Diagnostyka inteligencji (laboratorium) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:mgr Ewelina Dąbrowska
Organizator:Wydział Nauk Społecznych - Instytut Psychologii
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 nabycie wiedzy i umiejętności korzystania z narzędzi – testów inteligencji ogólnej, skal rozwojowych, metod oceny aspektów funkcjonowania ważnych w diagnostyce upośledzenia umysłowego oraz grupowych testów inteligencji - ich struktury, wartości diagnostycznej i prognostycznej, możliwości interpretacji i ograniczeń,
C2 uwrażliwienie na problemy natury etycznej związanej z badaniem testami inteligencji, wymogami badań testowych, kwestie związane z przekazywaniem informacji uzyskanych w procesie diagnostycznym.
Wymagania wstępne
W1 znajomość zagadnień w wykładu: diagnostyka inteligencji
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA

Student:

W1 Dysponuje wiedzą na temat różnych podejść w zakresie rozumienia i pomiaru inteligencji, na temat diagnozy, jej funkcji i koniecznych elementów oraz profesjonalnych kompetencji diagnostycznych.
W2 Posiada wiedzę na temat testów inteligencji ogólnej, ich podstaw teoretycznych, struktury, wymogów psychometrycznych, sposobu posługiwania się testem, obliczania wyników i ich interpretacji.
W3 Ma wiedzę na temat metod oceny dojrzałości społecznej i zachowania przystosowawczego w diagnostyce upośledzenia umysłowego.
W4 Dysponuje wiedzą na temat skal oceny poziomu rozwoju umysłowego i psychomotorycznego,
W5 Posiada wiedzę w zakresie technik badania za pomocą prezentowanych skal, obliczania wyników i zasad interpretacji uzyskanych rezultatów,
W6 Zna wartość podstawowych metod diagnostycznych, ich zalety i ograniczenia oraz możliwości interpretacji klinicznej.
W7 Zna i ma świadomość zasad etyki zawodowej psychologa w zakresie prowadzenia badań diagnostycznych.

UMIEJĘTNOŚCI

Student:
U1 Posiada umiejętności w zakresie nawiązania kontaktu z badanym oraz praktyczne umiejętności niezbędne do przeprowadzenia w sposób obiektywny badania testem inteligencji ogólnej (adekwatnym do wieku osoby badanej).
U2 Dysponuje umiejętnościami w zakresie oceny dojrzałości społecznej i zachowania przystosowawczego w diagnozowaniu upośledzenia umysłowego.
U3 Ma umiejętności pozwalające na ocenę poziomu rozwoju umysłowego i psychomotorycznego małych dzieci i osób niepełnosprawnych.
U4 Posiada umiejętności potrzebne w zakresie stosowania testów grupowych inteligencji.
U5 Potrafi dokonać poprawnej oceny, analizy i interpretacji wyników uzyskanych w procesie diagnozowania inteligencji i innych funkcji odpowiednio dobranym zestawem testów.
U6 Stosuje się do zasad i norm etycznych w procesie diagnostycznym.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)

Student:
K1 Posiada kompetencje w zakresie nawiązywania kontaktu, ma zdolność empatii i zrozumienia w kontakcie i procesie diagnostycznym.
K2 Potrafi zaplanować i przeprowadzić postępowanie diagnostyczne pozwalające ocenić poziom inteligencji ogólnej dzieci, młodzieży i dorosłych.
K3 Posiada kompetencje niezbędne do oceny poziomu dojrzałości społecznej i zachowania przystosowawczego w diagnostyce upośledzenia umysłowego.
K4 Potrafi dokonać diagnozy poziomu rozwoju umysłowego i rozwoju psychomotorycznego małych dzieci, oraz oceny sfery kognitywnej osób niepełnosprawnych.
K5 Kieruje się standardami etycznymi w procesie diagnostycznym.
K6 Zna i stosuje się do zasad etycznych w opracowaniu raportu z badań oraz przekazywaniu uzyskanych informacji zainteresowanym podmiotom, ma świadomość społecznych konsekwencji pomiaru i orzekania o inteligencji człowieka.
Metody dydaktyczne
Praca w grupie z wykorzystaniem podręczników i pomocy testowych, analiza przykładowych profilów, dyskusja, prezentacja multimedialna.
Treści programowe przedmiotu
Zajęcia 1. Charakterystyka Skali do Badania Inteligencji Osób Dorosłych WAIS – Wechsler (skala werbalna i niewerbalna).

Zajęcia 2. Analiza testów werbalnych (test wiadomości, powtarzanie cyfr, słownik, arytmetyka, rozumienie, podobieństwa). Szczegółowa charakterystyka skal, co mierzy, sposób badania i obliczania uzyskanych wyników badań.

Zajęcia 3. Analiza testów niewerbalnych (braki w obrazkach, porządkowanie obrazków, klocki, układanki, symbole cyfr). Szczegółowa charakterystyka skal co mierzy, sposób badania oraz obliczania uzyskanych wyników badań.

Zajęcia 4. Interpretacja wyników badań; obliczanie, opracowanie opinii psychologicznej z uwzględnieniem praktycznych zaleceń rozwojowych, terapeutycznych skierowanych na przykład do nauczycieli, wychowawców, rodziców, terapeutów, pracodawców, itp.

Zajęcia 5. Charakterystyka Skali do Badania Inteligencji Stanford-Binet 5.

Zajęcia 6. Analiza testów Stanford-Binet 5. Szczegółowa charakterystyka skal, sposobu badania i obliczania uzyskanych wyników.

Zajęcia 7. Analiza testów Stanford-Binet 5. Szczegółowa charakterystyka skal, sposobu badania i obliczania uzyskanych wyników.

Zajęcia 8. Interpretacja wyników badań Stanford-Binet 5; obliczanie, opracowanie opinii psychologicznej z uwzględnieniem praktycznych zaleceń rozwojowych, terapeutycznych skierowanych na przykład do nauczycieli, wychowawców, rodziców, terapeutów itp.

Zajęcia 9. Szczegółowa charakterystyka Skal do Badania Inteligencji Grupowych: TMR –Raven; Wersja Standardowa, Wersja Kolorowa, Wersja dla Zaawansowanych; cel badania, sposób obliczania wyników badań, interpretacja ilościowa i jakościowa.

Zajęcia 10. Szczegółowa charakterystyka Baterii Testów APIS (P i Z ) autorzy: Anna Ciechanowicz, Aleksandra Jaworowska, Anna Matczak, Teresa Szustrowa – inteligencja skrystalizowana; cel badania, sposób obliczania wyników badań, interpretacja ilościowa i jakościowa.

Zajęcia 11. Omówienie Skal do Badania Osób z Określoną Niepełnosprawnością: Kolumbijska Skala Dojrzałości Umysłowej (SDU) Bessie B. Burgemeister, Lucille Holender Blum, Irwing Lorge: cel badania; sposób obliczania wyników badań, interpretacja ilościowa i jakościowa.

Zajęcia 12. Charakterystyka Międzynarodowej Skali Wykonaniowej Leitera aut. Aleksandra Jaworowska, Teresa Szutrowa, Anna Matczak: cel badania, sposób obliczania wyników badań, interpretacja ilościowa i jakościowa.

Zajęcia 13. Dziecięca Skala Rozwojowa (DSR). Anna Matczak, Aleksandra Jaworowska, Anna Ciechanowicz, Diana Fecenec, Joanna Stańczyk, Ewa Zalewska; cel badania, sposób obliczania wyników badań, interpretacja ilościowa i jakościowa.

Zajęcia 14. Skale Inteligencji i Rozwoju IDS, – A. Grob i wsp. w adapt. A. Jaworowskiej i wsp.; cel badania metodą, sposób badania i obliczania wyników, interpretacja.

Zajęcia 15. Neutralny Kulturowo Test Inteligencji Cattella CFT 1-R, CFT 3, CFT 20-R; cele badania i doboru poszczególnych metod, sposób przeprowadzania badania i interpretacja.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Ocena niedostateczna
(W) – Student/ka nie posiada wiedzy z zakresu diagnostyki inteligencji, podstaw teoretycznych i metodologicznych związanych z badaniem inteligencji jak też nie dysponuje wiedzą na temat prezentowanych testów.
(U) – Student/ka nie posiada umiejętności niezbędnych do przeprowadzenia procesu diagnostycznego odpowiednio dobranym zestawem testów, nie potrafi posługiwać się prezentowanymi narzędziami oceny poziomu umysłowego.
(K) - Student(ka) nie operuje w sposób krytyczny wiedzą z diagnostyki inteligencji, nie potrafi zastosować wiedzy w konkretnym przypadku, jak też zaplanować i przeprowadzić postępowania diagnostycznego zgodnie z zasadami etyki zawodowej psychologa.

Ocena dostateczna
(W) – Student/ka posiada elementarną wiedzę z zakresu diagnostyki inteligencji, podstaw teoretycznych i metodologicznych związanych z badaniem inteligencji prezentowanych testów.
(U) – Student/ka posiada niektóre umiejętności niezbędne do przeprowadzenia procesu diagnostycznego odpowiednio dobranym zestawem testów, potrafi posługiwać się niektórymi narzędziami oceny poziomu umysłowego.
(K) – Student/ka w sposób mało krytyczny posługuje się wiedzą z zakresu diagnostyki inteligencji, posiada elementarne kompetencje w celu zaplanowania i przeprowadzenia postępowania diagnostycznego, ma elementarną wrażliwość i świadomość zasad etyki zawodowej psychologa.

Ocena dobra
(W) – Student/ka posiada dość duży zasób wiedzy w zakresie diagnostyki inteligencji, podstaw teoretycznych i metodologicznych związanych z badaniem inteligencji za pomocą prezentowanych testów.
(U) – Student/ka posiada spore umiejętności niezbędne do przeprowadzenia procesu diagnostycznego, potrafi dokonać doboru właściwych metod badania, potrafi dobrze posługiwać się narzędziami oceny poziomu umysłowego.
(K) – Student/ka potrafi zaplanować postępowanie diagnostyczne, umie zastosować posiadaną wiedzę w praktyce, posiada wystarczające kompetencje do przeprowadzenia postępowania diagnostycznego, ma znaczną wrażliwość i świadomość norm i zasad etyki zawodowej psychologa.

Ocena bardzo dobra
(W)– Student/ka posiada szeroką wiedzę z zakresu diagnostyki inteligencji, podstaw teoretycznych i metodologicznych związanych z badaniem inteligencji i innych funkcji, jak też dysponuje wiedzą na temat prezentowanych testów, ich podstaw teoretycznych, budowy, sposobu badania, oceny i interpretacji wyników.
(U) – Student/ka posiada umiejętności niezbędne do przeprowadzenia procesu diagnostycznego odpowiednio dobranym zestawem testów, potrafi właściwie posługiwać się prezentowanymi narzędziami oceny poziomu umysłowego.
(K) – Student/ka w sposób krytyczny operuje wiedzą z diagnostyki inteligencji, potrafi zastosować tą wiedzę w konkretnym przypadku, jak też zaplanować i przeprowadzić postępowania diagnostyczne zgodnie z wymogami i zasadami etyki zawodowej psychologa
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa:

Brzeziński, J. (1981). Elementy metodologii badań psychologicznych. Warszawa: PWN.

Brzeziński, J, Hornowska, E. (1993). Skala Inteligencji Wechslera dla Dorosłych Wersja zrewidowana. WAIS-R (PL). Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.

Brzeziński, J., Gaul, M., Hornowska, E., Jaworowska, A., Machowski, A., Zakrzewska, M. (2004). Skala Inteligencji D. Wechslera dla Dorosłych. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.

Kowalik, S. (1984). Zasady interpretacji Skali Wechslera w praktyce diagnostycznej. W: J. Brzeziński (red.). Wybrana zagadnienia z psychometrii diagnostyki psychologicznej. Poznań: Wyd. UAM. (s. 151-181).

Kowalik, S. (1993). Kliniczna interpretacja Skali Inteligencji: W-B, WAIS i WAIS-R. W: J. Brzeziński, E. Hornowska (red.). Skala Inteligencji Wechslera WAIS-R. Polska adaptacja, standaryzacja, normalizacja i wykorzystanie w diagnostyce psychologicznej (s. 386-462). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Matczak, A. Piotrowska, A., Ciarkowska, W. ( 1997). Skala Inteligencji D. Wechslera dla Dzieci. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.

Literatura uzupełniająca:

Czajkowska, J. Herda, K. (1989). Zajęcia korekcyjno-kompensacyjne w szkole. Warszawa: WSiP.

Raven, J., Raven J. C., Court, J. H. (2000). Podręcznik do Testu Matryc Ravena oraz Skal Słownikowych, 3 Wersja Standard (TMS). Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.

Stańczak, J. (2002). Bateria Testów APIS – Z. Normalizacja dla dorosłych. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.

Strelau, J. (1987). O inteligencji człowieka. Warszawa: WP.
Kierunek studiów: Psychologia (stacjonarne jednolite magisterskie)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok II - Semestr 4
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę