Kościelne prawo administracyjne (ćwiczenia) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:Ks. dr Grzegorz Bzdyrak
Organizator:Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji - Instytut Prawa Kanonicznego
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 - Przedstawienie podstawowych pojęć w administracji kościelnej.
C2 - Organizacja administracji kościelnej.
C3 - Zapoznanie się z pracą urzędników administracji kościelnej.
Wymagania wstępne
W1 - Znajomość podstaw prawa kanonicznego.
W2 - Podstawowa znajomość funkcjonowania administracji w Kościele.
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA - w wyniku przeprowadzonych zajęć:
1. Student ma podstawową wiedzę z kościelnego prawa administracyjnego, nabywa praktyczną wiedzę o funkcjonowaniu urzędów administracyjnych w Kościele, również pod kątem ewentualnej możliwości pracy w tychże urzędach (K2A_W01; K2A_W07; K2A_W09).
2. Student zna w zakresie pogłębionym akty normatywne powszechne i partykularne oraz sposoby ich aplikacji w wymiarze administracyjnym i sądowniczym (K2A_W09).

UMIEJĘTNOŚCI - w wyniku przeprowadzonych zajęć:
1. Student zna agendy diecezjalne i zapoznaje się w praktyce z ich funkcjonowaniem, ma ukształtowane umiejętności właściwej interpretacji poszczególnych instytucji administracyjnych w Kościele katolickim (K2A_U03; K2A_U07; K2A_U11; K2A_U12).

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY) - w wyniku przeprowadzonych zajęć:
1. Student rozumie istotę i znaczenie struktur administracyjnych Kościoła powszechnego i lokalnego (K2A_K03; K2A_K06; K2A_K08).
2. Student odznacza się odpowiedzialnością za własne przygotowanie do pracy (K2A_K06).
3. Student jest przekonany o konieczności i doniosłości zachowania się w sposób profesjonalny, przestrzegania etyki zawodu prawniczego, dostrzegania problemów moralnych i etycznych dylematów także swojego środowiska, poszukuje optymalnych rozwiązań i możliwości korygowania nieprawidłowości (K2A_K07).
Metody dydaktyczne
Praca z tekstem, wypełnianie formularzy, przygotowywanie pism urzędowych, wykład, rozwiązywanie kazusów, spotkania w agendach kurii, dyskusja.
Treści programowe przedmiotu
1. Zagadnienia wstępne (podstawowe pojęcia administracji kościelnej).
2. Organizacja administracji kościelnej (zasady organizacji, centralne organy administracji, administracja w kościołach lokalnych).
3. Kuria diecezjalna (struktura, urzędy, zadania, znaczenie).
4. Sekretariat Episkopatu Polski (struktura, urzędy, zadania, znaczenie).
5. Pojęcie i podział kościelnych aktów administracyjnych, zasady funkcjonowania administracji.
6. Kościelna procedura administracyjna i jej zasady.
7. Sprawiedliwość administracyjna (historia, rekurs hierarchiczny i jego skutki); odpowiedzialność administracji kościelnej.
8. Kancelaria parafialna.
9. Ogólne uwagi na temat pracy w kancelarii kurii diecezjalnej i kancelarii parafialnej.
10. Spotkanie z pracownikami i zapoznanie się z pracą w kancelarii Kurii Metropolitalnej w Lublinie.
11. Spotkanie z pracownikami i zapoznanie się z pracą w Wydziale Nauki Chrześcijańskiej Kurii Metropolitalnej w Lublinie.
12. Spotkanie z pracownikami i zapoznanie się z pracą w Wydziale Duszpasterstwa Kurii Metropolitalnej w Lublinie.
13. Spotkanie z pracownikami i zapoznanie się z pracą w Sądzie Metropolitalnym w Lublinie.
14. Spotkanie z pracownikami i zapoznanie się z pracą w Archiwum Historycznym i Archiwum Metrykalnym Kurii Metropolitalnej w Lublinie.
15. Inne agendy kurii diecezjalnej.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Ocena niedostateczna:
(W) - Student nie posiada elementarnej wiedzy o administracji kościelnej.
(U) - Student nie posiada elementarnej wiedzy o administracji w Kościołach lokalnych.
(K) - Student zupełnie nie rozumie istoty i znaczenia struktur administracyjnych w Kościele.

Ocena dostateczna:
(W) - Student posiada minimalną wiedzę o administracji kościelnej.
(U) - Student posiada elementarną wiedzę o administracji w Kościołach lokalnych.
(K) - Student w niewielkim stopniu rozumie istotę i znaczenie struktur administracyjnych w Kościele.

Ocena dobra:
(W) - Student posiada wystarczającą, ale ogólną wiedzę o administracji kościelnej.
(U) - Student posiada wiedzę o administracji w Kościołach lokalnych.
(K) - Student rozumie dobrze istotę i znaczenie struktur administracyjnych w Kościele.

Ocena bardzo dobra:
(W) - Student posiada bardzo dobrą i szczegółową wiedzę o administracji kościelnej.
(U) - Student posiada doskonałą wiedzę o administracji w Kościołach lokalnych.
(K) - Student perfekcyjnie rozumie istotę i znaczenie struktur administracyjnych w Kościele.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
LITERATURA OBOWIĄZKOWA:
1. Codex Iuris Canonici auctoritate Ioannis Paulii PP. II promulgatus. AAS 75 (1983), pars II, 1-317.
2. Jan Paweł II, Konst. Ap. Pastor Bonus o organizacji Kurii Rzymskiej z 28 czerwca 1988 roku, AAS 80 (1988) s. 841-912.
3. Jan Paweł II, Konst. Ap. Universi Dominici Gregis o wakacie Stolicy Apostolskiej i wyborze Biskupa Rzymskiego z 22 lutego 1996 roku, AAS 88 (1996) s. 305-343 (tekst polski: L\'Osservatore Romano, Wydanie polskie, 5 (183) 1996, s. 4-17).
4. Jan Paweł II, List Motu proprio Apostolos suos o naturze teologicznej i prawnej Konferencji Biskupów z 21 maja 1998 roku, AAS 90 (1998) s. 641-658 (tekst polski: L\'Osservatore Romano, Wydanie polskie, 1 (209) 1999, s. 17-25).
5. Z. Grocholewski, Posoborowy rozwój sprawiedliwości administracyjnej w Kościele, PAK 1:2000 s. 11-33.
6. E. Sztafrowski, Kuria Rzymska Jana Pawła II, PK 33 (1990) nr 1-2, s. 21-81.
7. E. Sztafrowski, Podręcznik prawa kanonicznego, t. II Warszawa 1985.
8. J. Krukowski, Administracja w Kościele. Zarys kościelnego prawa administracyjnego, Lublin 1985.
9. M. Sitarz, Kolegium konsultorów, Lublin 1999.
10. M. Sitarz, Procedura zarządzania Kościołem w sytuacjach nadzwyczajnych, Teka Kom. Praw. – OL PAN, 2010, s. 182-191.
11. P. Majer, Rekurs o naprawienie szkody z tytułu nielegalności aktu administracyjnego, Teka Kom. Praw. – OL PAN, 2011, s. 74-91.

LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA:
1.Struktury kolegialne w Kościele partykularnym, red. J. Krukowski, Tarnów 2004.
2. M. Sitarz, Kompetencje organów kolegialnych w Kościele partykularnym, Lublin 2008.
3. Statut Konferencji Episkopatu Polski, Warszawa 2009.
4. Regulamin Konferencji Episkopatu Polski, Warszawa 2010.
5. Inne pozakodeksowe źródła prawa kościelnego.
Kierunek studiów: Prawo Kanoniczne (stacjonarne jednolite magisterskie)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok V - Semestr 9
Punkty ECTS: 4
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę
Lokalizacja w programie modułowym:
Moduł programowy:Moduł 5 – przedmioty kształcenia kierunkowego » Kościelne prawo administracyjne
Efekty kształcenia:
K2A_K03docenia znaczenie prawa kanonicznego w funkcjonowaniu społeczności Kościoła, jego rolę w zachowywaniu porządku tej społeczności w wymiarze doczesnym, a szczególnie, jego ukierunkowanie na zbawienie człowieka
K2A_K06odznacza się odpowiedzialnością za własne przygotowanie do pracy, podejmowane decyzje i prowadzone działania oraz ich skutki, czuje się odpowiedzialny wobec ludzi, dla których dobra stara się działać, wyraża taką postawę w środowisku specjalistów, jak też modeluje taką postawę u osób obserwujących jego pracę
K2A_K07jest przekonany o konieczności i doniosłości zachowania się w sposób profesjonalny, przestrzegania etyki zawodu prawniczego, dostrzegania problemów moralnych i etycznych dylematów także swojego środowiska, poszukuje optymalnych rozwiązań i możliwości korygowania nieprawidłowości
K2A_K08ma świadomość odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa Kościoła we wszystkich jego wymiarach
K2A_U01potrafi wskazać i w pogłębiony sposób wyjaśnić źródła prawa kanonicznego oraz ich wzajemne relacje
K2A_U03potrafi właściwie analizować rozwój prawa kanonicznego i ukazywać jego związek z procesami zachodzącymi w społeczności Kościoła wywołującymi potrzebę normatywnych regulacji
K2A_U04potrafi sprawnie porozumiewać się za pomocą zwrotów prawniczych bezpośrednio i z wykorzystaniem współczesnych technik komunikacyjnych ze specjalistami z zakresu prawa, jak też z odbiorcami spoza grona specjalistów
K2A_U08potrafi posługiwać się ujęciami teoretycznymi i aplikować posiadane umiejętności w rozstrzygnięciach praktycznych określonych problemów prawnych w zakresie administracyjnym i procesowym
K2A_U11posiada pogłębioną umiejętność przygotowania wystąpień ustnych w dziedzinie nauk prawnych, szczególnie w dyscyplinie prawa kanonicznego, wykazując się oryginalnością prezentacji problemu i umiejętnością oceny logicznej norm prawnych oraz wyciągania właściwych wniosków
K2A_W01zna w zakresie rozszerzonym terminologię prawa kanonicznego oraz jej zastosowanie w innych pokrewnych dyscyplinach
K2A_W02ma rozszerzoną wiedzę o charakterze prawa kanonicznego, jego historycznych uwarunkowaniach, miejscu w systemie nauk i relacjach do innych nauk
K2A_W03ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat specyfiki przedmiotowej i metodologicznej prawa kanonicznego
K2A_W04zna w zakresie pogłębionym aksjologię, sposoby i zasady stanowienia prawa, strukturę normy prawnej, typy wykładni prawnych i sposoby interpretacji prawa
K2A_W07ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat celu, organizacji i funkcjonowania instytucji Kościoła
K2A_W08ma pogłębioną wiedzę na temat relacji Kościoła do państwa i świeckich systemów prawnych
K2A_W09zna w zakresie pogłębionym akty normatywne powszechne i partykularne oraz sposoby ich aplikacji w wymiarze administracyjnym i sądowniczym
K2A_W11ma pogłębioną wiedzę o wrodzonym i własnym prawie Kościoła do karania za przestępstwa, podmiocie sankcji karnych, karach, sposobach ich wymierzania i ustania
K2A_W12zna w zakresie pogłębionym prawo publiczne Kościoła, zasady wolności religijnej w wymiarze wspólnotowym, działalność Stolicy Apostolskiej w stosunkach międzynarodowych
K2A_W13ma pogłębioną wiedzę na temat uwarunkowań prawnych poszczególnych stanów życia w Kościele, osób duchownych, zakonnych i świeckich
K2A_W14ma pogłębioną wiedzę na temat kanonicznego procesu karnego, instytucji procesowych, procedury wymierzania i deklarowania kar kanonicznych i środków karnych
K2A_W15zna w stopniu pogłębionym uprawnienia majątkowe Kościoła, kościelne podmioty prawne, legalne sposoby pozyskiwania dóbr i ich alienacji