Teoria nauki (konwersatorium) - 2019/2020

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr hab. Ewa Lekka-Kowalik prof. KUL
Organizator:Kolegium Międzyobszarowych Indywidualnych Studiów Humanistyczno-Społecznych - Sekcja dydaktyczna
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1: rozumienie natury nauki jako całości uchwycenie metodologicznej specyfiki własnych dyscyplin studentów, w tym metod badawczych w zależności od rozstrzygnięć filozoficznych;
C2: wyrobienie postawy odwagi dyskutowania i kwestionowania utartych poglądów, oraz nabycie umiejętności formułowania własnych poglądów i argumentowania na ich rzecz;
C3: nabycie elementarnych umiejętności metodycznych (streszczanie, recenzowanie, struktura artykułu naukowego);
C4: wyrobienie sobie poglądu na rolę nauki w kulturze i jej relacji do innych dziedzin kultury (wraz z elementami historii nauki).
Wymagania wstępne
elementarna znajomość historii filozofii
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
1. ma podstawową wiedzę koncepcjach nauki oraz o miejscu i znaczeniu nauk humanistycznych i społecznych w systemie nauk wedle tych koncepcji: K_W01; K_W03;
2. zna elementarną terminologię używaną w dyskusjach nad nauką: K_W02;
3. rozumie rolę nauki jako całości i swej dyscypliny w społeczeństwie i kulturze oraz zależności między filozoficznymi koncepcjami nauki i historycznym rozwojem nauki: K_W04, K_W06;

UMIEJĘTNOŚCI
1. potrafi przygotować wystąpienie w oparciu o literaturę polsko- i obcojęzyczną zrozumiałe dla przedstawicieli wielu dyscyplin i umie z nimi dyskutować: K_U01, K_U02; K_U05
2. posiada elementarną sprawność w posługiwaniu się metodami z różnych typów nauk: K_U02, K_U03; K_U04;
3. potrafi dostrzegać specyfikę i problemy rozmaitych koncepcji nauki oraz określać status własnej dyscypliny w ramach danej koncepcji : K_U03; K_U04;
4. potrafi wskazać miejsce i rolę nauki jako całości i swej dyscypliny w nauce i kulturze oraz pokazać tego konsekwencje dla życia społeczeństw: K_U05, K_K01;

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się i rozwoju osobistego oraz uczestniczenia w życiu społecznym: K_K01, K_K02, K_K03
2. posiada odwagę by racjonalnie i odpowiedzialnie zabierać w głos w sprawach istotnych dla życia naukowego i kulturalnego: K_K02, K_K03, K_K04, K_K05, K_K06
Metody dydaktyczne
różne typy metod podających (samodzielna lektura tekstu, referat wygłoszony przez studenta), dyskusja moderowana, eksperymenty myślowe
Treści programowe przedmiotu
1. Klasyczna koncepcja nauki (Platon, Arystoteles) i wiedza typu episteme;
2. Średniowieczne modyfikacje klasycznej koncepcji nauki oraz początki przyrodoznawstwa;
3. Nowożytny ideał przyrodoznawstwa (Galileusz, F. Bacon, I. Newton);
4. Pozytywistyczny ideał nauki: A. Comte
5. Kantowski \"przewrót kopernikański\" w rozumieniu ludzkiego poznania i jego konsekwencje;
6. Rozwój humanistyki i spory o naturę nauk humanistycznych;
7. Konwencjonalistyczne koncepcje nauki;
8. Koło Wiedeńskie i pozytywizm logiczny
9. Krytyczny racjonalizm Karla Poppera;
10. Thomas Kuhn i koncepcja rewolucyjnych zmian paradygmatów naukowych;
11. Metodologia naukowych programów badawczych;
12. Feministyczne koncepcje nauki;
13. Współczesne spory o naturę nauki i jej relacje do wartości i do społeczeństwa;
14.Elementy pracy naukowej: przygotowanie recenzji, struktura wstępu i zakończenia w pracach naukowych
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
uzyskanie oceny pozytywnej na zaliczenie: aktywny udział w zajęciach, przygotowanie i wygłoszenie referatu, uzyskanie oceny pozytywnej z dwóch kolokwiów, przygotowanie streszczenia i recenzji tekstu naukowego. Brak któregokolwiek z elementów skutkuje brakiem zaliczenia.
ocena dostateczna: na ogół bierność na zajęciach, zaliczenie najwyżej na ocenę 3 obu kolokwiów, przygotowanie referatu niejasnego dla słuchaczy i wymagającego licznych uzupełnień ze strony prowadzącego, przedstawienie wymaganych prac z licznymi błędami lub po terminie;
ocena dobra: aktywność na zajęciach, zaliczenie na co najmniej 3, 75 wymaganych kolokwiów (licząc średnią z obu), przygotowanie referatu jasnego dla słuchaczy, ale wymagającego uzupełnień ze strony prowadzącego, przedstawienie wymaganych prac terminowe z nielicznymi błędami metodologicznymi;
ocena bardzo dobra: aktywny i twórczy udział zajęciach, przygotowanie referatu wskazującego na korzystanie ze źródeł wykraczających poza literaturę zadaną do przestudiowania, zaliczenie na co najmniej 4, 5 z obu kolokwiów (liczone średnio), terminowe przedstawienie wymaganych prac bez zasadniczych błędów metodologicznych.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Podstawowa:
D. Chalmers, Czym jest to, co nazywamy nauką?, Wrocław 1993
S. Kamiński, Nauka i metoda, Lublin 1992
J. Losee, Wprowadzenie do filozofii nauki, Warszawa 2001
W. Marciszewski, Metody analizy tekstu naukowego, PWN 1977, Warszawa
A.Wylie et al.,Feminist Perspectives on Science, Stanford Encyclopedia of Philosophy, http://plato.stanford.edu/entries/feminist-science/
Do poszczególnych tematów będą podawane dodatkowe artykuły.
Dodatkowa:
A. Grobler, Metodologia nauk, Znak-Aureus, Kraków, 2006
S. Haack, Defending science - within reason, Prometheus Books 2003
M. Heller, Filozofia nauki, Kraków 1992;
W. Newton-Smith, A Companion to the Philosophy of Science, Blackwell 2000;
J. Pieter, Zarys metodologii pracy naukowej, Warszawa 1995
Kierunek studiów: Międzyobszarowe Indywidualne Studia Humanistyczno-Społeczne (stacjonarne I stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok II - Semestr 4
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę