Grecka literatura chrześcijańska (konwersatorium) - 2019/2020

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr hab. Ewa Osek prof. KUL
Organizator:Wydział Nauk Humanistycznych - Instytut Literaturoznawstwa
Liczba godzin tydzień/semestr: 1/15
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
Celem wykładu jest przedstawienie wybranych aspektów greckiej literatury chrześcijańskiej (II-VII w.), tj. nowych gatunków literackich, zapożyczeń z literatury grecko-żydowskiej. Ukazanie sylwetek poszczególnych Ojców Kościoła, apologetów chrześcijańskich, ich pism w kontekście religijnym, społeczno-politycznym i ekonomicznym.
Studenci zapoznają się z transmisją tekstów patrystycznych i wpływem literatury wczesnochrześcijańskiej na Bizancjum i nowożytność.
Wymagania wstępne
Wymagania wstępne przedmiotu obejmują:
W1 - znajomość literatury helleńskiej epoki Cesarstwa w zarysie.
W2 - znajomość języka i kultury starożytnej Grecji.
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
W zakresie wiedzy student:

-K_W05/ ma podstawową wiedzę o literaturze klasycznej i hellenistycznej obejmującą jej periodyzację, genologię oraz klasyczne kanony twórców/ H1A_W03, H1A_W04;

-K_W07/ ma podstawową wiedzę o transmisji i recepcji literatury klasycznej na grunt literatury światowej i polskiej / H1A_W10.

-K_W08/ ma podstawową wiedzę o tradycji krytycznoliterackiej w kształtowaniu historii literatury; znajomość podstawowej terminologii krytycznej/ H1A_W01, H1A_W02;

-K_W09/ ma podstawową wiedzę o głównych kierunkach rozwoju i najważniejszych osiągnięciach w dziedzinie literaturoznawstwa/ H1A_W03;

-K_W10/ ma elementarną wiedzę o powiązaniach filologii klasycznej z pokrewnymi naukami humanistycznymi/ H1A_W01, H1A_W02, H1A_W05;

-K_W11/ ma wiedzę o podstawowej terminologii i metodologii badań w dziedzinie filologii klasycznej/ H1A_W03, H1A_W04, H1A_W06.

UMIEJĘTNOŚCI
W zakresie umiejętności student:

-K_U04/ potrafi pracować wedle celów i wskazówek formułowanych przez opiekuna naukowego/ H1A_U03;

-K_U07/ umie samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać swoje umiejętności badawcze kierując się wskazówkami opiekuna naukowego oraz poczuciem obowiązku i samodyscypliny/ H1A_U03;
-K_U08/ umie rozpoznawać podstawowe miary metryczne w poezji greckiej/ H1A_U02;

-K_U09/ potrafi umiejscowić poznawane utwory w ogólnym kontekście historyczno- kulturowym/ H1A_U05;

-K_U10/ umie rozpoznać rodzaj literacki i gatunkową konwencję poznawanych utworów/ H1A_U02, H1A_U05;

-K_U10/ potrafi rozpoznać różne rodzaje tekstów i wytworów antycznej kultury materialnej i literackiej/H1A_U02, H1A_U05.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
W zakresie kompetencji personalnych i społecznych student:
-K_K01/ ma świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się i rozwoju/ H1A_K01;

-K_K03/ ma świadomość wagi refleksji na tematy etyczne związane z własną pracą, odpowiedzialnością przed współpracownikami i innymi członkami społeczeństwa oraz konieczności przestrzegania zasad kodeksu etycznego/ H1A_K02, H1A_K04;

-K_K04/ docenia tradycję i dziedzictwo kulturowe ludzkości i ma świadomość odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa kulturowego, szczególnie grecko-rzymskiego antyku/ H1A_K05;

-K_K05/ ma świadomość znaczenia nauk o starożytności dla utrzymania i rozwoju więzi społecznej na różnych poziomach/ H1A_K05.
Metody dydaktyczne
Zajęcia mówione, ilustrowane tekstami omawianych autorów i ich utworów. W trakcie zajęć istnieje możliwość zadawania pytań przez słuchaczy i krótkiej dyskusji na temat intrygujących ich problemów związanych z przedmiotem konwersatorium. Studenci samodzielne przygotowują wybrane zagadnienia.
Treści programowe przedmiotu
Przedmiotem konwersatorium jest grecka literatura wczesnochrześcijańska. W trakcie zajęć studenci będą mieli okazję zaobserwować związek tejże literatury z życiem społecznym i politycznym, ich wzajemne przenikanie się i zależności. Dzięki dokładnej analizie prezentowanych autorów i ich utworów studenci będą mogli samodzielnie i krytycznie oceniać dzieła literackie tej i kolejnych epok, włączając literaturę współczesną.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Forma i warunki zaliczenia:
― aktywność i frekwencja.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa:
Atenagoras z Aten, Prośba za chrześcijanami; O zmartwychwstaniu umarłych, tłum. Stanisław Kalinkowski (Warszawa: Pax, 1985).
Klemens Aleksandryjski, Kobierce zapisków filozoficznych dotyczących prawdziwej wiedzy, 2 tomy, tłum. Janina Niemirska-Pliszczyńska (Warszawa: Pax, 1994); Klemens Aleksandryjski, Wychowawca, tłum. Marian Szarmach (Toruń: UMK, 2012); Apologie, tłum. Marian Szarmach et al. (Warszawa: ATK, 1988).
Orygenes, Komentarz do Ewangelii św. Jana, część 1, tłum. Stanisław Kalinkowski (Warszawa: ATK, 1981); Orygenes, Filokalia, tłum. Katarzyna Augustyniak (Warszawa: Pax, 1979); Duch i ogień: Orygenes, wybór tekstów i wprowadzenie Hans Urs von Balthasar, tłum. Stanisław Kalinkowski et al. (Kraków: M, 1995); Orygenes, O zasadach, tłum. Stanisław Kalinkowski, wyd. 2 popr. (Kraków: WAM, 1996).
Henryk Wójtowicz, Studia nad Nonnosem (Lublin: KUL, 1980).
Dariusz Piasecki, Spotkanie tradycji pogańskiej z chrześcijańską (Kraków: Scriptum, 2014); Marek Gilski, Mariologia centonów (Kraków, Scriptum, 2015); Szymon Drzyżdżyk, Chrystologia w perspektywie Mitu Trojańskiego (Kraków: Scriptum, 2017).
Marek Gilski, Epifanusz z Salalminy. Panarion. Herezje: 1-33 (Kraków: UPJPII, 2015).
Św. Atanazy Aleksandryjski, Żywot świętego Antoniego; Św. Antoni Pustelnik, Pisma, tłum. Zofia Brzostowska et al. (Warszawa: Pax, 1987).
Ewagriusz z Pontu, Pisma ascetyczne, 2 tomy, tłum. Leon Nieścior et al. (Kraków: Tyniec, 1998–2005); Apoftegmaty Ojców Pustyni: Gerontikon, tłum. Małgorzata Borkowska, wyd. 2 (Kraków: Tyniec, 2004).
Euzebiusz z Cezarei, Historia Kościelna; O męczennikach palestyńskich, tłum. Arkadiusz Lisiecki (Poznań: Fiszer, 1924); Ewagriusz Scholastyk, Historia Kościoła, tłum. Stefan Kazikowski (Warszawa: Pax, 1990); Sokrates Scholastyk, Historia Kościoła, tłum. Stefan Kazikowski, wyd. 2 popr. (Warszawa: Pax, 1986); Hermiasz Sozomen, Historia Kościoła, tłum. Stefan Kazikowski (Warszawa: Pax, 1980).

Literatura uzupełniająca:
Berthold Altaner i Alfred Stuiber, Patrologia: Życie, pisma i nauka Ojców Kościoła, tłum. Paweł Pachciarek (Warszawa: Pax, 1990); Historia dogmatów, tom 1, wyd. Bernard Sesboüe, tłum. Piotr Rak (Kraków: M, 1999); The Cambridge History of Early Christian Literature, ed. Frances Young et al. (Cambridge: Cambridge UP, 2004).
Kierunek studiów: Filologia Klasyczna (stacjonarne I stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok II - Semestr 3
Punkty ECTS: 1
Forma zaliczenia: Zal. podpisem