Teoretyczne podstawy wychowania (ćwiczenia) - 2019/2020

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr Iwona Szewczak
Organizator:Wydział Nauk Społecznych - Instytut Pedagogiki
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 - Scharakteryzowanie podstawowych zagadnień związanych z warunkami procesu wychowania w praktyce pedagogicznej. Zapoznanie Studentów z podstawowymi pojęciami z zakresu teoretycznych podstaw wychowania.
C2 - Zdefiniowanie zasad formułowania celów wychowania
C3 - Objaśnienie ontologicznych, epistemologicznych i metodologicznych aspektów wychowania
C4 - Wskazanie perspektyw i możliwości budowania konstruktywnej wiedzy o wychowaniu jako zjawisku społecznym na tle różnych koncepcji rzeczywistości społecznej wypracowanych na gruncie filozofii, psychologii i socjologii
C5 - Zdobycie przez studentów wiedzy o prawidłowościach efektywnej działalności wychowawczej obejmującej znajomość stylów, strategii, metod i technik wychowania
C6 - Objaśnienie sposobów krytycznego analizowania dyskursów o istocie wychowania
Wymagania wstępne
W1 - Wiedza z zakresu pedagogiki ogólnej oraz orientacja w zakresie filozoficznych kwestii w wychowaniu
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
K_W01 Student ma uporządkowaną wiedzę z zakresu podstawowych pojęć z teorii wychowania.
K_W02 Student ma uporządkowaną wiedzę na temat relacji między teorią wychowania a innymi subdyscyplinami, zna historię teorii wychowania oraz specyfikę jej uprawiania na przestrzeni dziejów.
UMIEJĘTNOŚCI
K_U02 - Student potrafi wykorzystywać podstawową wiedzę teoretyczną z zakresu pedagogiki oraz powiązanych z nią dyscyplin w celu analizowania i interpretowania problemów edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych, kulturalnych i pomocowych, a także motywów, modeli i wzorów ludzkich zachowań.
K_U03 - Student potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi w celu analizowania motywów i wzorów ludzkich zachowań, diagnozowania i prognozowania sytuacji oraz analizowania strategii działań praktycznych w odniesieniu do różnych kontekstów działalności pedagogicznej.
KOMPETENCJE
K_K03 - Student ma przekonanie o sensie, wartości i potrzebie podejmowania działań pedagogicznych w środowisku społecznym; jest gotowy do podejmowania wyzwań zawodowych; wykazuje aktywność, podejmuje trud i odznacza się wytrwałością w realizacji indywidualnych i zespołowych działań profesjonalnych w zakresie pedagogiki.
Metody dydaktyczne
wykład problemowy, analiza tekstów z dyskusją, dyskusja panelowa, metody aktywizujące, plakat, mind map
Treści programowe przedmiotu
Problematyka ćwiczeń
Mapa kategorialna wychowania
• geneza pojęcia.
• dynamizmy wychowania,
• cechy i funkcje wychowania jako zjawiska społecznego i kulturowego
Główne modele pojęcia wychowania.
• wychowanie- wąski i szeroki zakres rozumienia pojęcia,
• opcje wychowania,
• klasyczne i współczesne rozumienie wychowania.
Naukowe i potoczne teorie wychowania
Właściwości procesu wychowania. Technologie i strategie wychowania.
Stosowanie wybranych zasad wychowania – projektowanie sytuacji pedagogicznych
Wychowanie jako zjawisko społeczne. Socjalizacja i wychowanie w społeczeństwach pierwotnych i współczesnych.
Wychowanie w odniesieniu do wybranych koncepcji rzeczywistości społecznej.
Stosowanie wybranych metod wychowania w kontekście określonych sytuacji wychowawczych.
Formułowanie celów wychowania dla poszczególnych kategorii wiekowych oraz środowisk wychowawczych
Wychowanie wobec przemian i wyzwań współczesnego świata.
Warunki skuteczności wychowania: podmiotowe traktowanie wychowanka, empatyczne rozumienie, autentyczność wychowawcy
Dobór środków i strategii wychowania do określonych sylwetek wychowanków.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Ocena niedostateczna:
(W) Student nie ma elementarnej wiedzy z zakresu podstawowych pojęć z teorii wychowania.
Student nie zna teorii funkcjonujących w różnych nurtach i kierunkach wychowania.
Student nie ma elementarnej wiedzy na temat historii teorii wychowania oraz specyfiki jej uprawiania na przestrzeni dziejów.
(U) Student nie potrafi wykorzystywać podstawowej wiedzy teoretycznej z zakresu pedagogiki oraz powiązanych z nią dyscyplin w celu analizowania i interpretowania problemów edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych, kulturalnych i pomocowych, a także motywów, modeli i wzorów ludzkich zachowań.
Student nie potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi w celu analizowania motywów i wzorów ludzkich zachowań, diagnozowania i prognozowania sytuacji oraz analizowania strategii działań praktycznych w odniesieniu do różnych kontekstów działalności pedagogicznej.
(K) Student nie jest gotowy do podejmowania wyzwań zawodowych; nie wykazuje aktywności w realizacji działań profesjonalnych w zakresie pedagogiki.
Ocena dostateczna:
(W) Student potrafi wymienić kilka głównych terminów z zakresu teorii wychowania i ogólnie je zdefiniować.
Student ma ogólną, nieuporządkowaną wiedzę na temat teorii wychowania.
Student ma ogólną, podstawową wiedzę na temat historii teorii wychowania.
(U) Student posiada elementarne umiejętności pozwalające na rozwiązywanie problemów edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych, kulturalnych i pomocowych.
(K) Student jest świadomy wartości inicjowania działań pedagogicznych w środowisku społecznym, lecz nie jest gotowy do podejmowania wyzwań zawodowych.
Ocena dobra:
(W) Student ma zadowalającą wiedzę z zakresu podstawowych pojęć z teorii wychowania, potrafi wyjaśnić znaczącą część z nich.
Student ma wiedzę na temat teorii funkcjonujących w różnych nurtach i kierunkach wychowania, ogólnie je omawia.
Student ma uporządkowaną wiedzę na temat historii teorii wychowania oraz omawia specyfikę jej uprawiania na przestrzeni dziejów.
(U) Student potrafi wykorzystywać podstawową wiedzę teoretyczną z zakresu pedagogiki w celu rozwiązywania problemów edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych, kulturalnych i pomocowych, a także analizuje motywy, modele i wzory ludzkich zachowań.
Student potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi w celu analizowania motywów i wzorów ludzkich zachowań, diagnozowania i prognozowania sytuacji oraz analizowania strategii działań praktycznych w odniesieniu do różnych kontekstów działalności pedagogicznej
(K) Student ma przekonanie o wartości inicjowania działań pedagogicznych w środowisku społecznym; wykazuje w mniejszym lub większym stopniu aktywność w realizacji działań w zakresie pedagogiki.
Ocena bardzo dobra:
(W) Student posiada wyczerpującą wiedzę na temat pojęć z teorii wychowania, rozumie je, wyjaśnia, podaje przykłady.
Student zna, wnikliwie analizuje i porównuje teorie funkcjonujące w różnych nurtach i kierunkach wychowania.
Student ma wyczerpującą wiedzę na temat historii teorii wychowania oraz specyfiki jej uprawiania na przestrzeni dziejów oraz wyczerpującą i uporządkowaną wiedzę na temat relacji między teorią wychowania a innymi subdyscyplinami.
(U)Student posiada wysoki poziom umiejętności pozwalających na sprawne rozwiązywanie problemów wychowawczych w świetle różnych teorii wychowania oraz powiązanych z nią dyscyplin w celu analizowania i interpretowania problemów edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych, kulturalnych i pomocowych, a także motywów, modeli i wzorów ludzkich zachowań.
Student potrafi w sposób dojrzały posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi w celu analizowania motywów i wzorów ludzkich zachowań.
(K) - Student ma przekonanie o wartości inicjowania działań pedagogicznych w środowisku społecznym; jest gotowy do podejmowania wyzwań
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa:
Dąbrowska T. E., Wojciechowska-Charlak B., Między praktyką a teorią wychowania, Lublin, UMCS, 1997.
Łobocki M., Teoria wychowania w zarysie, Kraków, Oficyna Wydawnicza Impuls, 2010.
Kubiak-Szymborska E., Zając D., Podstawowe problemy teorii wychowania. Kontekst współczesnych przemian, Bydgoszcz, Wydawnictwo WERS, 2006.
Nowak M., Teorie i koncepcje wychowania, Warszawa, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, 2008.
Śliwerski B., Współczesne teorie i nurty wychowania, Kraków, Oficyna Wydawnicza Impuls, 2005.
Łobocki M., Wybrane problemy wychowania: nadal aktualne, Lublin, UMCS, 2004.
Literatura uzupełniająca:
Brezinka W., Wychowywać dzisiaj. Zarys problematyki, tł. H. Machoń, Kraków, Wyd. WAM, 2007.
Górniewicz J., Teoria wychowania (wybrane problemy), Olsztyn, Olsztyńska Szkoła Wyższa im. Józefa Rusieckiego, 2007.
Gurycka A., Struktura i dynamika procesu wychowawczego. Analiza psychologiczna, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, 1979.
Krüger H.-H., Wprowadzenie w teorie i metody badawcze nauk o wychowaniu, tł. D. Sztobryn, Gdańsk, GWP, 2005.
Rynio A., Metodyczno-strukturalne elementy procesu integralnego wychowania osoby w nauczaniu Jana Pawła II, w: C. Kalita, M. Nowak (red.), Pedagogiczna inspiracja w nauczaniu Jana Pawła II, Biała Podlaska, Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Papieża Jana Pawła II, 2005, s. 285-303.
Tyrała P., Teoria wychowania. Bliżej uniwersalnych wartości i realnego życia, Toruń, Wydawnictwo Adam Marszałek, 2001.
Kierunek studiów: Pedagogika (stacjonarne I stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok II - Semestr 4
Punkty ECTS: 0
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę