Literatura grecka (wykład) - 2019/2020

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr hab. Ewa Osek prof. KUL
Organizator:Wydział Nauk Humanistycznych - Instytut Literaturoznawstwa
Liczba godzin tydzień/semestr: 1/15
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 przedstawienie najważniejszych aspektów literatury greckiej w okresie Cesarstwa Rzymskiego (31 p.n.e.–529 n.e.), tj. style i gatunki literackie, naśladownictwo wzorców literackich z okresu klasycznego (V – IV wiek p.n.e.)
C2 ukazanie sylwetek poszczególnych pisarzy i poetów w kontekście religijnym, społeczno-politycznym i ekonomicznym oraz ich twórczości
C3 zapoznanie studentów z transmisją tekstów greckich okresu Cesarstwa Rzymskiego i wpływu literatury późnoantycznej na Bizancjum i nowożytność.
Wymagania wstępne
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
Student uzyskuje podstawową wiedzę o literaturze greckiej okresu Cesarstwa Rzymskiego dotyczącą periodyzacji, genologii, transmisji i recepcji na grunt kultury europejskiej.

UMIEJĘTNOŚCI
Student potrafi analizować oryginalny tekst grecki, klasyfikować utwory wedle rodzaju i gatunku literackiego, rozpoznać konwencję gatunkową, oraz umiejscowić poszczególne pisma w szerszym kontekście historyczno-kulturowym.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
Student docenia dziedzictwo kulturowe grecko-rzymskiego antyku i ma świadomość znaczenia nauk o starożytności dla utrzymania i rozwoju więzi społecznej na różnych poziomach.
Metody dydaktyczne
Wykład mówiony, ilustrowany tekstami omawianych utworów oraz prezentacja multimedialna dotycząca poszczególnych zagadnień. W trakcie wykładu istnieje możliwość zadawania pytań przez słuchaczy i krótkiej dyskusji na temat intrygujących ich problemów związanych z przedmiotem wykładu. Studenci zostaną także poproszeni o indywidualną lekturę tekstów (zob. literatura podstawowa i uzupełniająca).
Treści programowe przedmiotu
Przedmiotem wykładu jest literatura grecka w okresie Cesarstwa Rzymskiego (31 p.n.e. – 529 n.e.) ze szczególnym uwzględnieniem następujących zagadnień:
1. Style literackie: attycyzm i azjanizm. Druga sofistyka. Flawiusza Filostrata Żywoty sofistów.
2. Gatunki literackie. Ćwiczenia retoryczne (Progymnasmata).
3. Filon Aleksandryjski: metoda interpretacji tekstu.
4. Dion Chryzostom: wielkie mowy epideiktyczne (popisowe).
5. Dion Chryzostom: anaskeue i paignia (żarty literackie).
6. Pseudo-Longinus i Dionizjusz z Halikarnasu: kwestia oryginalności/plagiatu utworu literackiego.
7. Plutarch z Cheronei: biografia \"perypatetyczna\".
8. Nowy Testament: podział stylistyczny.
9. Nowy Testament: gatunki literackie.
10. Epiktet: Diatryby. Redakcja Ariana.
11. Powieść: Chariton z Afrodyzji Kalliroe; Ksenofont Opowieści efeskie; Longos Dafnis & Chloe; Lukios z Patraj Lukios albo osioł; Achilles Tatios Leukippe & Kleitofont; Heliodor z Emesy Opowieść etiopska; Romans o Aleksandrze.
12. Złote wersety; Sentencje Sekstusa; Sentencje pitagorejskie.
13. Periegeza: Pauzaniasz Przewodnik po Grecji; Lukian O bogini syryjskiej. Periplus: Pseudo-Arian Opłynięcie Pontu Euksyńskiego.
14. Lukian: dialogi satyryczne.
15. Eliusz Arystydes: sennik.
16. Poezja dydaktyczna: Dionizjusz Periegeta Opis świata; Pseudo-Orfeusz Kamiennik.
17. Doksografia: Diogenes Laertios.
18. Historiografia grecka na tysiąclecie Cesarstwa Rzymskiego: Herodian.
19. Hymnografia: Mesomedes; Synezjusz z Cyreny; Proklos.
20. Julian Apostata: mit autobiograficzny.
21. Julian Apostata: hymn prozą.
22. Libaniusz z Antiochii i Grzegorz z Nazjanzu: pochwała/nagana cesarza Juliana.
23. Biografia filozoficzna: Żywoty Pitagorasa; Porfiriusz Żywot Plotyna; Marinus Żywot Proklosa; Damascjusz Żywot Izydora.
24. Epika: Nonnos z Panopolis.
25. Zbiory epigramatów: Anthologia Palatina i Anthologia Planudea.
26. \"Drugi hellenizm\" w Bizancjum.
27. Chrestomatia (encyklopedia) i leksykografia.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
(W) egzamin ustny na zakończenie semestru
(U) aktywność; udział w dyskusji; przygotowanie krótkiego referatu na temat związany z problematyką wykładu
(K) frekwencja
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Appel, Włodzimierz, tłum. Kamiennik Orfeusza (Lithika). Toruń: UMK, 1990. Collectanea Classica Thorunensia 10.
Bogucki, Konstanty, tłum. Lukian: Dialogi. 3 tomy. Wrocław: Ossolineum, 1960–66. Biblioteka Przekładów z Literatury Antycznej.
Brożek, Mieczysław, tłum. Plutarch z Cheronei: Żywoty sławnych mężów. Wrocław: Ossolineum, 1996. 69-97 (Alkibiades). Biblioteka Przekładów z Literaury Antycznej 33.
Dworacki, Sylwester, tłum. Heliodor: Opowieść etiopska o Theagenesie i Chariklei. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2000.
Joachimowicz, Leon, tłum. Epiktet: Diatryby; Encheiridion; Fragmenty; Gnomologium Epiktetowe. Warszawa: PWN, 1961. Biblioteka Klasyków Filozofii.
Jurewicz, Oktawiusz, tłum. Focjusz: Biblioteka. 5 tomów. Warszawa: Pax, 1986–99.
Kazikowski, Stefan et al., tłum. Święty Grzegorz z Nazjanzu: Mowy wybrane. Warszawa: Pax, 1967. 63–133 (Napiętnowanie Cesarza Juliana).
Kotyński, Leon, tłum. Synezjusz z Cyreny: Pochwała łysiny. Warszawa: PIW, 1962.
Krokiewicz, Adam, tłum. Plotyn: Enneady. Tom 1. Wyd. II. Warszawa: AKME, 2000. 62–88 (Porfiriusz, O życiu Plotyna oraz o układzie jego ksiąg). Biblioteka Filozofii Klasycznej.
Krońska, Irena et al., tłum. Diogenes Laertios: Żywoty i poglądy słynnych filozofów. Wyd. III. Warszawa: PWN, 1984.
Kubiak, Zygmunt, tłum. Antologia Palatyńska (wybór). Warszawa: PIW, 1978.
Kumaniecki, Kazimierz et al., tłum. Dion z Prusy: Mowa trojańska, czyli o tym, że Ilion nie zostało zdobyte. Warszawa: PWN, 1954. Biblioteka Meandra 21.
Małunowicz, Leokadia, tłum. Libanios: Wybór mów. Wrocław: Zakład Ossolińskich, 1953. 82–190 (Mowa pogrzebowa na cześć Juliana). Biblioteka Narodowa seria II nr 85.
Nawotka, Krzysztof, tłum. Pseudo-Kallistenes: Romans o Aleksandrze. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2014. Fontes historiae antiquae 14.
Parandowski, Jan, tłum. Longus: Dafnis i Chloe. Wyd. III. Warszawa: Czytelnik, 1962.
Piotrowicz, Ludwik, tłum. Herodian: Historia Cesarstwa Rzymskiego. Wrocław: Ossolineum, 2003. Arcydzieła kultury klasycznej.
Podbielski, Henryk, tłum. Progymnasmata: greckie ćwiczenia retoryczne i ich modelowe opracowanie. Lublin: TN KUL, 2013. Źródła i monografie 402.
Popowski, Remigiusz, tłum. Nowy Testament. Warszawa: Vocatio, 2000. Prymasowska Seria Biblijna.
Rychlewska, Ludwika, tłum. Ksenofont z Efezu: Opowieści efeskie czyli o miłości Habrokomesa i Antii. Wrocław: Ossolineum, 1970. Biblioteka Narodowa. Seria II Nr 163.
Szarmach, Marian, tłum. Flawiusz Filostratos: Żywoty sofistów. Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK, 2008.
Wojciechowski, Michał, tłum. Dion z Prusy: Mowa olimpijska o religii i pięknie. Kraków: Nomos, 2006. Starożytne teksty religijne.
Wójtowicz, Henryk. Studia nad Nonnosem. Lublin: KUL, 1980. RW KUL Rozprawa habilitacyjna.
Zawadzki, Robert K., tłum. Achilles Tatios: Opowieść o Leukippe i Klejtofoncie. Częstochowa: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Częstochowie, 2002.
Kierunek studiów: Filologia Klasyczna (stacjonarne I stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok III - Semestr 6
Punkty ECTS: 4
Forma zaliczenia: Egzamin