Historia literatury niderlandzkiej do 1880 roku (wykład) - 2019/2020

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr hab. Marcin Polkowski prof. KUL
Organizator:Wydział Nauk Humanistycznych - Instytut Językoznawstwa
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
1. Student nabywa, rozwija oraz ćwiczy wiedzę, umiejętności i kompetencje niezbędne do naukowej analizy tekstów literackich;
2. Student zdobywa podstawowe umiejętności posługiwania się terminologią naukową z zakresu literaturoznawstwa w zastosowaniu do analizy tekstów literatury dawnej (poezja i proza do ok. 1880 r.)
3. Student zdobywa podstawową wiedzę o dziejach literatury niderlandzkiej, periodyzacji, głównych prądach, twórcach i utworach należących do kanonu literackiego obszaru niderlandzkojęzycznego ww okresu.
Wymagania wstępne
1. Znajomość języka polskiego oraz j. niderlandzkiego na poziomie właściwym dla zaliczonego II roku
2. Umiejętność analizy tekstów literackich wyniesiona z przedmiotu Wstęp do Literaturoznawstwa
3. Zainteresowanie literaturoznawstwem oraz literaturą niderlandzką
4. Umiejętność czytania tekstów literackich ze zrozumieniem oraz zabierania głosu w dyskusji o literaturze.
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
W_01 ma podstawową wiedzę o miejscu i znaczeniu Filologii niderlandzkiej w relacji do innych nauk humanistycznych oraz o specyfice przedmiotowej i metodologicznej historii literatury niderlandzkiej K_W01
W_02 ma podstawową wiedzę o o specyfice przedmiotowej i metodologicznej literaturoznawstwa niderlandzkiego w zakresie literatury dawnej (XI-XIX w.) K_W02
W_03 zna podstawową terminologię literaturoznawczą w języku niderlandzkim, niezbędną do prawidłowej analizy i interpretacji wybranych tekstów dawnej literatury niderlandzkiej K_W03
W_04 ma uporządkowaną wiedzę ogólna obejmującą
• periodyzację dziejów literatury niderlandzkiej w zakresie chronologicznym objętym tematyką zajęć
• znajomość treści, formy literackiej i walorów artystycznych wybranych tekstów zaliczanych do kanonu literatury niderlandzkiej w zakresie chronologicznym objętym programem zajęć
• podstawową terminologię genologiczną używaną w obrębie literaturoznawstwa niderlandzkiego K_W04
W_05 ma uporządkowaną znajomość najważniejszych, wybranych utworów zaliczanych do kanonu literatury niderlandzkiej w zakresie chronologicznym objętym programem zajęć, oraz zna podstawowe mechanizmy produkcji i recepcji tekstów literackich w epokach historycznych, jest świadomy społecznych uwarunkowań genezy wybranych tekstów literackich K_W05
W_06 ma rozeznanie w problematyce metodologii nauk humanistycznych (jest świadom/a dyskusji związanych z interpretacją i oceną wartości tekstów literackich; rozumie, że istnieje wiele szkół w takich dziedzinach jak np. literaturoznawstwo; zna niektóre kryteria oceny ich wartości) K_W06
W_07 ma uporządkowaną znajomość i rozumie główne kierunki w obrębie subdyscyplin związanych ze studiowanym kierunkiem Filologii niderlandzkiej:
1. Literaturoznawstwo i Literatura niderlandzka K_W07
W_08 ma podstawową wiedzę o powiązaniach literaturoznawstwa niderlandzkiego z innymi dyscyplinami naukowymi w obszarze nauk humanistycznych, tj. filologią klasyczną, nauką o kulturze i religii, historią sztuki oraz innymi kierunkami filologicznymi K_W08
W_09 ma uporządkowaną wiedzę na temat znaczenia edukacji filologicznej w kształtowaniu współczesnego człowieka, swobodnie poruszającego się w obszarach języka, kultury i literatury, oraz ich historycznego rozwoju K_W09
W_10 ma podstawową wiedzę o głównych kierunkach rozwoju i najważniejszych osiągnięciach badawczych w zakresie dawnego literaturoznawstwa niderlandzkiego K_W10
W_11 zna i rozumie główne zagadnienia z zakresu historii literatury niderlandzkiej w kontekście diachronicznym i synchronicznym ze szczególnym uwzględnieniem zróżnicowania kulturowego, geograficznego oraz społecznego dawnych Niderlandów K_W11
W_12 zna i rozumie podstawowe metody analizy i interpretacji tekstów literackich właściwe dla wybranych tradycji, teorii lub szkół badawczych w zakresie literaturoznawstwa niderlandzkiego K_W13
W_13 zna i rozumie historyczny charakter kształtowania się wybranych tradycji, teorii lub szkół badawczych w zakresie literaturoznawstwa niderlandzkiego K_W14
W_14 ma podstawową wiedzę o instytucjach (m.in. bibliotekach oraz cyfrowych bazach danych i repozytoriach, np. Koninklijke Bibliotheek oraz Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letterkunde) związanych z kultywowaniem wiedzy o dawnej literaturze niderlandzkiej K_W18
UMIEJĘTNOŚCI
U_01 wykazuje się odpowiednią do poziomu studiów pierwszego stopnia teoretyczną i praktyczną znajomością języka niderlandzkiego, którą potrafi zastosować do rozpoznawania, analizowania i referowania wybranych zagadnień literaturoznawczych K_U01
U_02 potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i zaprezentować w formie referatu bądź eseju informacje związane z dziejami dawnej literatury niderlandzkiej K_U02
U_03 potrafi dobrać metody i narzędzia badawcze i dokonać ustnej oraz pisemnej prezentacji opracowanych zagadnień w języku niderlandzkim, pozwalającej na rozwiązanie wybranych problemów w zakresie historii dawnej literatury niderlandzkiej, posługując się technikami multimedialnymi (powerpoint) K_U06
U_04 umie samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać umiejętności badawcze w dawnej literatury krajów niderlandzkojęzycznych, kierując się wskazówkami opiekuna naukowego K_U07
U_05 potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi, paradygmatami badawczymi i pojęciami właściwymi dla literaturoznawstwa niderlandzkiego K_U08
U_06 wykrywa proste zależności między procesami społecznymi i kulturowymi a dziejami dawnej literatury niderlandzkiej, potrafi zidentyfikować znaczenie cywilizacji chrześcijańskiej dla ewolucji dawnej literatury niderlandzkiej K_U10
U_07 potrafi rozpoznać różne, wybrane rodzaje tekstów reprezentatywnych dla dawnej literatury niderlandzkiej oraz przeprowadzać ich krytyczną analizę i interpretację z zastosowaniem typowych metod, w celu określenia ich znaczeń, oddziaływania społecznego, miejsca w procesie historyczno-kulturowym K_U11
U_08 potrafi samodzielnie przygotować wystąpienie ustne (prezentacja multimedialna) bądź pisemne (esej akademicki) w języku niderlandzkim na wybrany temat na podstawie tekstów źródłowych posługując się aparatem naukowym (bibliografia i odsyłacze) K_U20
KOMPETENCJE SPOŁECZNE
K_01 rozumie możliwości zastosowania metodologii badań literaturoznawczych do rozwiązywania problemów w życiu zawodowym K_K04
K_02 ma podstawową świadomość znaczenia literatury niderlandzkiej w kulturze europejskiej i światowej oraz jej relacji z literaturami innych obszarów językowych (zwł. z literaturą staropolską). K_K05
Metody dydaktyczne
WIEDZA
Metody dydaktyczne:
Wykład konwencjonalny,
Wykład konwersatoryjny
Praca z tekstem
Dyskusja
Metody weryfikacji:
Prezentacja
Referat
Sposoby dokumentacji:
Karta oceny prezentacji
Protokół / Wydruk / Plik z referatem

UMIEJĘTNOŚCI
Metody dydaktyczne:
Metoda projektu
Analiza tekstu
Praca zespołowa
Dyskusja
Metody weryfikacji:
Prezentacja
Referat
Sposoby dokumentacji:
Karta oceny prezentacji
Protokół / Wydruk / Plik z referatem

KOMPETENCJE SPOŁECZNE
Metody dydaktyczne:
Metoda projektu
Dyskusja
Metody weryfikacji:
Prezentacja
Referat
Sposoby dokumentacji:
Karta oceny prezentacji
Protokół / Wydruk / Plik z referatem

Zajęcia mają postać wykładu połączonego z dyskusją. Typową formą dydaktyczną jest także praca z tekstem na zajęciach (analiza i interpretacja utworu, przekład wybranych fragmentów na j. polski bądź ich opracowanie w formie edycji w parafrazie we współczesnym j. niderlandzkim) jako praca indywidualna lub grupowa. Studenci przygotowują się do zajęć czytając i opracowując samodzielnie zadane utwory literackie bądź ich fragmenty, oraz teksty naukowe i popularnonaukowe na ich temat. Posługując się zadanym materiałem, odpowiednim dla danego zagadnienia, studenci opracowują samodzielnie (indywidualnie bądź w parach, w zależności od liczebności grupy na danym roku) prezentacje multimedialne (powerpoint) i przedstawiają podczas zajęć zgodnie z podanym harmonogramem. Ewaluacja prezentacji następuje wg. kryteriów merytorycznych i formalnych, które podaje wykładowca.
Treści programowe przedmiotu
1. Wprowadzenie do zajęć. Stereotypy o średniowieczu. Periodyzacja. Geografia kulturowa Niderlandów w średniowieczu. Ośrodki kultury literackiej. Chrystianizacja Niderlandów.
2. Niderlandy w średniowieczu. Język, kultura i społeczeństwo. Łacina i język wernakularny.
3. Nowe spojrzenia na Hebban olla vogala. Analiza artykułu naukowego o tematyce literaturoznawczej.
4. Twórczość epicka Hendrika van Veldeke. Żywot świętego Serwacego.
5. Twórczość liryczna Hendrika van Veldeke. Analiza artykułu naukowego o tematyce literaturoznawczej.
6. Egzemplum jako forma literacka – teoria. Boec van onsen lieven Vrouwen miraculen (analiza wybranych utworów)
7. Średnioniderlandzka epika religijna. Beatrijs (1)
8. Średnioniderlandzka epika religijna. Beatrijs (2)
9. Mistyka średniowieczna. Beatrijs van Nazareth
10. Epos zwierzęcy. Reinaert (1)
11. Epos zwierzęcy. Reinaert (2)
12. Literatura naukowa i dydaktyczna. Jacob van Maerlant.
13. Teatr średnioniderlandzki (mirakl, moralitet, abele spelen). Lanseloet van Denemerken.
14. Teatr średnioniderlandzki (mirakl, moralitet, abele spelen). Gloriant.
15. Podsumowanie zajęć.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Sposób weryfikacji: indywidualna prezentacja studenta na zadany temat z uwzględnieniem informacji, które student zdobywa i opracowuje samodzielnie korzystając ze wskazanej literatury podmiotu i przedmiotu.

Kryteria wiedzy: na ocenę 2 – Materiał został opanowany w stopniu niedostatecznym; na ocenę 3 – Podstawowe przyjęcie i zrozumienie przestawianych na zajęciach zagadnień i pojęć; na ocenę 4: Aktywne uczestnictwo w zajęciach wskazujące na dobre opanowanie materiału zajęć dydaktycznych; na ocenę 5: Bardzo dobra znajomość omawianego materiału oraz taka sama aktywność intelektualna.
Kryteria umiejętności: na ocenę 2 – Niedostateczna umiejętność wykorzystania w praktyce zdobywanej wiedzy; na ocenę 3 – Student potrafi posługiwać się zdobywaną wiedzą w stopniu podstawowym; na ocenę 4: Student wykazuje swobodę w operowaniu wykładanymi treściami; na ocenę 5: Bardzo dobra umiejętność wykorzystania zdobywanej wiedzy.
Kryteria kompetencji społecznych: na ocenę 2 – Student nie posiada prawie żadnych kompetencji w przekazywaniu zdobywanej wiedzy; na ocenę 3 – Student umie czerpać ze zdobywanej wiedzy w sposób ledwo zadowalający; na ocenę 4: Student może przekazywać innym swoje umiejętności w stopniu zadowalającym; na ocenę 5: Student może być autorytetem wśród innych osób.

Uwaga: Dopuszcza się maksymalnie 2 nieusprawiedliwione nieobecności podczas kursu.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Beatrijs. Een middeleeuws Maria-mirakel, vertaald door W. Wilmink, met een inleiding en een teksteditie door Theo Meder, Amsterdam 1995.
Beatrijs van Nazareth. De zeven manieren van minne; vert. [uit het Diets] en ingeleid door Jos Huls. Baarn: Ten Have; Gent: Carmelitana, 2002.
Biesheuvel, I., F. van Oostrom (red.), Jacob van Maerlant, Amsterdam 1999.
Gloriant, red. H. Adema, Leeuwarden 1986.
Lanseloet van Denemarken, red. H. Adema, Leeuwarden 1987.
Polkowski, M., Niderlandzkie przykładne opowieści. Konteksty literackie i kulturowe delfckiej Księgi Cudów Najświętszej Maryi Panny / Nederlandse voorbeeldige verhalen. De literaire en culturele context van het Delftse Boeck van Onser Liever Vrouwen miraculen. Wydawnictwo Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego: Lublin 2018.
Reinaard de vos. Berijmd door Bert Decorte. Antwerpen 1978.

Secundaire literatuur
Hogenelst, D., F. van Oostrom, Handgeschreven wereld, Prometheus, Amsterdam 1995.
(digitaal: http://dspace.library.uu.nl/handle/1874/4536 )
Huizinga, J., Herfsttij der Middeleeuwen (Poolse vertaling: Huizinga, J., Jesień średniowiecza, Warszawa 1996).
Mariken van Nieumeghen & Elckerlijc: zonde, hoop en verlossing in de late middeleeuwen; vert. [uit het Middelnederlands] door Willem Wilmink; met een inl. en een teksted. door Bart Ramakers. Amsterdam: Prometheus; Amsterdam: Bakker, 1998.
Oostrom, F. van, Stemmen op schrift. Geschiedenis van de Nederlandse literatuur tot 1300, Bert Bakker, Amsterdam 2006.
Pleij, H., Het gevleugelde woord. Geschiedenis van de Nederlandse literatuur 1400-1560, Amsterdam 2007.
Schenkeveld-van der Dussen, M.A. (et al.), Nederlandse literatuur, een geschiedenis. Groningen : Nijhoff, 1993 - wybrane artykuły.
Porteman, K., W. Verbeke, F. Willaert, Tegendraads genot: opstellen over de kwaliteit van middeleeuwse teksten. Leuven: Peeters, 1996.
Kierunek studiów: Filologia Niderlandzka (stacjonarne I stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok III - Semestr 5
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę