Diagnostyka inteligencji (laboratorium) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr Katarzyna Szymona-Pałkowska
Organizator:Wydział Nauk Społecznych - Instytut Psychologii
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 – przekazanie wiedzy na temat podstaw teoretycznych i metodologicznych związanych z pomiarem inteligencji.
C2 – nabycie wiedzy na temat narzędzi – testów inteligencji i innych metod oceny poziomu umysłowego i powiązanych funkcji, ich struktury, wartości diagnostycznej i prognostycznej, możliwości interpretacji i ograniczeń.
C3 – uwrażliwienie na problemy natury etycznej związanej z badaniem testami inteligencji, wymogami badań testowych, kwestie związane z przekazywaniem informacji uzyskanych w procesie diagnostycznym.
Wymagania wstępne
Znajomość podstaw w zakresie psychologii:
- psychologii ogólnej,
- psychologii rozwoju człowieka,
- wiedza z zakresu psychologii klinicznej i osobowości.
- znajomość zagadnień w wykładu: diagnostyka inteligencji
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
W1 – Posiada wiedzę na temat złożonej natury inteligencji , zna istotę zasadniczych debat, które miały miejsce w historii badań nad inteligencją, zna historię rozwoju testów inteligencji oraz jej związek z aktualną praktyką jej pomiaru K_W01, K_W08, K_W14
W2 – Dysponuje wiedzą na temat różnych podejść w zakresie rozumienia i pomiaru inteligencji, na temat diagnozy, jej funkcji i koniecznych elementów oraz profesjonalnych kompetencji diagnostycznych K_W04, K_08, K_W14
W3 – Posiada wiedzę na temat testów inteligencji ogólnej, ich podstaw teoretycznych, struktury, sposobu posługiwania się testem, obliczania wyników i ich interpretacji K_W04, K_W08, K_W14
W4 – Ma wiedzę na temat metod oceny dojrzałości społecznej i zachowania przystosowawczego w diagnostyce upośledzenia umysłowego K_W08, K_W14
W5 - Dysponuje wiedzą na temat skal oceny poziomu rozwoju umysłowego i psychomotorycznego małych dzieci K_W04
W6 – Posiada wiedzę w zakresie technik badania za pomocą prezentowanych skal, obliczania wyników i zasad interpretacji uzyskanych rezultatów, K_W14
W7 - Zna wartość podstawowych metod diagnostycznych, ich zalety i ograniczenia oraz możliwości interpretacji klinicznej K_W13
W8 – Zna i ma świadomość zasad etyki zawodowej psychologa w zakresie prowadzenia badań diagnostycznych K_W15

UMIEJĘTNOŚCI
U1 – Posiada umiejętności w zakresie nawiązania kontaktu z badanym oraz praktyczne umiejętności niezbędne do przeprowadzenia w sposób obiektywny badania testem inteligencji ogólnej K_U01, K_U03, K_U08
U2 – Dysponuje umiejętnościami w zakresie oceny dojrzałości społecznej i zachowania przystosowawczego w diagnozowaniu upośledzenia umysłowego K_U02, K_U08
U3 – Ma umiejętności pozwalające na ocenę poziomu rozwoju umysłowego i psychomotorycznego małych dzieci i osób niepełnosprawnych K_U08, K_U09
U4 – Posiada umiejętności potrzebne w zakresie stosowania testów grupowych inteligencji K_U08
U5 – Potrafi dokonać poprawnej oceny, analizy i interpretacji wyników uzyskanych w procesie diagnozowania inteligencji i innych funkcji odpowiednio dobranym zestawem testów K_U05, K_U09
U6 – Stosuje się do zasad i norm etycznych w procesie diagnostycznym K_U11

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K1 - Posiada kompetencje w zakresie nawiązywania kontaktu, ma zdolność empatii i zrozumienia w kontakcie i procesie diagnostycznym K_K05, K_K06
K2 - Potrafi zaplanować i przeprowadzić postępowanie diagnostyczne pozwalające ocenić poziom inteligencji ogólnej dzieci , młodzieży i dorosłych K_K07
K3 – Posiada kompetencje niezbędne do oceny poziomu dojrzałości społecznej i zachowania przystosowawczego w diagnostyce upośledzenia umysłowego K_K07, K_K06
K4 – Potrafi dokonać diagnozy poziomu rozwoju umysłowego i rozwoju psychomotorycznego małych dzieci, oraz oceny sfery kognitywnej osób niepełnosprawnych K_K07, K_K06
K5 – Kieruje się standardami etycznymi w procesie diagnostycznym K_K02
K6 – Zna i stosuje się do zasad etycznych w opracowaniu raportu z badań oraz przekazywaniu uzyskanych informacji zainteresowanym podmiotem, ma świadomość społecznych konsekwencji pomiaru i orzekania o inteligencji człowieka K_K02, K_K06, K_K10
Metody dydaktyczne
Konwersatorium, praca z tekstem, prezentacja multimedialna, praca w grupach, praca indywidualna, analiza wyników badań.
Treści programowe przedmiotu
1. Zagadnienia wstępne dotyczące wybranych teorii i sposobów rozumienia inteligencji i natury inteligencji
2. Kwestie związane z pomiarem inteligencji, procesem diagnostycznym i orzekaniem, problemy natury etycznej. Sposób pisania opinii psychologicznej.
3. Poszczególne rodzaje testów: Skale inteligencji dla dorosłych – Skala Inteligencji Ogólnej D. Wechslera (WAIS-R (PL) (charakterystyka skali, przeprowadzanie badania, analiza wyników, sposoby interpretacji, interpretacja kliniczna wyników).
4. Skale Inteligencji ogólnej dla dzieci - Skala Inteligencji Stanford-Binet 5 (charakterystyka skali, przeprowadzenie badania, analiza wyników, sposoby interpretacji, interpretacja kliniczna wyników).
5. Diagnoza inteligencji i rozwoju psychomotorycznego małego dziecka - skale oceny poziomu umysłowego i rozwoju psychomotorycznego dla małych dzieci - Dziecięca Skala Rozwojowa DSR A. Matczak.
6. Testy grupowe inteligencji i ocena ich przydatności do diagnozy sfery kognitywnej (Skale Matryc Ravena; Bateria APIS-P(R) i APIS-Z – A. Ciechanowicz i wsp.)
7. Nowe metody pomiaru: Neutralny Kulturowo Test Inteligencji Cattella CFT 1-R, CFT 3, CFT 20-R, Skale Inteligencji i Rozwoju IDS, IDS-P – A. Grob i wsp. w adapt. A. Jaworowskiej i wsp.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Ocena niedostateczna
(W) – Student/ka nie posiada wiedzy z zakresu diagnostyki inteligencji, podstaw teoretycznych i metodologicznych związanych z badaniem inteligencji, jak też nie dysponuje wiedzą na temat prezentowanych testów.
(U) – Student/ka nie posiada umiejętności niezbędnych do przeprowadzenia procesu diagnostycznego odpowiednio dobranym zestawem testów, nie potrafi posługiwać się prezentowanymi narzędziami oceny poziomu umysłowego.
(K) - Student(ka) nie operuje w sposób krytyczny wiedzą z diagnostyki inteligencji, nie potrafi zastosować wiedzy w konkretnym przypadku, jak też zaplanować i przeprowadzić postępowania diagnostycznego zgodnie z zasadami etyki zawodowej psychologa.

Ocena dostateczna
(W) – Student/ka posiada elementarną wiedzę z zakresu diagnostyki inteligencji, podstaw teoretycznych i metodologicznych związanych z badaniem inteligencji prezentowanych testów.
(U) – Student/ka posiada niektóre umiejętności niezbędne do przeprowadzenia procesu diagnostycznego odpowiednio dobranym zestawem testów, potrafi posługiwać się niektórymi narzędziami oceny poziomu umysłowego.
(K) – Student/ka w sposób mało krytyczny posługuje się wiedzą z zakresu diagnostyki inteligencji, posiada elementarne kompetencje w celu zaplanowania i przeprowadzenia postępowania diagnostycznego, ma elementarną wrażliwość i świadomość zasad etyki zawodowej psychologa.

Ocena dobra
(W) – Student/ka posiada dość duży zasób wiedzy w zakresie diagnostyki inteligencji, podstaw teoretycznych i metodologicznych związanych z badaniem inteligencji za pomocą prezentowanych testów.
(U) – Student/ka posiada spore umiejętności niezbędne do przeprowadzenia procesu diagnostycznego, potrafi dokonać doboru właściwych metod badania, potrafi dobrze posługiwać się narzędziami oceny poziomu umysłowego.
(K) – Student/ka potrafi zaplanować postępowanie diagnostyczne, umie zastosować posiadaną wiedzę w praktyce, posiada wystarczające kompetencje do przeprowadzenia postępowania diagnostycznego, ma znaczną wrażliwość i świadomość norm i zasad etyki zawodowej psychologa.

Ocena bardzo dobra
(W)– Student/ka posiada szeroką wiedzę z zakresu diagnostyki inteligencji, podstaw teoretycznych i metodologicznych związanych z badaniem inteligencji i innych funkcji, jak też dysponuje wiedzą na temat prezentowanych testów, ich podstaw teoretycznych, budowy, sposobu badania, oceny i interpretacji wyników.
(U) – Student/ka posiada umiejętności niezbędne do przeprowadzenia procesu diagnostycznego odpowiednio dobranym zestawem testów, potrafi właściwie posługiwać się prezentowanymi narzędziami oceny poziomu umysłowego.
(K) – Student/ka w sposób krytyczny operuje wiedzą z diagnostyki inteligencji, potrafi zastosować tą wiedzę w konkretnym przypadku, jak też zaplanować i przeprowadzić postępowania diagnostyczne zgodnie z wymogami i zasadami etyki zawodowej psychologa.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa
1. Anastasi, A., Urbina, S. (1998). Testy psychologiczne. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych.
2. APA (2007). Standardy dla testów stosowanych w psychologii i pedagogice (tłum. E. Hornowska). Gdańsk: GWP
3. Brzeziński, J., Hornowska, E. (1998). Skala Inteligencji Wechslera WAIS-R. Warszawa: PWN.
4. Hornowska, E. (2010). Testy psychologiczne. Teoria i praktyka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR
5. Krasowicz-Kupis, G., Wiejak, K. (2008). Skala inteligencji Wechslera dla dzieci (WISC-R) w praktyce psychologicznej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
6. Nęcka, E. (2003). Inteligencja: geneza, struktura, funkcje. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne

Literatura uzupełniająca
1. Gardner, H., Kornhaber, M.L., Wake, W.K. (2001). Inteligencja: wielorakie perspektywy. Warszawa: WSiP
2. Kowalik, S. (1984). Zasady interpretacji Skali Wechslera w praktyce diagnostycznej. W: J. Brzeziński (red.). Wybrana zagadnienia z psychometrii diagnostyki psychologicznej. Poznań: Wyd. UAM. (s. 151-181).
3. Kowalik, S. (1993). Kliniczna interpretacja Skali Inteligencji: W-B, WAIS i WAIS-R. W: J. Brzeziński, E. Hornowska (red.). Skala Inteligencji Wechslera WAIS-R. Polska adaptacja, standaryzacja, normalizacja i wykorzystanie w diagnostyce psychologicznej (s. 386-462). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
4. Podręczniki do poszczególnych testów.
5. Seligmann, D. (1995). O inteligencji prawie wszystko. Warszawa: PWN
6. Strelau, J. (1997). Inteligencja człowieka. Warszawa: Wydawnictwo Żak.
Kierunek studiów: Psychologia (stacjonarne jednolite magisterskie)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok II - Semestr 4
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę