Diagnostyka inteligencji (laboratorium) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:mgr Ewelina Dąbrowska
Organizator:Wydział Nauk Społecznych - Instytut Psychologii
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
Cel Umożliwienie studentom zgromadzenia i poszerzenia wiedzy na temat stawiania diagnozy psychologicznej.
C 1. Nauka poświęcona stawianiu obiektywnych opinii psychologicznych.
C 2. Osiągnięcie umiejętności adekwatnego orzekania.
C 3. Udzielanie porady i pomocy psychologicznej
C 4. Uwrażliwienie studentów na konstruktywną pracę z dziećmi, rodzicami, opiekunami, pedagogami, pracodawcami itp.
Wymagania wstępne
Znajomość podstaw w zakresie psychologii:
W1- psychologii ogólnej,
W2 - psychologii rozwoju człowieka,
W3 - wiedza z zakresu psychologii klinicznej i osobowości.
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
K_W01 Posiada szczegółową wiedzę na temat rodzaju, przyczyn i uwarunkowań prowadzenia badań diagnostycznych. SA_W14

K_W02 Zna podstawowe zasady stawiana diagnoz psychologicznych w kontekście zaleceń psychologiczno- terapeutycznych SA_W14

K_W03 Posiada wiedzę dotyczącą rozpoznawania zwiastunów problemów klinicznych oraz orientacji możliwości zastosowania prostych form pomocy psychologicznej i pedagogicznej. SA_W14

K_W04 Zna podstawy teoretyczne i praktyczne w zakresie szczegółowych zagadnień z zastosowania metod diagnostycznych. SA_W14

K_W05 Zna podstawowe systemy diagnostyczne i współczesne standardy wykorzystania metod do stawiania diagnoz również w celach terapeutycznych. SA_W14


UMIEJĘTNOŚCI
K_U01 Posiada umiejętność z zakresu diagnozowania z perspektywy psychologicznej SA_U14

K_U02 Posiada umiejętność wyboru właściwych metod diagnozowania oraz właściwego wyboru zawodu, rozwoju kompetencji, jak i zaleceń terapeutycznych. SP_U14

K_U03 Posiada świadomość dopasowywania metod diagnostycznych do celu badania SA_U14

K_U06 Korzystając z diagnozy psychologicznej posiada umiejętność projektowania scenariuszy postępowania diagnostyczno- terapeutycznego.SA_U14

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K01 Posiada kompetencje w zakresie udzielania pomocy (np. kontakt ze specjalistyczną poradnią).SP_K14

K_K02 Posiada podstawowe kompetencje w pracy z dzieckiem, młodzieżą, osobami dorosłymi - pomaga i wspiera adekwatną wiedzą w stowarzyszeniach, organizacjach wspierających). SP_K14

K_K03 Posiada umiejętności bycia osobą uwrażliwioną na problemy i potrzeby osób potrzebujących prawidłowych diagnoz psychologicznych. SP_K14

K_K04 Posiada kompetencje w zakresie nawiązywania kontaktu interpersonalnego, dysponuje elementarnymi technikami budowania zaufania i współdziałania SP_K14

K_K05 Posiada kompetencje związane z orientacją w ofercie placówek udzielających pomocy i wsparcia (np. stowarzyszenia, organizacje pozarządowe itp.). SP_K14
Metody dydaktyczne
Laboratorium prowadzone jest z wykorzystaniem metod aktywizujących:
- nauka i prezentacja baterii testów psychologicznych,
- prezentacją slajdów ukazujących sposoby prawidłowego przeprowadzania badań testami psychologicznymi,
- zaplecze techniczne: rzutnik pisma, projektor multimedialny klasy HD z opcją audio, notebook.
- testy psychologiczne: podręczniki, pomoce, protokoły odpowiedzi
Treści programowe przedmiotu
Treści programowe przedmiotu
Treści programowe przedmiotu

Laboratorium 1. Profesjonalizm w zakresie kontaktu z klientem oraz w zakresie narzędzi psychologicznych, którymi się posługujemy.

Laboratorium 2. Charakterystyka metod do diagnozy inteligencji: spełniane wymogi i warunki badań psychologicznych; cel, odstępstwa, historia testów do badania inteligencji.

Laboratorium 3. Charakterystyka Skali do Badania Inteligencji Osób Dorosłych WAIS – Wechsler (skala werbalna i niewerbalna).

Laboratorium 4. Analiza testów werbalnych (test wiadomości, powtarzanie cyfr, słownik, arytmetyka, rozumienie, podobieństwa). Szczegółowa charakterystyka skal, co mierzy, sposób badania i obliczania uzyskanych wyników badań.

Laboratorium 5. Analiza testów niewerbalnych (braki w obrazkach, porządkowanie obrazków, klocki, układanki, symbole cyfr). Szczegółowa charakterystyka skal co mierzy, sposób badania oraz obliczania uzyskanych wyników badań.

Laboratorium 6. Interpretacja wyników badań; obliczanie, opracowanie opinii psychologicznej z uwzględnieniem praktycznych zaleceń rozwojowych, terapeutycznych skierowanych na przykład do nauczycieli, wychowawców, rodziców, terapeutów, pracodawców, itp.

Laboratorium 7. Charakterystyka Skali do Badania Inteligencji Dzieci WISC – Wechsler (skala werbalna i niewerbalna).

Laboratorium 8. Analiza testów werbalnych (test wiadomości, podobieństwa, arytmetyka, słownik, rozumienie, powtarzanie cyfr). Szczegółowa charakterystyka skal, co mierzy, sposób badania i obliczania uzyskanych wyników badań.

Laboratorium 9. Analiza testów niewerbalnych (uzupełnianie obrazków, porządkowanie obrazków, wzory z klocków, układanki, kodowanie, labirynty). Szczegółowa charakterystyka skal, co mierzy, sposób badania i obliczania uzyskanych wyników badań.

Laboratorium 10. Interpretacja wyników badań; obliczanie, opracowanie opinii psychologicznej z uwzględnieniem praktycznych zaleceń rozwojowych, terapeutycznych skierowanych na przykład do nauczycieli, wychowawców, rodziców, terapeutów itp.

Laboratorium 11. Szczegółowa charakterystyka Skal do Badania Inteligencji Grupowych: TMR –Raven; Wersja Standardowa, Wersja Kolorowa, Wersja dla Zaawansowanych; cel badania, sposób obliczania wyników badań, interpretacja ilościowa i jakościowa.

Laboratorium 12. Szczegółowa charakterystyka Baterii Testów APIS (P i Z ) autorzy: Anna Ciechanowicz, Aleksandra Jaworowska, Anna Matczak, Teresa Szustrowa – inteligencja skrystalizowana; cel badania, sposób obliczania wyników badań, interpretacja ilościowa i jakościowa.

Laboratorium 13. Omówienie Skal do Badania Osób z Określoną Niepełnosprawnością: Kolumbijska Skala Dojrzałości Umysłowej (SDU) Bessie B. Burgemeister, Lucille Holender Blum, Irwing Lorge: cel badania; sposób obliczania wyników badań, interpretacja ilościowa i jakościowa.

Laboratorium 14. Charakterystyka Międzynarodowej Skali Wykonaniowej Leitera aut. Aleksandra Jaworowska, Teresa Szutrowa, Anna Matczak: cel badania, sposób obliczania wyników badań, interpretacja ilościowa i jakościowa.

Laboratorium 15. Dziecięca Skala Rozwojowa (DSR). Anna Matczak, Aleksandra Jaworowska, Anna Ciechanowicz, Diana Fecenec, Joanna Stańczyk, Ewa Zalewska; cel badania, sposób obliczania wyników badań, interpretacja ilościowa i jakościowa.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Ocena niedostateczna 
(W) – Student/ka nie posiada wiedzy z zakresu diagnostyki inteligencji, podstaw teoretycznych i metodologicznych związanych z badaniem inteligencji jak też nie dysponuje wiedzą na temat prezentowanych testów. 
(U) – Student/ka nie posiada umiejętności niezbędnych do przeprowadzenia procesu diagnostycznego odpowiednio dobranym zestawem testów, nie potrafi posługiwać się prezentowanymi narzędziami oceny poziomu umysłowego. 
(K) - Student(ka) nie operuje w sposób krytyczny wiedzą z diagnostyki inteligencji, nie potrafi zastosować wiedzy w konkretnym przypadku, jak też zaplanować i przeprowadzić postępowania diagnostycznego zgodnie z zasadami etyki zawodowej psychologa. 

Ocena dostateczna 
(W) – Student/ka posiada elementarną wiedzę z zakresu diagnostyki inteligencji, podstaw teoretycznych i metodologicznych związanych z badaniem inteligencji prezentowanych testów. 
(U) – Student/ka posiada niektóre umiejętności niezbędne do przeprowadzenia procesu diagnostycznego odpowiednio dobranym zestawem testów, potrafi posługiwać się niektórymi narzędziami oceny poziomu umysłowego. 
(K) – Student/ka w sposób mało krytyczny posługuje się wiedzą z zakresu diagnostyki inteligencji, posiada elementarne kompetencje w celu zaplanowania i przeprowadzenia postępowania diagnostycznego, ma elementarną wrażliwość i świadomość zasad etyki zawodowej psychologa. 

Ocena dobra 
(W) – Student/ka posiada dość duży zasób wiedzy w zakresie diagnostyki inteligencji, podstaw teoretycznych i metodologicznych związanych z badaniem inteligencji za pomocą prezentowanych testów. 
(U) – Student/ka posiada spore umiejętności niezbędne do przeprowadzenia procesu diagnostycznego, potrafi dokonać doboru właściwych metod badania, potrafi dobrze posługiwać się narzędziami oceny poziomu umysłowego. 
(K) – Student/ka potrafi zaplanować postępowanie diagnostyczne, umie zastosować posiadaną wiedzę w praktyce, posiada wystarczające kompetencje do przeprowadzenia postępowania diagnostycznego, ma znaczną wrażliwość i świadomość norm i zasad etyki zawodowej psychologa. 

Ocena bardzo dobra 
(W)– Student/ka posiada szeroką wiedzę z zakresu diagnostyki inteligencji, podstaw teoretycznych i metodologicznych związanych z badaniem inteligencji i innych funkcji, jak też dysponuje wiedzą na temat prezentowanych testów, ich podstaw teoretycznych, budowy, sposobu badania, oceny i interpretacji wyników. 
(U) – Student/ka posiada umiejętności niezbędne do przeprowadzenia procesu diagnostycznego odpowiednio dobranym zestawem testów, potrafi właściwie posługiwać się prezentowanymi narzędziami oceny poziomu umysłowego. 
(K) – Student/ka w sposób krytyczny operuje wiedzą z diagnostyki inteligencji, potrafi zastosować tą wiedzę w konkretnym przypadku, jak też zaplanować i przeprowadzić postępowania diagnostyczne zgodnie z wymogami i zasadami etyki zawodowej psychologa
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa:

Brzeziński, J. (1981). Elementy metodologii badań psychologicznych. Warszawa: PWN.

Brzeziński, J, Hornowska, E. (1993). Skala Inteligencji Wechslera dla Dorosłych Wersja zrewidowana. WAIS-R (PL). Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.

Brzeziński, J., Gaul, M., Hornowska, E., Jaworowska, A., Machowski, A., Zakrzewska, M. (2004). Skala Inteligencji D. Wechslera dla Dorosłych. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.

Kowalik, S. (1984). Zasady interpretacji Skali Wechslera w praktyce diagnostycznej. W: J. Brzeziński (red.). Wybrana zagadnienia z psychometrii diagnostyki psychologicznej. Poznań: Wyd. UAM. (s. 151-181).

Kowalik, S. (1993). Kliniczna interpretacja Skali Inteligencji: W-B, WAIS i WAIS-R. W: J. Brzeziński, E. Hornowska (red.). Skala Inteligencji Wechslera WAIS-R. Polska adaptacja, standaryzacja, normalizacja i wykorzystanie w diagnostyce psychologicznej (s. 386-462). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Matczak, A. Piotrowska, A., Ciarkowska, W. ( 1997). Skala Inteligencji D. Wechslera dla Dzieci. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.


Literatura uzupełniająca

Czajkowska, J. Herda, K. (1989). Zajęcia korekcyjno-kompensacyjne w szkole. Warszawa: WSiP.
Raven, J., Raven J. C., Court, J. H. (2000). Podręcznik do Testu Matryc Ravena oraz Skal Słownikowych, 3 Wersja Standard (TMS). Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.

Stańczak, J. (2002). Bateria Testów APIS – Z. Normalizacja dla dorosłych. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.

Strelau, J. (1987). O inteligencji człowieka. Warszawa: WP.
Kierunek studiów: Psychologia (stacjonarne jednolite magisterskie)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok II - Semestr 4
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę