Prawo wyznaniowe (ćwiczenia) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr Marta Ordon
Organizator:Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji - Instytut Prawa Kanonicznego
Liczba godzin tydzień/semestr: 3/45
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 - Zapoznanie studentów z podstawowymi pojęciami z zakresu prawa wyznaniowego i przepisami obowiązującymi w zakresie tego prawa; wyjaśnienie specyfiki prawa wyznaniowego oraz zasad dotyczących tworzenia prawa wyznaniowego; zapoznanie studentów z zakresem podmiotowym i przedmiotowym prawa wyznaniowego;
C2 - wyrobienie umiejętności w zakresie: posługiwania się podstawowymi pojęciami z zakresu prawa wyznaniowego; poznania i zrozumienia roli prawa wyznaniowego; zrozumienia specyfiki związku wyznaniowego jako podmiotu prawa; wyrobienie umiejętności w zakresie korzystania z różnych źródeł prawa i innych dokumentów; interpretacji przepisów prawnych i innych dokumentów; wyrobienie umiejętności samodzielnego rozwiązywania prostych problemów prawnych; wyrobienie umiejętności posługiwania się w mowie i piśmie terminologią z zakresu prawa wyznaniowego, używania tej terminologii w sposób spójny i zrozumiały;
C3 - wyrobienie umiejętności odpowiedniej i rzeczowej oceny działań poszczególnych podmiotów z perspektywy realizacji wolności sumienia i religii; wyrobienie umiejętności wykorzystywania zdobytej wiedzy w praktyce zawodowej; wyrobienie umiejętności rzetelnego i odpowiedzialnego oceniania problemów wynikających z realizacji prawa do wolności sumienia i religii.
Wymagania wstępne
Posiadanie podstawowej wiedzy na temat systemu prawa polskiego, która przekazywana jest studentom w trakcie pierwszego i drugiego roku studiów kanonistycznych m.in. w ramach przedmiotów pt. Prawoznawstwo i Wybrane zagadnienia z prawa polskiego.
Efekty kształcenia dla przedmiotu
W kategorii wiedzy:
K_W01 – potrafi przedstawić miejsca prawa wyznaniowego w systemie nauk prawnych
K_W02 – jest w stanie objaśnić znaczenie wolności myśli, sumienia i religii i uprawnień z niej wynikających w odniesieniu do jednostek i wspólnot, z uwzględnieniem ewolucji historycznej i warunków dopuszczalności ograniczeń wolności uzewnętrzniania religii lub przekonań
K_W02 – potrafi objaśnić zróżnicowanie modeli relacji Państwo – Kościół, z uwzględnieniem ich ewolucji historycznej
K_W03 – umie wyjaśnić znaczenie terminologii prawniczej z zakresu polskiego prawa wyznaniowego
K_W04 – jest w stanie wskazać źródła polskiego prawa wyznaniowego, wyjaśniając ich hierarchię
K_W06 – potrafi zdefiniować podmioty uczestniczące w stosunkach prawnych z zakresu prawa wyznaniowego
K_W07 – jest w stanie scharakteryzować funkcjonowanie instytucji prawnych z zakresu prawa wyznaniowego

W kategorii umiejętności:
K_U02 – potrafi wykorzystywać teoretyczną wiedzę z zakresu prawa wyznaniowego do analizowania i interpretowania konkretnych stanów faktycznych
K_U05 – jest w stanie formułować problemy prawne z zakresu prawa wyznaniowego, analizować je i prezentować wyniki przeprowadzonych analiz
K_U07 – potrafi w sposób precyzyjny i spójny wypowiadać się na tematy z zakresu prawa wyznaniowego
K_U09 – posiada umiejętność samodzielnego merytorycznego argumentowania z wykorzystaniem orzecznictwa i poglądów innych autorów, w tym stawiania własnych tez, formułowania wniosków oraz tworzenia podsumowań i ocen wybranych problemów
K_K02 – potrafi pracować w zespole (w charakterze prelegenta, dyskutanta, etc.), prezentując postawę odpowiedzialności za powierzone zadania
K_U04 – jest w stanie samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać umiejętności, wykorzystując różne źródła i technologie (w tym ICT)

W kategorii kompetencji społecznych:
K_K03 – jest gotów do terminowej i efektywnej realizacji powierzonych zadań
K_K06 – jest przygotowany do uzupełniania i doskonalenia nabywanej wiedzy z zakresu prawa wyznaniowego i związanych z nią umiejętności
K_K07 – dba o odpowiedzialne przygotowywanie się do powierzonej pracy
K_K05 – jest uwrażliwiony na przewidywanie społecznych skutków rozwiązań prawnych przyjmowanych w zakresie stosunków wyznaniowych
K_K04 – jest zorientowany na uwzględnianie znaczenia refleksji na tematy etyczne w analizach prawnych z zakresu prawa wyznaniowego
Metody dydaktyczne
Słowne: wykład, dyskusja, referat,
Oglądowe: prezentacje multimedialne, pisma procesowe, orzecznictwo,
Praktyczne: kazusy do rozwiązania, praca w grupach, studium przypadku, dyskurs, analiza prawna
Treści programowe przedmiotu
Zagadnienia wprowadzające: pojęcie prawa wyznaniowego i jego miejsce w systemie prawa polskiego, pojęcie związku wyznaniowego, unormowania państwowe a prawo wewnętrzne związków wyznaniowych
Wolność religijna oraz stosunki państwo-Kościół w dokumentach Soboru Watykańskiego II
Systemy relacji państwo–Kościół w ujęciu historycznym, państwa wyznaniowe a państwa świeckie – cechy, przykłady
Historia relacji państwo–Kościół w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem regulacji wyznaniowych przyjętych w okresie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
Stosunek Unii Europejskiej do religii i kościołów
System źródeł prawa wyznaniowego Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucyjne gwarancje wolności sumienia i religii, szczegółowe uprawnienia wynikające z wolności sumienia i religii, formy zrzeszeń w celach religijnych, zakaz dyskryminacji ze względu na wyznanie, środki ochrony wolności sumienia i religii
Naczelne zasady instytucjonalnych relacji między państwem a kościołami i innymi związkami wyznaniowymi w Polsce
Podmiotowość prawnomiędzynarodowa Stolicy Apostolskiej i Państwa Miasta Watykańskiego, specyfika konkordatu jako umowy międzynarodowej
Osobowość cywilnoprawna jednostek organizacyjnych Kościoła katolickiego oraz innych związków wyznaniowych
Funkcje publiczne związków wyznaniowych (w tym: wyznaniowa forma zawarcia małżeństwa cywilnego, nauczanie religii w publicznych przedszkolach i szkołach, szkolnictwo wyznaniowe, cmentarze wyznaniowe)
Działalność własna związków wyznaniowych (w tym: kult publiczny, prawne ramy funkcjonowania duszpasterstw specjalnych, ochrona danych osobowych w działalności związków wyznaniowych)
Administracja wyznaniowa (struktura, zadania, w tym: rejestr kościołów i związków wyznaniowych), komisje państwowo-kościelne
Finansowanie kościołów i innych związków wyznaniowych (w tym: ofiary składane przez wiernych na rzecz związków wyznaniowych – zagadnienia prawne, Fundusz Kościelny, modele finansowania związków wyznaniowych w Polsce i innych państwach europejskich)
Zwolnienia podatkowe i celne kościelnych osób prawnych, regulacja spraw majątkowych kościelnych osób prawnych, fundacje kościelne
Status prawny osób duchownych: zagadnienia ogólne, duchowny jako świadek, prawna ochrona tajemnicy spowiedzi, opodatkowanie przychodów osób duchownych, ubezpieczenia społeczne osób duchownych
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Kryteria oceny: posiadanie wiedzy objętej tematyką przedmiotu i zweryfikowanej w trakcie kolokwiów pisemnych i ustnych, aktywność na zajęciach, frekwencja.
Ocena z ćwiczeń – numeryczna w skali ocen od 2 do 5
Ocena niedostateczna (2):
Brak podstawowej wiedzy, umiejętności i kompetencji wytyczonych przez cele przedmiotu, wymagania i efekty kształcenia
Ocena dostateczna (3):
Minimalna wiedza, umiejętności i kompetencje w zakresie wytycznych wskazanych w celach przedmiotu, wymaganiach i efektach kształcenia
Ocena dobra (4):
Zadowalająca wiedza, umiejętności i kompetencje w zakresie wytycznych wskazanych w celach przedmiotu, wymaganiach i efektach kształcenia
Ocena bardzo dobra (5):
Gruntowna i pogłębiona wiedza, umiejętności i kompetencje w zakresie wytycznych wskazanych w celach przedmiotu, wymaganiach i efektach kształcenia
Szczegółowe warunki zaliczenia przedmiotu podane są na stronie internetowej Katedry Prawa Wyznaniowego (www.kul.pl/wyznanie)/zakładka „Informacje dla studentów”
Literatura podstawowa i uzupełniająca
LITERATURA PODSTAWOWA:
• Mezglewski, H. Misztal, P. Stanisz, Prawo wyznaniowe, wydanie 3, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011.
LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA:
• J. Krukowski, Polskie prawo wyznaniowe, Warszawa 2007;
• M. Pietrzak, Prawo wyznaniowe, Warszawa 2010;
• H. Misztal, Historia relacji państwa do kościołów i innych związków wyznaniowych w Polsce w: Prawo wyznaniowe, red. H. Misztal, P. Stanisz, wyd. 2, Lublin-Sandomierz 2003, s. 75-172;
• J. Krukowski, Kościół i państwo. Podstawy relacji prawnych, Lublin 2000;
• Państwo i kościół w krajach Unii Europejskiej, tłum. J. Łopatowska-Rynkowska, M. Rynkowski, Wrocław 2007;
• K. Orzeszyna, Podstawy relacji między państwem a kościołami w konstytucjach państw członkowskich i traktatach Unii Europejskiej, Lublin 2007;
• H. Misztal, P. Stanisz, Wolność wyznania a symbole religijne w życiu publicznym „państwa świeckiego”, „Annales Canonici” 2010, t. 6, s. 37-54;
• Polskie prawo wyznaniowe. Wybór źródeł, oprac. M. Poniatowski, P. Sobczyk, Lublin 2012;
• M. Hucał, Wolność sumienia i wyznania w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, Warszawa 2012;
• Finansowanie Kościołów i innych związków wyznaniowych, red. P. Sobczyk, K. Warchałowski, Warszawa 2013;
• Finansowanie związków wyznaniowych w krajach niemieckojęzycznych i w Polsce, red. D. Walencik, M. Worbs, „Colloquia Theologica” t. 16, Opole 2012;
• Sprzeciw sumienia w praktyce medycznej – aspekty etyczne i prawne, red. P. Stanisz, J. Pawlikowski, M. Ordon, Lublin 2014
Kierunek studiów: Prawo Kanoniczne (stacjonarne jednolite magisterskie)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok II - Semestr 4
Punkty ECTS: 0
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę
Lokalizacja w programie modułowym:
Moduł programowy:Moduł 4 – przedmioty kształcenia ogólnego » Prawo wyznaniowe
Efekty kształcenia:
K2A_K03docenia znaczenie prawa kanonicznego w funkcjonowaniu społeczności Kościoła, jego rolę w zachowywaniu porządku tej społeczności w wymiarze doczesnym, a szczególnie, jego ukierunkowanie na zbawienie człowieka
K2A_K06odznacza się odpowiedzialnością za własne przygotowanie do pracy, podejmowane decyzje i prowadzone działania oraz ich skutki, czuje się odpowiedzialny wobec ludzi, dla których dobra stara się działać, wyraża taką postawę w środowisku specjalistów, jak też modeluje taką postawę u osób obserwujących jego pracę
K2A_K07jest przekonany o konieczności i doniosłości zachowania się w sposób profesjonalny, przestrzegania etyki zawodu prawniczego, dostrzegania problemów moralnych i etycznych dylematów także swojego środowiska, poszukuje optymalnych rozwiązań i możliwości korygowania nieprawidłowości
K2A_K08ma świadomość odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa Kościoła we wszystkich jego wymiarach
K2A_U01potrafi wskazać i w pogłębiony sposób wyjaśnić źródła prawa kanonicznego oraz ich wzajemne relacje
K2A_U03potrafi właściwie analizować rozwój prawa kanonicznego i ukazywać jego związek z procesami zachodzącymi w społeczności Kościoła wywołującymi potrzebę normatywnych regulacji
K2A_U04potrafi sprawnie porozumiewać się za pomocą zwrotów prawniczych bezpośrednio i z wykorzystaniem współczesnych technik komunikacyjnych ze specjalistami z zakresu prawa, jak też z odbiorcami spoza grona specjalistów
K2A_U08potrafi posługiwać się ujęciami teoretycznymi i aplikować posiadane umiejętności w rozstrzygnięciach praktycznych określonych problemów prawnych w zakresie administracyjnym i procesowym
K2A_U11posiada pogłębioną umiejętność przygotowania wystąpień ustnych w dziedzinie nauk prawnych, szczególnie w dyscyplinie prawa kanonicznego, wykazując się oryginalnością prezentacji problemu i umiejętnością oceny logicznej norm prawnych oraz wyciągania właściwych wniosków
K2A_W01zna w zakresie rozszerzonym terminologię prawa kanonicznego oraz jej zastosowanie w innych pokrewnych dyscyplinach
K2A_W02ma rozszerzoną wiedzę o charakterze prawa kanonicznego, jego historycznych uwarunkowaniach, miejscu w systemie nauk i relacjach do innych nauk
K2A_W03ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat specyfiki przedmiotowej i metodologicznej prawa kanonicznego
K2A_W04zna w zakresie pogłębionym aksjologię, sposoby i zasady stanowienia prawa, strukturę normy prawnej, typy wykładni prawnych i sposoby interpretacji prawa
K2A_W07ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat celu, organizacji i funkcjonowania instytucji Kościoła
K2A_W08ma pogłębioną wiedzę na temat relacji Kościoła do państwa i świeckich systemów prawnych
K2A_W09zna w zakresie pogłębionym akty normatywne powszechne i partykularne oraz sposoby ich aplikacji w wymiarze administracyjnym i sądowniczym
K2A_W11ma pogłębioną wiedzę o wrodzonym i własnym prawie Kościoła do karania za przestępstwa, podmiocie sankcji karnych, karach, sposobach ich wymierzania i ustania
K2A_W12zna w zakresie pogłębionym prawo publiczne Kościoła, zasady wolności religijnej w wymiarze wspólnotowym, działalność Stolicy Apostolskiej w stosunkach międzynarodowych
K2A_W13ma pogłębioną wiedzę na temat uwarunkowań prawnych poszczególnych stanów życia w Kościele, osób duchownych, zakonnych i świeckich
K2A_W14ma pogłębioną wiedzę na temat kanonicznego procesu karnego, instytucji procesowych, procedury wymierzania i deklarowania kar kanonicznych i środków karnych
K2A_W15zna w stopniu pogłębionym uprawnienia majątkowe Kościoła, kościelne podmioty prawne, legalne sposoby pozyskiwania dóbr i ich alienacji