Historia literatury niderlandzkiej do 1880 roku (wykład) - 2019/2020

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr hab. Marcin Polkowski prof. KUL
Organizator:Wydział Nauk Humanistycznych - Instytut Językoznawstwa
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
1. Student nabywa, rozwija oraz ćwiczy wiedzę, umiejętności i kompetencje niezbędne do naukowej analizy tekstów literackich;
2. Student zdobywa podstawowe umiejętności posługiwania się terminologią naukową z zakresu literaturoznawstwa w zastosowaniu do analizy tekstów literatury dawnej (poezja i proza do ok. 1880 r.)
3. Student zdobywa podstawową wiedzę o dziejach literatury niderlandzkiej, periodyzacji, głównych prądach, twórcach i utworach należących do kanonu literackiego obszaru niderlandzkojęzycznego ww okresu.
Wymagania wstępne
1. Znajomość języka polskiego oraz j. niderlandzkiego na poziomie właściwym dla zaliczonego II roku
2. Umiejętność analizy tekstów literackich wyniesiona z przedmiotu Wstęp do Literaturoznawstwa
3. Zainteresowanie literaturoznawstwem oraz literaturą niderlandzką
4. Umiejętność czytania tekstów literackich ze zrozumieniem oraz zabierania głosu w dyskusji o literaturze.
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
W_01 ma podstawową wiedzę o miejscu i znaczeniu Filologii niderlandzkiej w relacji do innych nauk humanistycznych oraz o specyfice przedmiotowej i metodologicznej historii literatury niderlandzkiej K_W01
W_02 ma podstawową wiedzę o o specyfice przedmiotowej i metodologicznej literaturoznawstwa niderlandzkiego w zakresie literatury dawnej (XI-XIX w.) K_W02
W_03 zna podstawową terminologię literaturoznawczą w języku niderlandzkim, niezbędną do prawidłowej analizy i interpretacji wybranych tekstów dawnej literatury niderlandzkiej K_W03
W_04 ma uporządkowaną wiedzę ogólna obejmującą
• periodyzację dziejów literatury niderlandzkiej w zakresie chronologicznym objętym tematyką zajęć
• znajomość treści, formy literackiej i walorów artystycznych wybranych tekstów zaliczanych do kanonu literatury niderlandzkiej w zakresie chronologicznym objętym programem zajęć
• podstawową terminologię genologiczną używaną w obrębie literaturoznawstwa niderlandzkiego K_W04
W_05 ma uporządkowaną znajomość najważniejszych, wybranych utworów zaliczanych do kanonu literatury niderlandzkiej w zakresie chronologicznym objętym programem zajęć, oraz zna podstawowe mechanizmy produkcji i recepcji tekstów literackich w epokach historycznych, jest świadomy społecznych uwarunkowań genezy wybranych tekstów literackich K_W05
W_06 ma rozeznanie w problematyce metodologii nauk humanistycznych (jest świadom/a dyskusji związanych z interpretacją i oceną wartości tekstów literackich; rozumie, że istnieje wiele szkół w takich dziedzinach jak np. literaturoznawstwo; zna niektóre kryteria oceny ich wartości) K_W06
W_07 ma uporządkowaną znajomość i rozumie główne kierunki w obrębie subdyscyplin związanych ze studiowanym kierunkiem Filologii niderlandzkiej:
1. Literaturoznawstwo i Literatura niderlandzka K_W07
W_08 ma podstawową wiedzę o powiązaniach literaturoznawstwa niderlandzkiego z innymi dyscyplinami naukowymi w obszarze nauk humanistycznych, tj. filologią klasyczną, nauką o kulturze i religii, historią sztuki oraz innymi kierunkami filologicznymi K_W08
W_09 ma uporządkowaną wiedzę na temat znaczenia edukacji filologicznej w kształtowaniu współczesnego człowieka, swobodnie poruszającego się w obszarach języka, kultury i literatury, oraz ich historycznego rozwoju K_W09
W_10 ma podstawową wiedzę o głównych kierunkach rozwoju i najważniejszych osiągnięciach badawczych w zakresie dawnego literaturoznawstwa niderlandzkiego K_W10
W_11 zna i rozumie główne zagadnienia z zakresu historii literatury niderlandzkiej w kontekście diachronicznym i synchronicznym ze szczególnym uwzględnieniem zróżnicowania kulturowego, geograficznego oraz społecznego dawnych Niderlandów K_W11
W_12 zna i rozumie podstawowe metody analizy i interpretacji tekstów literackich właściwe dla wybranych tradycji, teorii lub szkół badawczych w zakresie literaturoznawstwa niderlandzkiego K_W13
W_13 zna i rozumie historyczny charakter kształtowania się wybranych tradycji, teorii lub szkół badawczych w zakresie literaturoznawstwa niderlandzkiego K_W14
W_14 ma podstawową wiedzę o instytucjach (m.in. bibliotekach oraz cyfrowych bazach danych i repozytoriach, np. Koninklijke Bibliotheek oraz Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letterkunde) związanych z kultywowaniem wiedzy o dawnej literaturze niderlandzkiej K_W18
UMIEJĘTNOŚCI
U_01 wykazuje się odpowiednią do poziomu studiów pierwszego stopnia teoretyczną i praktyczną znajomością języka niderlandzkiego, którą potrafi zastosować do rozpoznawania, analizowania i referowania wybranych zagadnień literaturoznawczych K_U01
U_02 potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i zaprezentować w formie referatu bądź eseju informacje związane z dziejami dawnej literatury niderlandzkiej K_U02
U_03 potrafi dobrać metody i narzędzia badawcze i dokonać ustnej oraz pisemnej prezentacji opracowanych zagadnień w języku niderlandzkim, pozwalającej na rozwiązanie wybranych problemów w zakresie historii dawnej literatury niderlandzkiej, posługując się technikami multimedialnymi (powerpoint) K_U06
U_04 umie samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać umiejętności badawcze w dawnej literatury krajów niderlandzkojęzycznych, kierując się wskazówkami opiekuna naukowego K_U07
U_05 potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi, paradygmatami badawczymi i pojęciami właściwymi dla literaturoznawstwa niderlandzkiego K_U08
U_06 wykrywa proste zależności między procesami społecznymi i kulturowymi a dziejami dawnej literatury niderlandzkiej, potrafi zidentyfikować znaczenie cywilizacji chrześcijańskiej dla ewolucji dawnej literatury niderlandzkiej K_U10
U_07 potrafi rozpoznać różne, wybrane rodzaje tekstów reprezentatywnych dla dawnej literatury niderlandzkiej oraz przeprowadzać ich krytyczną analizę i interpretację z zastosowaniem typowych metod, w celu określenia ich znaczeń, oddziaływania społecznego, miejsca w procesie historyczno-kulturowym K_U11
U_08 potrafi samodzielnie przygotować wystąpienie ustne (prezentacja multimedialna) bądź pisemne (esej akademicki) w języku niderlandzkim na wybrany temat na podstawie tekstów źródłowych posługując się aparatem naukowym (bibliografia i odsyłacze) K_U20
KOMPETENCJE SPOŁECZNE
K_01 rozumie możliwości zastosowania metodologii badań literaturoznawczych do rozwiązywania problemów w życiu zawodowym K_K04
K_02 ma podstawową świadomość znaczenia literatury niderlandzkiej w kulturze europejskiej i światowej oraz jej relacji z literaturami innych obszarów językowych (zwł. z literaturą staropolską). K_K05
Metody dydaktyczne
WIEDZA
Metody dydaktyczne:
Wykład konwencjonalny,
Wykład konwersatoryjny
Praca z tekstem
Dyskusja
Metody weryfikacji:
Prezentacja
Referat
Sposoby dokumentacji:
Karta oceny prezentacji
Protokół / Wydruk / Plik z referatem

UMIEJĘTNOŚCI
Metody dydaktyczne:
Metoda projektu
Analiza tekstu
Praca zespołowa
Dyskusja
Metody weryfikacji:
Prezentacja
Referat
Sposoby dokumentacji:
Karta oceny prezentacji
Protokół / Wydruk / Plik z referatem

KOMPETENCJE SPOŁECZNE
Metody dydaktyczne:
Metoda projektu
Dyskusja
Metody weryfikacji:
Prezentacja
Referat
Sposoby dokumentacji:
Karta oceny prezentacji
Protokół / Wydruk / Plik z referatem

Zajęcia mają postać wykładu połączonego z dyskusją. Typową formą dydaktyczną jest także praca z tekstem na zajęciach (analiza i interpretacja utworu, przekład wybranych fragmentów na j. polski bądź ich opracowanie w formie edycji w parafrazie we współczesnym j. niderlandzkim) jako praca indywidualna lub grupowa. Studenci przygotowują się do zajęć czytając i opracowując samodzielnie zadane utwory literackie bądź ich fragmenty, oraz teksty naukowe i popularnonaukowe na ich temat. Posługując się zadanym materiałem, odpowiednim dla danego zagadnienia, studenci opracowują samodzielnie (indywidualnie bądź w parach, w zależności od liczebności grupy na danym roku) prezentacje multimedialne (powerpoint) i przedstawiają podczas zajęć zgodnie z podanym harmonogramem. Ewaluacja prezentacji następuje wg. kryteriów merytorycznych i formalnych, które podaje wykładowca.
Treści programowe przedmiotu
Następujące tematy omawiane są w trakcie semestru letnego:
1. – Wprowadzenie. Periodyzacja dziejów literatury niderlandzkiej. Renesans Północny w Niderlandach (literatura i sztuka). Pojęcie Złotego Wieku Niderlandów (geneza, dzieje pojęcia, znaczenie współczesne).
2. – Powstanie w Niderlandach. Nowe spojrzenie na Wilhelmusa. Dziedzictwo historyczne i jego współczesna recepcja.
3. – Powstanie w Niderlandach. Jan van Hout (wybrane utwory); Pieter Corneliszoon Hooft, Nederlandsche historien
4. – Poeci w kraju Rembrandta. Instytucje kultury literackiej w Złotym Wieku (dwór, teatr, mieszczaństwo, uniwersytety).
5. – Producenci i konsumenci literatury w Złotym Wieku. Pozycja społeczna twórców literatury w XVI- i XVII-wiecznych Niderlandach
6. – Kultura słowa drukowanego. Oficyny wydawnicze w dawnych Niderlandach. Officina Plantiniana. Powstanie Antyhabsburskie a książka drukowana. Początki literatury renesansowej
7. – Literatura i religia w Złotym Wieku. Motywy religijne i teologiczne w twórczości wybranych poetów (J. van den Vondel, C. Huygens, J. Revius, J. Stalpart van der Wiele i in.)
8. – Literatura, filozofia i polityka. Zaangażowanie społeczne twórców Złotego Wieku. J. Lipsius – oddziaływanie stoicyzmu; D.V. Coornhert, H.L. Spiegel – humanizm chrześcijański.
9. – Poeci życia codziennego. G.A. Bredero, J. Six van Chandelier.
10. - Literatura i natura. Przestrzeń i krajobraz w literaturze Złotego Wieku. Constantijn Huygens, Hofwijck
11. – Literatura i sztuka. Poeci wobec sztuk pięknych (ut pictura poesis, paragone, emblematyka)
12. – Niderlandy w Złotym Wieku jako międzynarodowy „rynek literacki”. Kontakty literackie z I Rzeczpospolitą oraz innymi obszarami Europy.
13. – Kultura literacka romantyzmu w Niderlandach. J.F. Helmers i A.C.W. Staring.
14. – Kultura literacka we Flandrii w I poł. XIX w. – H. Conscience, Lew Flandrii i poezja G. Gezelle.
15. – Pierwsza nowoczesna powieść niderlandzka. Multatuli, Max Havelaar.
(prowadzący zastrzega możliwość zmian w doborze i kolejności treści programowych)
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Sposób weryfikacji: indywidualna prezentacja studenta na zadany temat z uwzględnieniem informacji, które student zdobywa i opracowuje samodzielnie korzystając ze wskazanej literatury podmiotu i przedmiotu.

Kryteria wiedzy: na ocenę 2 – Materiał został opanowany w stopniu niedostatecznym; na ocenę 3 – Podstawowe przyjęcie i zrozumienie przestawianych na zajęciach zagadnień i pojęć; na ocenę 4: Aktywne uczestnictwo w zajęciach wskazujące na dobre opanowanie materiału zajęć dydaktycznych; na ocenę 5: Bardzo dobra znajomość omawianego materiału oraz taka sama aktywność intelektualna.
Kryteria umiejętności: na ocenę 2 – Niedostateczna umiejętność wykorzystania w praktyce zdobywanej wiedzy; na ocenę 3 – Student potrafi posługiwać się zdobywaną wiedzą w stopniu podstawowym; na ocenę 4: Student wykazuje swobodę w operowaniu wykładanymi treściami; na ocenę 5: Bardzo dobra umiejętność wykorzystania zdobywanej wiedzy.
Kryteria kompetencji społecznych: na ocenę 2 – Student nie posiada prawie żadnych kompetencji w przekazywaniu zdobywanej wiedzy; na ocenę 3 – Student umie czerpać ze zdobywanej wiedzy w sposób ledwo zadowalający; na ocenę 4: Student może przekazywać innym swoje umiejętności w stopniu zadowalającym; na ocenę 5: Student może być autorytetem wśród innych osób.
Uwaga: Dopuszcza się maksymalnie 2 nieusprawiedliwione nieobecności podczas kursu.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa
Conscience, H. (z.j.) Leeuw van Vlaanderen, z.p. (www.dbnl.org).
Conscience, H. 1903. Lew z Flandrji [sic], Poznań: Księgarnia św. Wojciecha.
Multatuli. 1994. Maks Havelaar, czyli aukcje kawy Holenderskiego Towarzystwa Handlowego (1994). Przeł. i oprac. J. Koch. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Multatuli. 2010. Max Havelaar. Samengesteld door Peter van Zonneveld. Amsterdam: Amsterdam University Press.
Porteman, K., M.B. Smits-Veldt, 2008. Een nieuw vaderland voor de muzen. Geschiedenis van de Nederlandse literatuur 1560-1600, Amsterdam: Prometheus (capita selecta).
Schenkeveld-van der Dussen. 1994. M. A. Nederlandse literatuur in de tijd van Rembrandt. Utrecht: Bijleveld.
Schenkeveld-van der Dussen, M.A. et al. (red.). 1993. Nederlandse literatuur, een geschiedenis. Groningen: Martinus Nijhoff (capita selecta).
Stipriaan, R. van. 2002. Het volle leven: Nederlandse literatuur en cultuur ten tijde van de Republiek (ca. 1550-1800). Amsterdam: Prometheus (capita selecta).
Materiały dostarczone przez prowadzącego

Literatura uzupełniająca
Huizinga, J. 1941. Nederland’s beschaving in de zeventiende eeuw: een schets. Haarlem: Tjeen Willink 1941 (lub późniejsza edycja). (pol. przekład: Huizinga, J. 2008. Kultura XVII-wiecznej Holandii, wstęp i przekł. Piotr Oczko, Kraków: TAiWPN Universitas).
Materiały multimedialne – De Gouden Eeuw NPO
Herman Pleij, Het gevleugelde woord. Geschiedenis van de Nederlandse literatuur 1400-1560. Amsterdam: Bert Bakker 2007
Schama, S. 1998. Overvloed en onbehagen: de Nederlandse cultuur in de Gouden Eeuw. Vert. door Eugène Dabekaussen, Barbara de Lange en Tilly Maters. Amsterdam: Contact.
Kierunek studiów: Filologia Niderlandzka (stacjonarne I stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok III - Semestr 6
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Egzamin