Edukacja aksjologiczna z elementami etyki (wykład) - 2019/2020

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:prof. dr hab. Krystyna Chałas
Organizator:Wydział Nauk Społecznych - Instytut Pedagogiki
Liczba godzin tydzień/semestr: 1/15
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 - Poznanie przez studentów istoty edukacji aksjologicznej, norm moralnych w powiązaniu z podstawowymi zasadami etyki zawodowej nauczyciela we wczesnej edukacji.
C2 - Ukazanie strategii świadectwa w oddziaływaniu wychowawczym jako wsparcie dziecka w poznawaniu, rozumieniu i urzeczywistnianiu wartości.
C3 - Podnoszenie poziomu świadomości etycznej i kształtowanie aksjologicznych postaw przyszłych nauczycieli.
Wymagania wstępne
W1 - znajomość podstawowych pojęć z etyki i zagadnień dotyczących filozofii, pedagogiki ogólnej, wczesnoszkolnej i przedszkolnej
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
1. student definiuje pojęcia wartości w różnych dyscyplinach, wychowanie ku wartościom, edukację aksjologiczną, etykę pedagogiczną - K_W01
2. student wymienia i charakteryzuje teorie i kategorie wartości, obiektywną hierarchię wartości, związki i zależności między edukacją a wartościami, zasady etyki międzyludzkiej - K_W02
3. student wymienia i opisuje elementy strukturalne procesu wychowania ku wartościom ze szczególnym uwzględnieniem wychowania dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym - K_W39

UMIEJĘTNOŚCI
1. student wykorzystuje zdobytą wiedzę aksjologiczną w analizowaniu problemów i dylematów moralnych związanych z działaniami w praktyce pedagogicznej oraz wyraża gotowość rozwiązywania ich w praktyce - K_U01
2. student interpretuje aksjologiczne zasady wychowania i analizuje kwestie sporne w etyce pedagogicznej; prezentuje własną refleksję aksjologiczną dotyczącą wychowania i zawodu pedagoga - K_U02
3. student projektuje własną koncepcję wychowania ku wartościom dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, prezentuje ją i dokonuje zwrotnego wartościowania - K_U08

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. student wykazuje otwartość na wartości, wyraża gotowość ich urzeczywistniania we własnym życiu i przyszłej pracy pedagogicznej- K_K04
Metody dydaktyczne
wykład konwersatoryjny, dyskusja panelowa
Treści programowe przedmiotu
1. Pojęcie wartości, teorie, kategorie i struktura obiektywnej hierarchii wartości.
2. Aksjologiczne aspekty wychowania.
3. Nauczyciel jako personalny symbol wartości.
4. Pedagogika wartości a pedagogika potrzeb, autorytet nauczyciela.
5. Proces wychowania ku wartościom, ze zwróceniem uwagi na wychowanie przedszkolne i edukację wczesnoszkolną oraz integralny rozwój i wychowaqnie;
- zasady wychowania ku wartościom,
- kreowanie otoczenia sprzyjającego rozumieniu i przeżywaniu wartości,
-urzeczywistnianie wartości.
6. Sumienie, postawy i przekonania religijne a edukacja aksjologiczna.
7. Wartości uniwersalne w edukacji szkolnej - wychowanie moralne.
8. Metodyka edukacji aksjologicznej.
9. Środowiska wychowawcze w procesie przekazu wartości.
10. Etyka w zawodzie nauczyciela - problemy i dylematy w praktyce pedagogicznej.
11. Zagrożenia zewnętrzne i wewnętrzne dla wartości i zachowania wysokiego poziomu moralnego.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
ocena niedostateczna
(W) student nie potrafi zdefiniować podstawowych pojęć związanych z aksjologią, nie potrafi połączyć wartości z procesem wychowania
(U) student nie potrafi wyjaśniać problemów i dylematów pedagogicznych uwzględniając ich uwarunkowania aksjologiczne, nie potrafi zaprojektować koncepcji wychowania ku wartościom
(K) student nie dostrzega znaczenia wartości w życiu człowieka

ocena dostateczna
(W) student wymienia podstawowe ujęcia wartości i ich kategorie, definiuje edukację aksjologiczną, etykę pedagogiczną; wymienia elementy wychowania ku wartościom
(U) student potrafi podczas analizowania problemów pedagogicznych wykorzystać podstawy wiedzy aksjologicznej, podejmuje próby projektowania własnej koncepcji procesu wychowania ku wartościom korzystając z dostępnych wzorów
(K) student podejmuje refleksję nad systemem wartości człowieka i jego znaczeniem dla podejmowanych działań

ocena dobra
(W) student definiuje i analizuje pojęcia aksjologiczne, rozumie funkcje wartości w życiu człowieka i w procesie wychowania; analizuje proces wychowania ku wartościom dzieci
(U) student projektuje własną koncepcję wychowania ku wartościom, uwzględnia aksjologiczne uwarunkowania różnorodnych zachowań dzieci i wymagania programowe reformującej się szkoły
(K) student jest otwarty na wartości, poszerza wiedzę na ich temat, jest świadomy potrzeby urzeczywistniania wartości

ocena bardzo dobra
(W) student wymienia i analizuje pojęcia aksjologiczne w ujęciu różnych autorów, uzasadnia je w kontekście wybranych teorii, rozumie znaczenie wartości w życiu człowieka i w procesie wychowania; analizuje proces wychowania ku wartościom dzieci uwzględniając także jego uwarunkowania społeczno - kulturowe i wyzwania współczesnej szkoły
(U) student projektuje własną autorską koncepcję wychowania ku wartościom, przewiduje możliwe uwarunkowania jej realizacji w praktyce, uwzględnia aksjologiczne uwarunkowania różnorodnych zachowań dzieci, wymagania programowe reformującej się szkoły, potrafi uzasadnić potrzebę wychowania ku wartościom, wskazać wartości, o które szczególnie warto zabiegać w procesie wychowania i uzasadnić swoje stanowisko
(K) student jest otwarty na wartości, świadomy potrzeby ich urzeczywistniania, podejmuje działania animacyjne na rzecz urzeczywistniania wartości
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa:
Błasiak A., Aksjologiczne aspekty procesu wychowania, Kraków 2009.
Chałas K. Wychowanie ku wartościom, t.1, Lublin- Kielce 2000.
Olbrycht K., Edukacja aksjologiczna, t.1 (Katowice 1994); t.2 (Katowice 1995); t.4 (Katowice 1999), do wyboru według zainteresowań studentów.
Wojtyła K., Elementarz etyczny, Lublin 1999.
K. Chałas, Szanse urzeczywistniania wartości moralnych przez dzieci w wieku wczesnoszkolnym w świetle podstawy programowej, \"Pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna\", 2/1 (10/1), s. 19-35.
Literatura uzupełniająca:
Homplewicz J., Etyka pedagogiczna: podręcznik dla wychowawców, Warszawa 1996.
Ogrodzka- Mazur E, Kompetencja aksjologiczna dzieci w młodszym wieku szkolnym. Studium porównawcze środowisk zróżnicowanych kulturowo, Katowice 2007.
Opiela L., Smagacz A., Wilk S. (red.), Służyć i wychowywać do miłości, Lublin 2009.
Kierunek studiów: Pedagogika (stacjonarne I stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok II - Semestr 4
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę