Kościelne prawo majątkowe (ćwiczenia) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:Ks. dr hab. Paweł Kaleta
Organizator:Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji - Instytut Prawa Kanonicznego
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 - Poznanie kościelnego prawa majątkowego, jako zbioru norm regulujących zarządzanie majątkiem kościelnym.
C2 - Ukazanie dóbr doczesnych Kościoła jako środków służących do realizacji zbawczej misji Kościoła.
C3 - Praktyczne zastosowanie poznanych norm prawnych w zakresie kościelnego prawa majątkowego.
Wymagania wstępne
W1 - Zainteresowanie problematyką kościelnego prawa majątkowego.
W2 - Umiejętność interpretacji norm prawnych.
W3 - Podstawowa znajomość prawa kanonicznego.
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
1. Student ma pogłębioną wiedzę na temat relacji Kościoła do państwa i świeckich systemów prawnych K2A_W08.
2. Student zna w zakresie pogłębionym akty normatywne powszechne i partykularne oraz sposoby ich aplikacji w wymiarze administracyjnym i sądowniczym K2A_W09.

UMIEJĘTNOŚCI
1. Student potrafi wykorzystać wiedzę teoretyczną do opisu i analizy prawa kanonicznego w relacji do innych systemów prawnych oraz formułować własne opinie K2A_U02.
2. Student posiada pogłębioną umiejętność prezentowania własnych rozwiązań problemów prawnych, wątpliwości i sugestii, umie je poprzeć rozbudowaną argumentacją, przytaczając poglądy różnych autorów, stosując właściwe nauce zasady etyczne K2A_U06.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. Student jest przekonany o konieczności i doniosłości zachowania się w sposób profesjonalny, przestrzegania etyki zawodu prawniczego, dostrzegania problemów moralnych i etycznych dylematów także swojego środowiska, poszukuje optymalnych rozwiązań i możliwości korygowania nieprawidłowości K2A_K07.
2. Student utożsamia się z wartościami, celami i zadaniami realizowanymi przez Kościół w praktyce, odznacza się rozwagą, dojrzałością i zaangażowaniem w jego misję K2A_K04.
Metody dydaktyczne
- Wykład konwersatoryjny połączony z prezentacją multimedialną,
- Analiza tekstów z dyskusją,
- Praca w grupach,
- Dyskusja i rozwiązywanie kazusów prawnych.
Treści programowe przedmiotu
1. Sposoby nabywania dóbr kościelnych.
2. Akty zarządzania zwyczajnego i nadzwyczajnego.
3. Wymogi prawne kościelnych aktów alienacji.
4. Dzierżawa dóbr kościelnych.
5. Zawieranie umów cywilnoprawnych oraz ich skutki.
6. Odpowiedzialność prawna za nieważne i nielegalna akty zarządzania dobrami kościelnymi.
7. Obrót nieruchomościami w prawie kanonicznym i polskim.
8. Kościelne sankcje karne za nadużycia finansowe.
9. Usunięcie z urzędu za złe zarządzanie dobrami kościelnymi
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Ocena niedostateczna
(W) - Student nie ma elementarnej wiedzy na temat kościelnego prawa majątkowego oraz jego odniesienia do systemu prawa cywilnego.
(U) - Student nie potrafi zastosować wiedzy teoretycznej z zakresu kościelnego prawa majątkowego w relacji do innych systemów prawnych oraz nie potrafi formułować własnych opinii.
(K) - Student nie utożsamia się z wartościami, celami i zadaniami realizowanymi przez Kościół w praktyce.

Ocena dostateczna
(W) - Student zna wybrane terminy z kościelnego prawa majątkowego i prawa cywilnego.
(U) - Student potrafi zastosować wybraną wiedzę teoretyczną z zakresu kościelnego prawa majątkowego w relacji do innych systemów prawnych oraz formułować własne opinie.
(K) - Student utożsamia się z niektórymi celami i zadaniami realizowanymi przez Kościół w praktyce.

Ocena dobra
(W) - Student zna większość terminów z zakresu kościelnego prawa majątkowego oraz zna jego odniesienie do systemu prawa cywilnego.
(U) - Student potrafi w sposób znaczący zastosować wiedzę teoretyczną z zakresu kościelnego prawa majątkowego w relacji do innych systemów prawnych oraz formułować własne opinie
(K) - Student jest przekonany o konieczności i doniosłości zachowania się w sposób profesjonalny, przestrzegania etyki zawodu prawniczego

Ocena bardzo dobra
(W) - Student zna wszystkie terminy z zakresu kościelnego prawa majątkowego oraz zna ich odniesienie do systemu prawa cywilnego.
(U) - Student potrafi swobodnie zastosować wiedzę teoretyczną z zakresu kościelnego prawa majątkowego w relacji do innych systemów prawnych oraz formułować własne opinie.
(K) - Student jest przekonany o konieczności i doniosłości zachowania się w sposób profesjonalny, przestrzegania etyki zawodu prawniczego.

WERYFIKACJA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA
Weryfikacja założonych efektów kształcenia odbywa się na podstawie przeprowadzonych trzech okresowych kolokwiów. Każde colloquium składa się z 10 pytań. Maksymalna ilość punktów z jednego kolokwium wynosi 10 pkt, odpowiednio 1 pkt za pytanie. Ocena końcowa stanowi sumę punków uzyskanych z poszczególnych kolokwiów według następującej skali punków:
27-30 punktów ocena 5.0 (bdb)
24-26 punktów ocena 4,5 (db+)
21-23 punktów ocena 4.0 (db)
19-20 punktów ocena 3,5 (dst+)
15-18 punktów ocena 3.0 (dst)
0-14 punktów ocena 2.0 (ndst)
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa:
Codex Iuris Canonici auctoritate Ioannis Pauli PP. II promulgatus, AAS 75 (1983), II, pp. 1–317; Kodeks Prawa Kanonicznego, przekład polski zatwierdzony przez Konferencję Episkopatu, Poznań 1984.
Konkordat między Stolicą Apostolską a Rzecząpospolitą Polską Dz. U. z 1998 r. Nr 51, poz. 318.
Instrukcja Konferencji Episkopatu Polski w sprawie zarządzania dobrami doczesnymi, w: http://episkopat.pl/dokumenty/6918.1,Instrukcja_KEP_w_sprawie_zarzadzania_dobrami_doczesnymi_Kosciola.html
Ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej Dz.U. z 1989 r. Nr 29, poz. 154 ze zm.


Literatura uzupełniająca:
Aznar Gil F.R., La administración de los bienes temporales de la Iglesia, Salamanca 1993.
Begus C., Diritto patrimoniale canonico, Città del Vaticano 2007.
Chiappetta L., Il codice di diritto canonico. Commento giuridico-pastorale, t. II, Bologna 2011.
De Paolis V., I beni temporali della Chiesa, Bologna 2011.
De Paolis V., Los bienes temporales de la Iglesia, Madrid 2012.
Dubiel S., The Principal Criteria that Should Govern the Administration of Ecclesiastical Goods, [w:] The Temporal Goods of the Church. Selected Issues, red. S. Dubiel, P. Kaleta, London 2016, s. 101-112.
Domaszk A., Dobra doczesne Kościoła, Warszawa 2016.
Dullak K., Troska biskupa o dobra doczesne Kościoła w świetle norm wybranych diecezji polskich, [w:] Finis legis Christus. Księga pamiątkowa dedykowana księdzu profesorowi Wojciechowi Góralskiemu z okazji siedemdziesiątej rocznicy urodzin, red. J. Wroceński, J. Krajczyński, t. I, Warszawa 2009, s. 323-341.
Kaleta P., Komentarz do Kodeksu Prawa Kanonicznego. Księga V. Dobra Doczesne Kościoła, tom IV/1, red. J. Krukowski, Pallotinum, Poznań 2018.
Kaleta P., Ecclesiastical Patrimonial Law, Manchester 2015.
Kaleta P., Prawne aspekty zarządzania dobrami kościelnymi, Lublin 2017.
Kaleta P., Kanoniczne sankcje karne za przestępstwa majątkowe, \"Prawo Kanoniczne\" 58 (2015) nr 3, s. 117-135.
López Alarcón M., Dobra doczesne Kościoła, [w:] Kodeks Prawa Kanonicznego. Komentarz, red. P. Majer, Kraków 2011, s. 929-982.
Maida A.J., Cafardi N.J., Church Property. Church Finance and Church-Related Corporations. A Canon Law Handbook, St. Louis 1984.
Morrisey F.G., De los bienes temporales y de su administración, [w:] Comentario exegético al Código de Derecho Canónico, red. Á. Marzoa, J. Miras, R. Rodríguez-Ocaña, t. II/2,Pamplona 2002, s. 1595-1613.
Morrisey F.G., Temporal Goods and Their Administration, [w:] Exegetical Commentary on the Code of Canon Law, red. Á. Marzoa, J. Miras, R. Rodrígues-Ocaña, t. II, Chicago 2004, s. 1662-1671.
Renken J.A., Church Property. A Commentary on Canon Law Governing Temporal Goods in the United States and Canada, Ottawa 2009.
Schouppe J.P., Derecho patrimonial canonico, Pamplona 2007.
Świto L., Alienacja majątku kościelnego w diecezjach rzymskokatolickich w Polsce, Olsztyn 2010.
Tomkiewicz M., Obrót majątkiem Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce, Olsztyn 2013.
Kierunek studiów: Prawo Kanoniczne (stacjonarne jednolite magisterskie)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok IV - Semestr 8
Punkty ECTS: 0
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę
Lokalizacja w programie modułowym:
Moduł programowy:Moduł 5 – przedmioty kształcenia kierunkowego » Kościelne prawo majątkowe
Efekty kształcenia:
K2A_K03docenia znaczenie prawa kanonicznego w funkcjonowaniu społeczności Kościoła, jego rolę w zachowywaniu porządku tej społeczności w wymiarze doczesnym, a szczególnie, jego ukierunkowanie na zbawienie człowieka
K2A_K06odznacza się odpowiedzialnością za własne przygotowanie do pracy, podejmowane decyzje i prowadzone działania oraz ich skutki, czuje się odpowiedzialny wobec ludzi, dla których dobra stara się działać, wyraża taką postawę w środowisku specjalistów, jak też modeluje taką postawę u osób obserwujących jego pracę
K2A_K07jest przekonany o konieczności i doniosłości zachowania się w sposób profesjonalny, przestrzegania etyki zawodu prawniczego, dostrzegania problemów moralnych i etycznych dylematów także swojego środowiska, poszukuje optymalnych rozwiązań i możliwości korygowania nieprawidłowości
K2A_K08ma świadomość odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa Kościoła we wszystkich jego wymiarach
K2A_U01potrafi wskazać i w pogłębiony sposób wyjaśnić źródła prawa kanonicznego oraz ich wzajemne relacje
K2A_U03potrafi właściwie analizować rozwój prawa kanonicznego i ukazywać jego związek z procesami zachodzącymi w społeczności Kościoła wywołującymi potrzebę normatywnych regulacji
K2A_U04potrafi sprawnie porozumiewać się za pomocą zwrotów prawniczych bezpośrednio i z wykorzystaniem współczesnych technik komunikacyjnych ze specjalistami z zakresu prawa, jak też z odbiorcami spoza grona specjalistów
K2A_U08potrafi posługiwać się ujęciami teoretycznymi i aplikować posiadane umiejętności w rozstrzygnięciach praktycznych określonych problemów prawnych w zakresie administracyjnym i procesowym
K2A_U11posiada pogłębioną umiejętność przygotowania wystąpień ustnych w dziedzinie nauk prawnych, szczególnie w dyscyplinie prawa kanonicznego, wykazując się oryginalnością prezentacji problemu i umiejętnością oceny logicznej norm prawnych oraz wyciągania właściwych wniosków
K2A_W01zna w zakresie rozszerzonym terminologię prawa kanonicznego oraz jej zastosowanie w innych pokrewnych dyscyplinach
K2A_W02ma rozszerzoną wiedzę o charakterze prawa kanonicznego, jego historycznych uwarunkowaniach, miejscu w systemie nauk i relacjach do innych nauk
K2A_W03ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat specyfiki przedmiotowej i metodologicznej prawa kanonicznego
K2A_W04zna w zakresie pogłębionym aksjologię, sposoby i zasady stanowienia prawa, strukturę normy prawnej, typy wykładni prawnych i sposoby interpretacji prawa
K2A_W07ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat celu, organizacji i funkcjonowania instytucji Kościoła
K2A_W08ma pogłębioną wiedzę na temat relacji Kościoła do państwa i świeckich systemów prawnych
K2A_W09zna w zakresie pogłębionym akty normatywne powszechne i partykularne oraz sposoby ich aplikacji w wymiarze administracyjnym i sądowniczym
K2A_W11ma pogłębioną wiedzę o wrodzonym i własnym prawie Kościoła do karania za przestępstwa, podmiocie sankcji karnych, karach, sposobach ich wymierzania i ustania
K2A_W12zna w zakresie pogłębionym prawo publiczne Kościoła, zasady wolności religijnej w wymiarze wspólnotowym, działalność Stolicy Apostolskiej w stosunkach międzynarodowych
K2A_W13ma pogłębioną wiedzę na temat uwarunkowań prawnych poszczególnych stanów życia w Kościele, osób duchownych, zakonnych i świeckich
K2A_W14ma pogłębioną wiedzę na temat kanonicznego procesu karnego, instytucji procesowych, procedury wymierzania i deklarowania kar kanonicznych i środków karnych
K2A_W15zna w stopniu pogłębionym uprawnienia majątkowe Kościoła, kościelne podmioty prawne, legalne sposoby pozyskiwania dóbr i ich alienacji