Zadanie nauczania Kościoła (wykład) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:prof. dr hab. Wiesław Bar
Organizator:Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji - Instytut Prawa Kanonicznego
Liczba godzin tydzień/semestr: 3/45
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
CEL WYKŁADU: 
C1 - przyswojenie norm, nabycie umiejętności interpretacji i stosowania przepisów odnoszących się do nauczycielskiej funkcji Kościoła (munus docendi);
C2 - kształtowanie szacunku dla misji Kościoła i wrażliwości na nauczanie Magisterium Kościoła, postawy sumienności, sprawiedliwości, autentyczności, dialogu;
C3 - Przygotowanie do pełnienia różnych zadań w Kościele z zakresu munus docendi.
Wymagania wstępne
W1 - wykład obowiązkowy, więc wystarczy realizacja wcześniejszych zadań wynikających z programu studiów dla kierunku prawo kanoniczne.
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
Student/ka:
K2A_W01 - zna w zakresie rozszerzonym terminologię prawa kanonicznego związaną z Magisterium Kościoła, przepowiadaniem słowa Bożego, nauczaniem katechetycznym, misyjną działalnością Kościoła, wychowaniem katolickim, uniwersytetami katolickimi, uniwersytetami i fakultetami kościelnymi oraz środkami społecznego przekazu;
K2A_W07 - ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat celu, organizacji i funkcjonowania instytucji Kościoła, w tym prawa i realizacji funkcji munus docendi;
K2A_W06 - ma uporządkowaną wiedzę w zakresie Biblii, dokumentów Magisterium Kościoła, światopoglądu chrześcijańskiego, wychowania katolickiego, moralności chrześcijańskiej, godności człowieka; zna nie tylko źródła formalne ale również materialne, doktrynę prawa kanonicznego dotyczącą munus docendi;
K2A_W10 - ma pogłębioną wiedzę dotyczącą misyjnej i ekumenicznej działalności Kościoła, wychowania katolickiego, szkół i uniwersytetów katolickich, praw i obowiązków. 

UMIEJĘTNOŚCI
Student/ka:
K2A_U01 - potrafi wskazać i w pogłębiony sposób wyjaśnić źródła prawa kanonicznego oraz ich wzajemne relacje; 
K2A_U02 - umie wykorzystać wiedzę teoretyczną do opisu i analizy prawa kanonicznego w relacji do innych systemów prawnych oraz formułować własne opinie;  potrafi redagować teksty z zakresu prawa o posłudze nauczania;
K2A_U03 - potrafi właściwie analizować rozwój prawa kanonicznego i ukazywać jego związek z procesami zachodzącymi w społeczności Kościoła wywołującymi potrzebę normatywnych regulacji; umie samodzielnie interpretować i aplikować przepisy dotyczące prawa o posłudze.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
Student/ka:
K2A_K01 - ma pogłębioną świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego rozwoju osobistego i zawodowego; 
K2A_K03 - docenia znaczenie prawa kanonicznego w funkcjonowaniu społeczności Kościoła, jego rolę w zachowywaniu porządku tej społeczności w wymiarze doczesnym, a szczególnie, jego ukierunkowanie na zbawienie człowieka;
K2A_K04 - utożsamia się z wartościami, celami i zadaniami realizowanymi przez Kościół w praktyce, odznacza się rozwagą, dojrzałością i zaangażowaniem w jego nauczycielską misję.
Metody dydaktyczne
metody podające (wykład informacyjny; objaśnienie); metody problemowe (wykład problemowy, wykład konwersatoryjny, dyskusja dydaktyczna); metody aktywizujące (przypadków, sytuacyjna); metody eksponujące (film, prezentacja medialna).
Treści programowe przedmiotu
I. Wprowadzenie: kodyfikacje o munus docendi; obowiązujące regulacje; zróżnicowanie odpowiedzialności oraz środków w wykonywaniu funkcji nauczycielskiej Kościoła.
II. Magisterium Kościoła; formuła wyznania wiary; inicjatywy ekumeniczne.
III. Posługa Słowa Bożego: przepowiadanie, katecheza.
IV. Misje: prawo misyjne, metodologia misyjna, odpowiedzialność członków Kościoła, misjonarze i katecheci, katechumeni i neofici.
V. Edukacja katolicka: zasady, szkoły katolickie, nauczanie religii katol., uniwersytety katolickie, uniwersytety i wydziały kościelne.
VI. Środki masowego przekazu: prawo Kościoła do ich posiadania, nadzór władzy kościelnej.
VII. Wydawnictwa: publikacje książek, status kanoniczny innych publikacji, cenzorzy.
VIII. Inne narzędzia komunikowania społecznego.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Egzamin; kryteria oceny:
2 (ndst) - nie zna podstawowej terminologii z zakresu prawa o posłudze nauczania, przepisów dotyczących tej posługi i podstawowej literatury przedmiotu; nie potrafi korzystać z podstawowej literatury przedmiotu, samodzielnie interpretować przepisów dotyczących posługi nauczania i stosować ich w praktyce.
3 (dost) - zna w stopniu dostatecznym podstawową terminologię z zakresu prawa o posłudze nauczania, przepisy dotyczące tej posługi i podstawową literaturę przedmiotu; w ograniczonym stopniu potrafi korzystać z literatury przedmiotu, samodzielnie interpretować przepisy dotyczące posługi nauczania i stosować je w praktyce; w dostatecznym stopniu potrafi wykonywać zadania z zakresu prawa o posłudze nauczania w Kościele.
4 (db) - w stopniu dobrym zna terminologię z zakresu prawa o posłudze nauczania, przepisy dotyczące tej posługi i podstawową literaturę przedmiotu; w stopniu wystarczającym potrafi: korzystać z literatury przedmiotu, samodzielnie interpretować przepisy dotyczące posługi nauczania i stosować je w praktyce;w stopniu wystarczającym potrafi wykonywać zadania z zakresu prawa o posłudze nauczania w Kościele.
5 (bdb) - zna terminologię z zakresu prawa o posłudze nauczania, przepisy dotyczące tej posługi i podstawową literaturę przedmiotu; potrafi w pełni korzystać z literatury przedmiotu, samodzielnie interpretować przepisy dotyczące posługi nauczania i stosować je w praktyce; potrafi wypełniać zadania z zakresu prawa o posłudze nauczania w Kościele.
Uwaga: aktywna obecność na zajęciach jest promowana dodatkiem do oceny końcowej (0,25; 0,50; 0,75 lub 1.00).
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa:
Kodeks Prawa Kanonicznego 1983, kan. 747-833.
P. Franciszek, Konstytucja Apostolska Veritatis Gaudium o uniwersytetach i wydziałach kościelnych (8.12.2017) + załączniki.
P. Franciszek, Adhortacja Apostolska Evangelii Gaudium o głoszeniu Ewangelii we współczesnym świecie (24.11.2013).
Dyrektorium katechetyczne Kościoła Katolickiego w Polsce (2001).
P. Hemperek, W. Góralski, F. Przytuła, J. Bakalarz, Komentarz do Kodeksu Prawa Kanonicznego, t. 3, Księga III Nauczycielskie zadanie Kościoła, Księga IV Uświęcające zadanie Kościoła, Lublin 1986. 
J. Syryjczyk, Przepowiadanie słowa Bożego i nauczanie katechetyczne według norm nowego prawa kościelnego, w: Duszpasterstwo w świetle nowego Kodeksu Prawa Kanonicznego, Warszawa 1985, s. 126-138.
T. Rakoczy, Prawo Kościoła katolickiego do środków społecznego przekazu, Lublin 2007.
Nauczycielskie zadanie Kościoła wobec 1050. rocznicy Chrztu Polski, red. J. Krajczyński, A. Domaszk, Płock 2016.
Zadanie nauczycielskie Kościoła wobec wyzwań XXI wieku, red. J. Krukowski [i in.], Radom 2010.

Literatura pomocnicza:
Kongregacja Edukacji Katolickiej, Studia prawa kanonicznego w świetle reformy procesu małżeńskiego, 29.04.2018.
R. CALLEJO DE PAZ, La función de enseńar en el derecho y en la vida de la Iglesia, Madrid 2013.
C.J. ERRÁZURIZ M., La parola di Dio quale bene giuridico ecclesiale. Il munus docendi della Chiesa, Roma, 2012.
S. ALVAREZ AVELLO, La educación católica en las escuelas. Aspectos canónicos, Roma 2008.
MARTÍNEZ-ECHEVARRÍA (cur.), Fede, Evangelizzazione e Diritto canonico, Roma, 2014.
A.G. URRU, La funzione di Insegnare della Chiesa nella legislazione attuale, Roma 2001.

+ Podawana w czasie zajęć dla pogłębienia omawianych zagadnień.
Kierunek studiów: Prawo Kanoniczne (stacjonarne jednolite magisterskie)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok II - Semestr 3
Punkty ECTS: 6
Forma zaliczenia: Egzamin
Lokalizacja w programie modułowym:
Moduł programowy:Moduł 5 – przedmioty kształcenia kierunkowego » Zadanie nauczania Kościoła
Efekty kształcenia:
K2A_K03docenia znaczenie prawa kanonicznego w funkcjonowaniu społeczności Kościoła, jego rolę w zachowywaniu porządku tej społeczności w wymiarze doczesnym, a szczególnie, jego ukierunkowanie na zbawienie człowieka
K2A_K06odznacza się odpowiedzialnością za własne przygotowanie do pracy, podejmowane decyzje i prowadzone działania oraz ich skutki, czuje się odpowiedzialny wobec ludzi, dla których dobra stara się działać, wyraża taką postawę w środowisku specjalistów, jak też modeluje taką postawę u osób obserwujących jego pracę
K2A_K07jest przekonany o konieczności i doniosłości zachowania się w sposób profesjonalny, przestrzegania etyki zawodu prawniczego, dostrzegania problemów moralnych i etycznych dylematów także swojego środowiska, poszukuje optymalnych rozwiązań i możliwości korygowania nieprawidłowości
K2A_K08ma świadomość odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa Kościoła we wszystkich jego wymiarach
K2A_U01potrafi wskazać i w pogłębiony sposób wyjaśnić źródła prawa kanonicznego oraz ich wzajemne relacje
K2A_U03potrafi właściwie analizować rozwój prawa kanonicznego i ukazywać jego związek z procesami zachodzącymi w społeczności Kościoła wywołującymi potrzebę normatywnych regulacji
K2A_U04potrafi sprawnie porozumiewać się za pomocą zwrotów prawniczych bezpośrednio i z wykorzystaniem współczesnych technik komunikacyjnych ze specjalistami z zakresu prawa, jak też z odbiorcami spoza grona specjalistów
K2A_U08potrafi posługiwać się ujęciami teoretycznymi i aplikować posiadane umiejętności w rozstrzygnięciach praktycznych określonych problemów prawnych w zakresie administracyjnym i procesowym
K2A_U11posiada pogłębioną umiejętność przygotowania wystąpień ustnych w dziedzinie nauk prawnych, szczególnie w dyscyplinie prawa kanonicznego, wykazując się oryginalnością prezentacji problemu i umiejętnością oceny logicznej norm prawnych oraz wyciągania właściwych wniosków
K2A_W01zna w zakresie rozszerzonym terminologię prawa kanonicznego oraz jej zastosowanie w innych pokrewnych dyscyplinach
K2A_W02ma rozszerzoną wiedzę o charakterze prawa kanonicznego, jego historycznych uwarunkowaniach, miejscu w systemie nauk i relacjach do innych nauk
K2A_W03ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat specyfiki przedmiotowej i metodologicznej prawa kanonicznego
K2A_W04zna w zakresie pogłębionym aksjologię, sposoby i zasady stanowienia prawa, strukturę normy prawnej, typy wykładni prawnych i sposoby interpretacji prawa
K2A_W07ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat celu, organizacji i funkcjonowania instytucji Kościoła
K2A_W08ma pogłębioną wiedzę na temat relacji Kościoła do państwa i świeckich systemów prawnych
K2A_W09zna w zakresie pogłębionym akty normatywne powszechne i partykularne oraz sposoby ich aplikacji w wymiarze administracyjnym i sądowniczym
K2A_W11ma pogłębioną wiedzę o wrodzonym i własnym prawie Kościoła do karania za przestępstwa, podmiocie sankcji karnych, karach, sposobach ich wymierzania i ustania
K2A_W12zna w zakresie pogłębionym prawo publiczne Kościoła, zasady wolności religijnej w wymiarze wspólnotowym, działalność Stolicy Apostolskiej w stosunkach międzynarodowych
K2A_W13ma pogłębioną wiedzę na temat uwarunkowań prawnych poszczególnych stanów życia w Kościele, osób duchownych, zakonnych i świeckich
K2A_W14ma pogłębioną wiedzę na temat kanonicznego procesu karnego, instytucji procesowych, procedury wymierzania i deklarowania kar kanonicznych i środków karnych
K2A_W15zna w stopniu pogłębionym uprawnienia majątkowe Kościoła, kościelne podmioty prawne, legalne sposoby pozyskiwania dóbr i ich alienacji