Zasoby osobiste i środowiskowe w funkcjonowaniu człowieka (ćwiczenia) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:S. mgr Olena Kuts
Organizator:Wydział Nauk Społecznych - Instytut Psychologii
Liczba godzin tydzień/semestr: 1/15
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 - Uzyskanie wiedzy na temat znaczenia zasobów osobistych i środowiskowych człowieka w sytuacji napotykanych trudności, wyzwań i ograniczeń.
C2 - Kształtowanie u studentów umiejętności świadomości konieczności rozwijania zasobów podmiotowych w ciągu życia.
Wymagania wstępne
Znajomość podstaw w zakresie psychologii: (a) ogólnej, (b) rozwoju człowieka, (c) osobowości, (d) psychologii zdrowia
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA

W1. Student potrafi zdefiniować cechy i zasoby ludzkie będące wyznacznikiem dojrzałości ego i znaczenia jego funkcji w organizacji koherentnego sposobu zachowania się w aspekcie realizacji uznanych wartości i celów.

W2. Zna podstawowe mechanizmy powstawania zaburzeń powstałych na skutek braku rozwoju jednostki podstawowych zasobów.

W3. Posiada wiedzę dotyczącą rozpoznawania zwiastunów problemów doświadczanych przez jednostkę oraz orientację możliwości zastosowania prostych form pomocy psychologicznej.

W4. Student współpracuje w grupach zadaniowych w celu wymiany i pogłębienia posiadanej wiedzy dotyczącej zasobów i możliwości; jest świadomy znaczenia budowania więzi w celu budowania własnej pozycji w społeczeństwie.

W5. Student jest świadomy potrzeby doskonalenia swoich możliwości intelektualnych, emocjonalnych, społecznych; potrafi dokonać analizy kierunków rozwoju człowieka.

UMIEJĘTNOŚCI

U1. Posiada umiejętność z zakresu diagnozowania braku rozwoju osobowego z perspektywy psychologicznej.

U2. Różnicuje oraz właściwie rozpoznaje czynniki ryzyka.

U3. Posiada świadomość poszukiwania nowych form kształcenia - analizuje kwestie emocjonalno-motywacyjne.

U4. Potrafi orientować się w ofercie placówek udzielających pomocy i wsparcia (np. stowarzyszenia, organizacje pozarządowe itp.).

U5. Posiada merytoryczne przygotowanie do współpracy zawodowej w sytuacji pomocy człowiekowi ze zróżnicowanym poziomem zaburzeń zachowania w zakresie interwencji braku radzenia sobie z wymogami.

U6. Potrafi planować i organizować zadania związane z planowaniem konkretnych działań w obszarze rozwoju własnej osobowości.



KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)

K1. Jest świadomy potrzeby uczenia się przez całe życie i doskonalenia cech osobowości i kompetencji; potrafi dokonać analizy kierunków rozwoju.

K2. Współpracuje w grupach zadaniowych w celu wymiany i pogłębienia posiadanych informacji o znaczeniu zasobów; jest świadomy znaczenia budowania relacji interpersonalnych w celu budowania własnej pozycji.

K3. Ma adekwatne kompetencje z zakresu rozmowy psychologicznej.

K4. Posiada umiejętności bycia osobą uwrażliwioną na problemy i potrzeby osób z zaburzeniami zachowania.

K5. Posiada kompetencje w zakresie nawiązywania kontaktu interpersonalnego, dysponuje elementarnymi technikami budowania zaufania i współdziałania.

K6. Posiada kompetencje związane z orientacją w ofercie placówek udzielających pomocy i wsparcia (np. stowarzyszenia, organizacje pozarządowe itp.).
Metody dydaktyczne
Ćwiczenia prowadzone są z wykorzystaniem metod aktywizujących, z prezentacją slajdów, filmów naukowych prezentujących umiejętności prowadzenia rozmowy, wywiadu.
Zaplecze techniczne: rzutnik pisma, projektor multimedialny klasy HD z opcją audio, notebook.
Treści programowe przedmiotu
Treści programowe przedmiotu
1. Osobowościowe i sytuacyjne czynniki warunkujące efektywne funkcjonowanie w aspektach Psycho-Bio-Społecznym
• rola czynników charakterologicznych i temperamentalnych
• rola struktury lokalizacji kontroli
• rola stylów radzenia sobie z sytuacjami stresowymi, wydarzeń trudnych i traumatycznych
• rola i uwarunkowania adaptacyjnych oraz nieadaptacyjnych strategii regulacji emocji złości, lęku i smutku
• interpretacja psychologiczna doświadczanych zdarzeń jako predyktor stanu tożsamości Ja oraz dobrostanu psychicznego (z odwołaniami do normy psychologicznej i patologii)
• rola systemu wartości w kształtowaniu postawy efektywnego przystosowania i rozwoju osobistego
• stan zasobów osobistych i społecznych, pozyskiwanie zasobów i gospodarowanie nimi
• destruktywna rola wybranych zaburzeń osobowości, np. struktury narcystyczne oraz Organizacja–Osobowości-Pogranicznej
2. Przykłady narzędzi do diagnozy ww. aspektów
3. Scenariusze oraz metody wsparcia psychologicznego i terapii
4. Kształtowanie kompetencji w pozyskiwaniu zasobów osobistych i środowiskowych w oparciu o model behawioralno-poznawczy
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Wynik zaliczenia jest średnią arytmetyczną z dwóch kolokwiów pisemnych (ocena dostateczna od 41% wiedzy na poziomie oczekiwanym (max). Wynik końcowy może być podwyższony o 0,5 na podstawie trzech ustnych wypowiedzi potwierdzających bardzo wysoki poziom wiedzy w pełni samodzielnie zaprezentowanej.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
literatura podstawowa:
ćw 1
1) Elżbieta Januszewska (2009). Organizacja osobowości pogranicznej (O-O-P) a dolegliwości somatyczne. Psychologiczne badania młodzieży. W: K. Janowski, A. Cudo (red.). „Człowiek chory. Aspekty Biopsychospołeczne’. Tom. 2. Lublin: Centrum Psychologii i Pomocy Psychologicznej, s. 75-97.
2) Elżbieta Januszewska (2001). Zahamowany rozwój w okresie dzieciństwa jako wyraz osobowości pogranicznej (borderline personality) w ujęciu J. F. Mastersona. W: D. Kornas-Biela (red.) „Rodzina: Oblicza dzieciństwa”. Lublin: TN KUL, s. 451-477.
literatura uzupełniająca:
1) Elżbieta Januszewska (1998). Osobowość borderline. Historia pojęcia i diagnoza zaburzenia. W: P. Francuz, P. Oleś, W. Otrębski (red.) „Studia z psychologii w KUL”. Tom 9. Lublin: RW KUL, s. 87-117.

ćw. 2
1) Hornowska, E. (2003). Temperamentalne uwarunkowania zachowania. Badania z wykorzystaniem kwestionariusza TCI R.C. Cloningera. Poznań: Bogucki Wydawnictwo Naukowe. (ss. 14-34).
2) Januszewska, E., Januszewski, A. (2013). Struktura i typy charakteru młodzieży a zdrowie bio-psychiczne i powodzenie w nauce. W: Z. Uchnast (red.) Charakter. jakość osobowego działania w podejściu teoretycznym i empirycznym. Lublin: TN KUL, s.208-227.
3) Januszewski, A. (2009). Temperamentalne wskaźniki układów dopamin- oraz serotonin-ergicznego a poczucie dolegliwości somatycznych w świetle wyników badania młodzieży. W: K. Janowski, A. Cudo (red.). (2009). Człowiek chory. Aspekty Biopsychospołeczne. Tom 2 (s. 98-114). Lublin: Centrum Psychologii i Pomocy Psychologicznej.

ćw. 3
1) George Bishop (1996/1994). Stres. W: „Psychologia zdrowia. Zintegrowany umysł i ciało”. Rozdział 6, s. 175-211. Wrocław: Wydawnictwo ASTRUM.
2) George Bishop (1996/1994). Jak sobie radzić ze stresem. W: „Psychologia zdrowia. Zintegrowany umysł i ciało”. Rozdział 7, s. 212-248. Wrocław: Wydawnictwo ASTRUM.

ćw. 4
1) Janusz Grzelak, Maria Jarymowicz (2000). Tożsamość i współzależność. W: J. Strelau (red.). Psychologia. Podręcznik akademicki. Tom 3, Rozdział 44, Gdańsk: GWP, 2000, s. 107-145.

ćw. 5
1) Baumeister Roy (2004/2000). Wyczerpywanie się ego i funkcja wykonawcza Ja. W: Tesser A., Felson R., Suls, G. (red.) „Ja i tożsamość. Perspektywa psychologiczna”. Gdańsk: GWP, s.18-42.
2) Campbell Jennifer, Assanand Sunaina, Di Paula Adam (2004/2000). Cechy strukturalne pojęcia Ja a przystosowanie. W: Tesser A., Felson R., Suls, G. (red.) „Ja i tożsamość. Perspektywa psychologiczna”. Gdańsk: GWP, s.70-88.

ćw 6
1) Ogińska-Bulik, N. (2008). Pozytywne skutki doświadczeń traumatycznych – czyli kiedy łzy zamieniają się w perły. Warszawa: Diffin. Rozdziały: (a) Pozytywne skutki doświadczania wydarzeń traumatycznych – zjawisko potraumatycznego wzrostu, s. 11-24 i 27-87; (b) Pozytywne zmiany w wyniku doświadczenia negatywnych wydarzeń życiowych u dzieci i młodzieży, s. 143-160; (c) Kształtowanie kompetencji do radzenia sobie z wydarzeniami traumatycznymi – wspieranie procesu wzrostu po traumie, s. 212-217.

ćw.7
1) Wrona-Polańska, H. (2011). Zdrowie i choroba – psychologiczne mechanizmy i uwarunkowania. W: Twórcze zmaganie się ze stresem szansą na zdrowie. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, s. 87-143.
2) Kirenko, J., Byra, S. (2008/2011). \\\"Poczucie koherencji, metazasoby w modelu salutogenetycznym\\\". W: Zasoby osobiste w chorobach psychosomatycznych. Lublin: Wydawnictwo UMCS, s. 75-105; oraz \\\"Wsparcie w chorobie\\\", s.107-137.
Kierunek studiów: Psychologia (stacjonarne jednolite magisterskie)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok II - Semestr 4
Punkty ECTS: 1
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę