Biblia - istota i rola w kulturze (wykład) - 2019/2020

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:Ks. prof. dr hab. Stefan Szymik
Organizator:Wydział Nauk Społecznych - Instytut Pedagogiki
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 Zapoznanie studenta z procesem i środowiskiem powstania Biblii, językami biblijnymi i kanonem ksiąg biblijnych.
C2 Zaznajomienie studenta z wielkimi toposami biblijnymi i tekstami, które są ich nośnikami
C3 Umieszczenie tekstów biblijnych w kontekście kultury starożytnej oraz ukazanie ich roli w inspirowaniu wielkich dzieł sztuki i kultury europejskiej
C4 Ukazanie Biblii jako wciąż aktualnej odpowiedzi na wielkie pytania egzystencjalne i poszukiwania współczesnego człowieka
Wymagania wstępne
W1: Podstawowe wiadomości o Biblii, środowisku powstania Starego i Nowego Testamentu, podziale ksiąg biblijnych oraz ich natchnionym charakterze.
W2: Ogólna znajomość orędzia biblijnego i najważniejszych postaci biblijnych oraz tematów dominujących w Starym i Nowym Testamencie.
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA:
- student uzyskuje wiedzę na temat Pisma Świętego i jego specyfiki jako tekstu o charakterze teandrycznym i zna najważniejsze tematy teologiczne Starego i Nowego Testamentu (UnW_01)
- zapoznaje się z wybranymi przykładami kulturotwórczej roli Biblii poprzez analizę fragmentów tekstów biblijnych, które w szczególny sposób wpłynęły na kulturę (UnW_02)
- student poznaje teksty biblijne, które są fundamentalne dla wiary i moralności chrześcijańskiej, oraz ich recepcję w kulturze i sztuce europejskiej (UnW_03)
UMIEJĘTNOŚCI:
- student potrafi samodzielnie wyszukiwać, analizować i oceniać informacje zawarte w treści ksiąg biblijnych, a także potrafi wskazać i zinterpretować inspiracje biblijne w dziełach kultury europejskiej (UnU_01)
- potrafi formułować krytyczne sądy z wykorzystaniem wiedzy biblijnej i teologicznej (UnU_02)
KOMPETENCJE:
- student jest otwarty na dialog z wyznawcami innych religii na temat znaczenia Pisma Świętego jako źródła wiary i inspiracji kultury europejskiej; docenia chrześcijańskie dziedzictwo kulturowe i ma świadomość odpowiedzialności za jego zachowanie (UnK_01)
- ma świadomość złożoności rzeczywistości i rozumie potrzebę interdyscyplinarnego podejścia do rozwiązywania problemów z uwzględnieniem aspektów biblijnych; wyrabia w sobie postawę krytyczną, uczy się stawiać pytania i szukać odpowiedzi (UnK_02)
Metody dydaktyczne
(a) wykład konwencjonalny
(b) wykład konwersatoryjny
(c) prezentacja multimedialna
(d) analiza tekstu (biblijnego)
(e) analiza dzieła sztuki
(f) praca w grupach, dyskusja
Treści programowe przedmiotu
1. Wprowadzenie w istotę Biblii. Nazwy i definicja.
2. Natchnienie i prawda Pisma Świętego
3. Kanon Pisma Świętego. Kwestia apokryfów
4. Stworzenie świata (Rdz 1).
5. Stworzenie człowieka (Rdz 1 – 2)
6. Grzech pierworodny (Rdz 3).
7. Wieża Babel (Rdz 11)
8. Patriarchowie. Historia Abrahama (Rdz 12 – 24)
9. Dekalog (Wj; Pwt)
10. Historyczność Jezusa Chrystusa. Ewangelie Dzieciństwa
11. Nauczanie Jezusa w przypowieściach
12. Cuda Jezusa
13. Męka, śmierć i zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa
14. Misja apostolska Kościoła. Św. Paweł w Atenach (Dz 17)
15. Polskie przekłady Pisma Świętego
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Warunkiem zaliczenia zajęć jest obecność na wykładach (sprawdzana regularnie) oraz zdanie egzaminu ustnego; w uzasadnionych przypadkach, po uzgodnieniu z wykładowcą, możliwa jest inna forma uzyskania oceny i wpisu (praca pisemna, ltp.)
Ocena bardzo dobra:
a) (W) student zna doskonale wszystkie z omawianych tekstów i tematów biblijnych, zna dobrze paralelne do nich teksty starożytne, oraz zna wszystkie z omawianych na wykładach dzieł kultury i sztuki, w których pojawiają się odniesienia biblijne
b) (U) student potrafi dokonać pełnej analizy omawianych tekstów biblijnych (z uwzględnieniem analizy najważniejszych pojęć na bazie języków oryginalnych), potrafi wskazać wyczerpująco różnice między nimi i innymi dziełami starożytnymi, potrafi zinterpretować dogłębnie inspiracje i treści biblijne w omówionych dziełach sztuki i kultury europejskiej
c) (K) student wykazuje szacunek i głęboką znajomość dziedzictwa kulturowego Europy i innych religii i cywilizacji; charakteryzuje się zdolnością krytycznego stawiania pytań i otwartością w szukaniu odpowiedzi.
Ocena dobra:
a) (W) student dobrze orientuje się w większości omawianych tekstów i tematów Starego i Nowego Testamentu, zna większość przytoczonych paralelnych tekstów starożytnych i zna większość z omawianych dzieł kultury i sztuki europejskiej, w których pojawiają się odniesienia biblijne
b) (U) student potrafi dokonać analizy większości omawianych tekstów biblijnych, wskazać co najmniej kilka różnic między nimi i innymi dziełami starożytnymi, potrafi zinterpretować obszerniej inspiracje biblijne w dziełach sztuki i kultury europejskiej
c) (K) student wykazuje znajomość i szacunek dla kulturowego dziedzictwa Europy i innych religii i cywilizacji
Ocena dostateczna:
a) (W) student orientuje się bardzo ogólnie w omawianych tekstach i tematach biblijnych, zna niektóre paralelne do nich teksty starożytne i niektóre z omawianych dzieł kultury i sztuki, w których pojawiają się odniesienia biblijne
b) (U) student potrafi dokonać analizy niektórych omawianych tekstów biblijnych, wskazać pewne różnice między nimi i innymi dziełami starożytnymi, potrafi zinterpretować niektóre treści biblijne w dziełach sztuki i kultury europejskiej
c) (K) student wykazuje szacunek i znajomość dziedzictwa kulturowego Europy i innych religii i cywilizacji
Ocena niedostateczna:
a) (W) student nie zna omówionych tekstów Starego i Nowego Testamentu i ich treści, nie zna paralelnych tekstów starożytnych i związanych z nimi dzieł kultury i sztuki europejskiej.
b) (U) student nie potrafi dokonać analizy tekstów biblijnych omówionych na wykładzie, wskazać różnicy między nimi i dziełami starożytnymi, nie potrafi komentować inspiracji biblijnych w dziełach sztuki i kultury;
c) (K) student nie wykazuje znajomości i szacunku dla dziedzictwa kulturowego Europy, innych religii i cywilizacji.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa:
1) M. Starowiejski, Tradycje biblijne. Biblia w kulturze europejskiej (Kraków: Petrus 2011)
2) T. Jelonek, Biblia jako fenomen kulturowy (Kraków: Petrus 2012)
3) L. Stachowiak (red.), Wstęp do Starego Testamentu (Poznań: Pallotinum 1990)
4) R. Rubinkiewicz (red.), Wstęp do Nowego Testamentu (Poznań-Warszawa: Pallottinum 1996).
5) J. Szlaga (red.), Wstęp ogólny do Pisma św. (Poznań-Warszawa: Pallottinum 1986).
Literatura uzupełniająca:
1) Biblia a literatura polska. Antologia (oprac. K. Bukowski) (Poznań 32003).
2) Janos R., Biblia między literaturą a teologią, Kraków 2007
3) Jelonek T., Biblia a nauka, Kraków 1995
4) Jelonek T., Biblia w kulturze świata, Kraków 2007
5) Paciorek A., Wstęp ogólny do Pisma św., Tarnów 2003
6) Paciorek A. - Kramiszewska A., Pan rzeczywiście zmartwychwstał. Nowotestementalne orędzie o zmartwychwstaniu Jezusa, Tarnów 2010
7) Paciorek A., Tobie mówię, wstań! Cuda Jezusa w Ewangeliach, Tarnów 2009.
8) Pikor W., Jak powstało Pismo Święte?, Kielce 2010
9) Ravasi G., Piękno Biblii, Kraków 2006
10) Synowiec J., Początki świata i ludzkości według Księgi Rodzaju, Kraków 2001
11) Szymik S. (red.), Biblia kodem kulturowym Europy (Analecta Biblica Lublinensia 9; Lublin 2013).
Kierunek studiów: Dziennikarstwo i komunikacja społeczna (stacjonarne II stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok I - Semestr 1
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Egzamin
Kierunek studiów: Pedagogika specjalna (stacjonarne II stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok I - Semestr 1
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Egzamin
Kierunek studiów: Pedagogika (stacjonarne II stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok I - Semestr 1
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Egzamin