009.
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 lutego 2013 r. w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym publicznych poradni specjalistycznych
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 sierpnia 2017 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym publicznych poradni specjalistycznych.
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 września 2017 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych

Głodkowska J. (red.), Uczeń ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w szkole ogólnodostępnej. Wybrane zagadnienia teoretyczne, diagnostyczne i metodyczne, Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej, Warszawa 2011.
Krasowicz-Kupis G., Wiejak K., Gruszczyńska K., Katalog metod diagnozy rozwoju poznawczego dziecka na etapie edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej. TOM I – narzędzia dostępne w poradniach psychologiczno-pedagogicznych i szkołach, Instytut Badań Edukacyjnych, Warszawa 2015.
Zasępa, E., Psychospołeczne funkcjonowanie osób z zespołem Downa. Wyd. Akademii Pedagogiki Specjalnej, Warszawa 2008.
Kierunek studiów: Pedagogika specjalna (stacjonarne I stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok II - Semestr 3
Punkty ECTS: 4
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę