Praktyczna nauka języka niemieckiego: fonetyka (ćwiczenia) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr Eliza Chabros
Organizator:Wydział Nauk Humanistycznych - Instytut Filologii Germańskiej
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 - podniesienie wydolności aparatu artykulacyjnego i zautomatyzowanie bazy artykulacyjnej języka niemieckiego.
C2 - praktyczne opanowanie zgodnie z obowiązującą normą ortofoniczną poszczególnych ksenofonów, w szczególności wokoidów, będących nośnikiem cech prozodycznych, sprawiających Polakom szczególną trudność ze względu na brak odnośnych segmentów w języku ojczystym
C3 – uwrażliwienie studenta na niuanse fonetyczne, dotyczące poszczególnych segmentów i cech prozodycznych języka niemieckiego, prowadzące do autokorekty własnych błędów i zdolności dalszej samodzielnej pracy nad doskonaleniem własnego warsztatu i kompetencji językowej
C4 – wprowadzenie podstawowego aparatu terminologicznego na potrzeby kursu wymowy. Ze względu na praktyczny charakter ćwiczeń i włączenie ich do bloku PNJN zajęcia te nie stanowią integralnej części zajęć teoretycznych w ramach opisowej gramatyki języka niemieckiego i nie należy identyfikować ich z fonetyką opisową.
Wymagania wstępne
W1 – wiadomości na poziomie szkoły średniej, dotyczące gramatyki i fonetyki języka polskiego
W2 – umiejętność wyznaczenia granicy sylab i określenia jej rodzaju
W3 – umiejętność określania sylab akcentowanych, opisu wzorca rytmu i melodii fraz
Efekty kształcenia dla przedmiotu
Wiedza:
1. Jest świadom i posiada wiedzę dotyczącą różnic systemowych na płaszczyźnie fonetyczno-fonologicznej – K_W04, K_W11, K_15
2. Zna podstawowe pojęcia i terminy z zakresu przedmiotu fonetyka praktyczna – K_W02, K_W03
Umiejętności:
3. Potrafi prawidłowo identyfikować fony języka niemieckiego K_U1, K_U2, K_U4, K_U18, K_U20
4. Potrafi prawidłowo artykułować głoski języka niemieckiego K_U1, K_U2, K_U4, K_U18, K_U20
5. Potrafi prawidłowo akcentować, rytmizować oraz intonować wypowiedzi w języku niemieckim K_U1, K_U2, K_U4, K_U18, K_U20
6. Potrafi stosować środki emfatyczne i interpretować głosowo teksty K_U1, K_U2, K_U4, K_U18, K_U20
Kompetencje społeczne:
7. Rozumie potrzebę ciągłej pracy nad własna wymową i nieustanego podnoszenia własnych kompetencji K_K01, K_K02, K_K03,
8. Stosuje różne formy pracy: indywidualne, grupowe, w parach, koordynując prace innych K_K04, K_K08
Metody dydaktyczne
Obok tradycyjnych ćwiczeń indentyfikacyjno-dyskryminacyjnych oraz repetycyjnych na zajęciach wykorzystane zostaną metody zgodne z najnowszymi trendami fonodydaktycznymi:
1. Ćwiczenia wprowadzające w problematykę na podstawie krótkich tekstów autentycznych, opracowanych na potrzeby dydaktyczne w ramach omawianego bloku tematycznego
2. Zastosowanie fonogestów, mimiki oraz ćwiczeń ruchowych ze względu na różne kanały i sposoby akwizycji systemu fonetycznego języka obcego
3. Użycie materiału stymulującego i aktywizującego studentów w formie gier i zabaw fonetycznych
4. Wprowadzenie szablonów fonetycznych, obrazków w celu konotacji substancji akustycznej z formą graficzną, zapisem IPA i automatyzacji ruchów artykulacyjnych
5. Wykorzystanie różnych form asocjacji językowych, ułatwiających zrozumienie prawideł i mechanizmów związanych z różnymi procesami fonologicznymi.
6. Wykorzystanie różnorodnego materiału stymulującego w celu przeprowadzenia ćwiczeń pseudo-produktywnych
Treści programowe przedmiotu
Zasadniczym trzonem zajęć jest blok 1. W ramach jego cyklu wprowadzone zostają najistotniejsze cechy systemu fonologiczno-fonetycznego języka niemieckiego i ich wzajemny wpływ na siebie. Dopiero opanowanie tego materiału zrozumienie istoty omawianych procesów otwiera możliwość ćwiczenia poszczególnych obcych dla systemu polskiego głosek, których błędna artykulacja prowadzi na płaszczyźnie fonetycznej do daleko idących zaburzeń komunikacji językowych. Kolejność bloków uwzględnia nie tylko stopień trudności w artykulacji pojedynczych segmentów, lecz także wpływ opanowania poszczególnych cech dystynktywnych, jak np. pionizacja języka czy labializacja szeregu samogłosek przednich, na segmenty ćwiczone w kolejnym bloku tematycznym.
1. Ćw. dyskryminacyjno - identyfikacyjne oraz produktywne. Różnicowanie jakościowe i ilościowe wokoidów języka niemieckiego. Łączenie luźne i łączenie ścisłe. Budowa sylaby (Onset, Nukleus, Koda) i jej wpływ na cechy jakościowe i ilościowe samogłosek. Centralizujący akcent wyrazowy i jego wpływ na sylabę akcentowaną i atoniczną. Samogłoski zredukowane. Międzynarodowy alfabet fonetyczny IPA.
2. Ćw. dyskryminacyjno - identyfikacyjne oraz pseudo-produktywne głosek „e”. Jednostka akcentowa i rytmiczna w tekście czytanym. Klityki. Ćw. pseudo-produktywne i produktywne dla głosek „e”
3. Omówienie samogłoski centralnej „schwa”, charakterystyka artykulacyjna i tendencje w jej realizacji. Zjawisko koartykulacji oraz związanych z nią procesów asymilacji, elizji i redukcji. Identyfikacja i automatyzacja centralnego słabego „e” i wyrabianie poprawnych nawyków wymowy końcówki „-en”.
4. Ćw. dyskryminacyjno - identyfikacyjne głosek „o”. Umieszczanie i wyznaczanie cech dystynktywnych na trapezie fonetycznym. Ćw. pseudo-produktywne i produktywne dla głosek „o”.
5. Ćw. dyskryminacyjno - identyfikacyjne głosek „ö”. Umieszczanie i wyznaczanie cech dystynktywnych na trapezie fonetycznym. Ćw. pseudo-produktywne i produktywne dla głosek „ö”.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Ocena niedostateczna
(W) - Student nie zna pojęć i podstawowego aparatu terminologicznego z zakresu fonetyki praktycznej, nie Jest świadom i nie posiada wiedzę dotyczącą różnic systemowych na płaszczyźnie fonetyczno-fonologicznej
(U) - Student nie Potrafi prawidłowo identyfikować fonów języka niemieckiego, nie potrafi prawidłowo artykułować głoski języka niemieckiego, nie potrafi prawidłowo akcentować, rytmizować oraz intonować wypowiedzi w języku niemieckim, nie potrafi stosować środki emfatyczne i interpretować głosowo wybranych tekstów
(K) - Student nie potrafi zorganizować własnego warsztatu pracy, nie rozumie potrzeby ciągłej pracy nad własna wymową i nieustanego podnoszenia własnych kompetencji, nie stosuje różnych form pracy: indywidualne, grupowe, w parach i nie koordynuje pracy innych
Ocena dostateczna
(W) - Student zna wybiórczo pojęcia podstawowego aparatu terminologicznego z zakresu fonetyki praktycznej, jest częściowo świadom i posiada szczątkową wiedzę dotyczącą różnic systemowych na płaszczyźnie fonetyczno-fonologicznej
(U) - Student potrafi po części prawidłowo identyfikować fonów języka niemieckiego, potrafi prawidłowo artykułować niektóre głoski języka niemieckiego, potrafi po części prawidłowo akcentować, rytmizować oraz intonować wypowiedzi w języku niemieckim, sporadycznie potrafi stosować środki emfatyczne i interpretować głosowo wybrane teksty
(K) - Student chaotycznie zorganizuje własny warsztatu pracy, nie do końca rozumie potrzeby ciągłej pracy nad własna wymową i nieustanego podnoszenia własnych kompetencji, częściowo stosuje różne formy pracy: indywidualne, grupowe, w parach i nie koordynuje pracy innych
Ocena dobra
(W) - Student zna wybiórczo pojęcia podstawowego aparatu terminologicznego z zakresu fonetyki praktycznej, jest częściowo świadom i posiada szczątkową wiedzę dotyczącą różnic systemowych na płaszczyźnie fonetyczno-fonologicznej
(U) - Student potrafi po części prawidłowo identyfikować fonów języka niemieckiego, potrafi prawidłowo artykułować niektóre głoski języka niemieckiego, potrafi po części prawidłowo akcentować, rytmizować oraz intonować wypowiedzi w języku niemieckim, sporadycznie potrafi stosować środki emfatyczne i interpretować głosowo wybrane teksty
(K) - Student dobrze organizuje własny warsztatu pracy, nie do końca rozumie potrzeby ciągłej pracy nad własna wymową i nieustanego podnoszenia własnych kompetencji, częściowo stosuje różne formy pracy: indywidualne, grupowe, w parach i nie koordynuje pracy innych
Ocena bardzo dobra
(W) - Student zna w pełni pojęcia podstawowego aparatu terminologicznego z zakresu fonetyki praktycznej, jest świadom i posiada ugruntowaną wiedzę dotyczącą różnic systemowych na płaszczyźnie fonetyczno-fonologicznej
(U) - Student potrafi w pełni prawidłowo identyfikować fonów języka niemieckiego, potrafi prawidłowo artykułować wszystkie głoski języka niemieckiego, potrafi prawidłowo akcentować, rytmizować oraz intonować wypowiedzi w języku niemieckim, zawsze potrafi stosować środki emfatyczne i interpretować głosowo wybrane teksty
(K) - Student idealnie zorganizuje własny warsztatu pracy, w pełni rozumie potrzebę ciągłej pracy nad własna wymową i nieustanego podnoszenia własnych kompetencji, w dążeniu do celu zawsze stosuje różne formy pracy: indywidualne, grupowe, w parach i nie koordynuje pracy innych
Literatura podstawowa i uzupełniająca
A. Literatura wymagana do ostatecznego zaliczenia zajęć:
A.1. wykorzystywana podczas zajęć
1. E. Stock, U. Hirschfeld (1996): Phonothek – Arbeitsbuch
2. E. Stock, U. Hirschfeld (2006): Phonothek intensiv – Arbeitsbuch
3. U. Hirschfeld, K. Reinke (1998): Phonetik Simsalabim – Übungskurs zur deutschen Phonetik
4. K. Reinke (2013): Phonetiktrainer A1-B1. Aussichten
5. U. Hirschfeld, K. Reinke (2009): 33 Aussprachespiele
6. Materiały własne i dydaktyzacja plików audio
Kierunek studiów: Filologia Germańska (stacjonarne I stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok I - Semestr 1
Punkty ECTS: 3
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę