Metodologia badań pedagogicznych (konwersatorium) - 2019/2020

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr Anna Badora
Organizator:Wydział Nauk Społecznych - Instytut Pedagogiki
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
Zapoznanie z wiedzą i zasadami badań naukowych oraz ukształtowanie praktycznych umiejętności organizowania własnego warsztatu badawczego.
Cel zajęć : dostarczenie wiedzy o metodologicznych podstawach i regułach organizacji procesu badawczego we wszystkich jego etapach, a także udostępnienie możliwości nabywania doświadczeń empirycznego kontaktu z problematyką społeczno – pedagogiczną; nabywanie umiejętności analizowania i syntetyzowania danych faktograficznych oraz formułowania wniosków naukowych i praktycznych
Zamierzone efekty kształcenia: uzyskanie przez studenta kompetencji metodologicznych, w tym wiedzy o istocie i cechach badań naukowych, ich rodzajach i strategiach , a także regułach rządzących realizacją procesu badawczego we wszystkich etapach jego pełnej struktury.
Wiedza: Uzyskana przez studenta wiedza winna dotyczyć następujących zagadnień: przedmiotu i funkcji metodologii badań pedagogicznych; istoty i typów badań naukowych na gruncie nauk społecznych; reguł formułowania problemów i hipotez badawczych; zasad trafności doboru matody do badanych zjawisk oraz rzetelności jej konstrukcji. Ważną dymensję wiedzy metodologicznej jaką winien wykazać się student są cechy poszczególnych metod stosowanych w badaniach pedagogicznych , co dotyczy szczególnie obserwacji, ankiety, wywiadu, testów osiągnięć szkolnych oraz materiałów źródłowych..
Umiejętności: student winien wykazać się umiejętnością rozróżnienia sposobów postępowania badawczego stosownie do typu i strategii badań. Winien wykazać się sprawnością w formułowania problemów i hipotez badawczych, a także nadawania sensu empirycznego pojęciom użytym w hipotezie teoretycznej ( równoznacznej z typowaniem wskaźników).W oczywisty sposób student winien wykazać się sprawnością w trafnym doborze metod do badanej problematyki i stosowanej strategii badań, a także umiejętnością jej konstrukcji i wdrażania w kontakcie z rzeczywistością empiryczną.
Wymagania wstępne
Wiedza z zakresu teorii społeczeństwa i problemów społecznych.
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
1. Definiuje podstawowe pojęcia z zakresu metodologii badań społecznych (problem badawczy, metody i techniki badań, zmienna, wskaźnik, itp.) K_W011
2. Różnicuje metody, techniki i narzędzia badawcze pozwalające opisywać i wyjaśniać zjawiska i procesy społeczne.

UMIEJĘTNOŚCI
1. Potrafi samodzielnie zaplanować i przeprowadzić prosty projekt badawczy – określić problem, cele i hipotezy badawcze oraz metody i narzędzia badawcze - którego celem jest diagnoza sytuacji życiowych jednostek, rodzin i społeczności doświadczających problemów i trudności K_U03, K_U04
2. Konstruuje samodzielnie narzędzia badawcze (m.in. kwestionariusz ankiety, kwestionariusz wywiadu) K_U06
3. Potrafi samodzielnie przedstawić wyniki badań i opracować prosty raport K_U12

KOMPETENCJE
4. Jest gotowy do wykorzystywania wiedzy i umiejętności w praktyce zawodowej K_K04
Metody dydaktyczne
Z natury zajęć typu konwersatorium wynika konieczność uwzględnienia dwupłaszczyznowości ich struktury, co warunkuje przyjęte metody pracy ze studentem. . W pierwszej płaszczyźnie podstawową metodą jest klasyczny przekaz treści programowych w formie tradycyjnego wykładu. W drugiej płaszczyźnie organizwane są zespoły badawcze, których zadaniem jest realizowanie reguł postępowania badawczego w oparciu o przyjętą problematykę badawczą.W ramach prac zespołowych stosowane są prezentacje zadań, na każdym etapie procesu badawczego oraz dyskusja.
Treści programowe przedmiotu
Treści programowe: W treści programowe wpisują się następujące zagadnienia : przedmiot i funkcje metodologii badań pedagogicznych; definicja badań naukowych, określenie ich rodzajów, cech i strategii; analiza i synteza jako podstawowe operacje w badaniach naukowych; etapy procesu badawczego ( sytuacja problemowa i jej źródła, formułowanie problemów badawczych i hipotez; operacjonalizacja pojęć w hipotezie; wskaźniki – ich definicje i rodzaje; zmienne i ich rodzaje ;zasady doboru próby reprezentatywnej; metody badań w naukach społecznych, w tym w pedagogice ( obserwacja, eksperyment pedagogiczny, ankieta i wywiad, zasady ich konstrukcji i stosowania; materiały źródłowe , tzw. dokument ludzki ; standaryzacja metod ;klasyczne typy pytań zamkniętych ; pytania otwarte w wywiadzie; badania pilotażowe i ich zasadność; zasady opracowania i opisu materiału faktograficznego uzyskanego w oparciu o badania.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Podstawowymi warunkami zaliczenia zajęć są; systematyczne uczestnictwo w konwersatoriach, aktywność , realizacja zespołowych zadań badawczych – 70 % oraz kolokwia – 30 %
Literatura podstawowa i uzupełniająca
S. Nowak, Studia z metodologii nauk społecznych; M. Łobocki, Wprowadzenie do metodologii badań pedagogicznych, Kraków 1999; M. Łobocki, Metody i techniki badań pedagogicznych, Kraków 2000;;T. Pilch, Zasady badań pedagogicznych, Warszawa 1995; Ch. Frankfort - , D. Nachmias , Metody badawcze w naukach społecznych, Poznań 2001; Earl Babbie, Podstawy badań społecznych, Warszawa 2008
Kierunek studiów: Pedagogika (stacjonarne I stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok II - Semestr 4
Punkty ECTS: 3
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę