Diagnostyka inteligencji (laboratorium) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr Dorota Kuncewicz
Organizator:Wydział Nauk Społecznych - Instytut Psychologii
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 nabycie wiedzy i umiejętności korzystania z narzędzi – testów inteligencji ogólnej, skal rozwojowych, metod oceny aspektów funkcjonowania ważnych w diagnostyce upośledzenia umysłowego oraz grupowych testów inteligencji - ich struktury, wartości diagnostycznej i prognostycznej, możliwości interpretacji i ograniczeń,
C2 uwrażliwienie na problemy natury etycznej związanej z badaniem testami inteligencji, wymogami badań testowych, kwestie związane z przekazywaniem informacji uzyskanych w procesie diagnostycznym.
Wymagania wstępne
Znajomość podstaw w zakresie psychologii:
- psychologii ogólnej,
- psychologii rozwoju człowieka,
- znajomość zagadnień w wykładu: diagnostyka inteligencji
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
Student:
– Dysponuje wiedzą na temat różnych podejść w zakresie rozumienia i pomiaru inteligencji, na temat diagnozy, jej funkcji i koniecznych elementów.
– Posiada wiedzę na temat testów inteligencji ogólnej, ich podstaw teoretycznych, struktury, wymogów psychometrycznych, sposobu posługiwania się testem, obliczania wyników i ich interpretacji.
– Ma wiedzę na temat metod oceny dojrzałości społecznej i zachowania przystosowawczego w diagnostyce upośledzenia umysłowego.
– Dysponuje wiedzą na temat skal oceny poziomu rozwoju umysłowego i psychomotorycznego,
– Posiada wiedzę w zakresie technik badania za pomocą prezentowanych skal, obliczania wyników i zasad interpretacji uzyskanych rezultatów,
– Zna wartość podstawowych metod diagnostycznych, ich zalety i ograniczenia oraz możliwości interpretacji klinicznej.
– Zna zasady etyki zawodowej psychologa w zakresie prowadzenia badań diagnostycznych.
UMIEJĘTNOŚCI
Student:
- Potrafi wybrać test adekwatny do celu diagnozy i możliwości osoby diagnozowanej.
- Umie przeprowadzić badanie, przeanalizować i ocenić uzyskane wyniki oraz prawidłowo je zinterpretować.
- Umie ocenić dojrzałość społeczną i zachowania przystosowawcze.
- Potrafi ocenić poziom rozwoju umysłowego i psychomotorycznego.
- Umie napisać komunikatywną opinię psychologiczną.
- Potrafi przeprowadzić rozmowę postdiagnostyczną.
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
Student:
– Posiada kompetencje w zakresie nawiązywania kontaktu, ma zdolność empatii i zrozumienia w kontakcie i procesie diagnostycznym.
– Rozumie wagę diagnozy i związanej z nią odpowiedzialności.
– Ma świadomość indywidualnych i społecznych konsekwencji pomiaru i orzekania o inteligencji człowieka.
Metody dydaktyczne
Praca w grupie z wykorzystaniem podręczników i pomocy testowych, analiza przykładowych profilów, dyskusja.
Treści programowe przedmiotu
1. Specyfika kontaktu z osobą badaną w zależności od kontekstu badania i używanych narzędzi psychologicznych. Warunki diagnozowania niepełnosprawności intelektualnej.
2. Charakterystyka metod do diagnozy inteligencji. Ocena dojrzałości społecznej i zachowania przystosowawczego. Warunki badania, cel, procedura.
3. Charakterystyka Skali Inteligencji Wechslera dla Dorosłych WAIS. Testy werbalne – co mierzą, sposób badania, oceny odpowiedzi i obliczania wyników.
4. Testy niewerbalne – co mierzą, sposób badania, oceny odpowiedzi i obliczania wyników.
5. Obliczenia, ocena wyników, analiza profilu i interpretacja.
6. Opracowanie opinii psychologicznej i rozmowa postdiagnostyczna.
7. Charakterystyka Skali Inteligencji Wechslera dla Dzieci WISC. Testy werbalne – co mierzą, sposób badania, oceny odpowiedzi i obliczania wyników.
8. Testy niewerbalne Skali WISC – co mierzą, sposób badania, oceny odpowiedzi i obliczania wyników. Analiza profilu i interpretacja wyników badań.
9. Opracowanie opinii psychologicznej z uwzględnieniem praktycznych zaleceń rozwojowych.
10. TMR-Raven – wersje, cel badania, sposób obliczania wyników, interpretacja.
11. Bateria Testów APIS (P i Z) - cel badania, sposób obliczania wyników, interpretacja.
12. Skale do badania osób z określoną niepełnosprawnością. COLUMBIA Skala dojrzałości umysłowej – cel, procedura badania i interpretacja.
13. Międzynarodowa wykonaniowa Skala Leitera – cel, procedura badania, obliczenia i interpretacja.
14. Dziecięca Skala Rozwojowa (DSR) – cel, procedura badania, obliczenia i interpretacja.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Ocena niedostateczna
(W) – Student/ka nie posiada wiedzy z zakresu diagnostyki inteligencji, podstaw teoretycznych i metodologicznych związanych z badaniem inteligencji jak też nie dysponuje wiedzą na temat prezentowanych testów.
(U) – Student/ka nie posiada umiejętności niezbędnych do przeprowadzenia procesu diagnostycznego odpowiednio dobranym zestawem testów, nie potrafi posługiwać się prezentowanymi narzędziami oceny poziomu umysłowego.
(K) - Student(ka) nie operuje w sposób krytyczny wiedzą z diagnostyki inteligencji, nie potrafi zastosować wiedzy w konkretnym przypadku, jak też zaplanować i przeprowadzić postępowania diagnostycznego zgodnie z zasadami etyki zawodowej psychologa.

Ocena dostateczna
(W) – Student/ka posiada elementarną wiedzę z zakresu diagnostyki inteligencji, podstaw teoretycznych i metodologicznych związanych z badaniem inteligencji prezentowanych testów.
(U) – Student/ka posiada niektóre umiejętności niezbędne do przeprowadzenia procesu diagnostycznego odpowiednio dobranym zestawem testów, potrafi posługiwać się niektórymi narzędziami oceny poziomu umysłowego.
(K) – Student/ka w sposób mało krytyczny posługuje się wiedzą z zakresu diagnostyki inteligencji, posiada elementarne kompetencje w celu zaplanowania i przeprowadzenia postępowania diagnostycznego, ma elementarną wrażliwość i świadomość zasad etyki zawodowej psychologa.

Ocena dobra
(W) – Student/ka posiada dość duży zasób wiedzy w zakresie diagnostyki inteligencji, podstaw teoretycznych i metodologicznych związanych z badaniem inteligencji za pomocą prezentowanych testów.
(U) – Student/ka posiada spore umiejętności niezbędne do przeprowadzenia procesu diagnostycznego, potrafi dokonać doboru właściwych metod badania, potrafi dobrze posługiwać się narzędziami oceny poziomu umysłowego.
(K) – Student/ka potrafi zaplanować postępowanie diagnostyczne, umie zastosować posiadaną wiedzę w praktyce, posiada wystarczające kompetencje do przeprowadzenia postępowania diagnostycznego, ma znaczną wrażliwość i świadomość norm i zasad etyki zawodowej psychologa.

Ocena bardzo dobra
(W)– Student/ka posiada szeroką wiedzę z zakresu diagnostyki inteligencji, podstaw teoretycznych i metodologicznych związanych z badaniem inteligencji i innych funkcji, jak też dysponuje wiedzą na temat prezentowanych testów, ich podstaw teoretycznych, budowy, sposobu badania, oceny i interpretacji wyników.
(U) – Student/ka posiada umiejętności niezbędne do przeprowadzenia procesu diagnostycznego odpowiednio dobranym zestawem testów, potrafi właściwie posługiwać się prezentowanymi narzędziami oceny poziomu umysłowego.
(K) – Student/ka w sposób krytyczny operuje wiedzą z diagnostyki inteligencji, potrafi zastosować tą wiedzę w konkretnym przypadku, jak też zaplanować i przeprowadzić postępowania diagnostyczne zgodnie z wymogami i zasadami etyki zawodowej psychologa
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa:
Brzeziński, J. (1981). Elementy metodologii badań psychologicznych. Warszawa: PWN.
Brzeziński, J, Hornowska, E. (1993). Skala Inteligencji Wechslera dla Dorosłych Wersja zrewidowana. WAIS-R (PL). Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.
Brzeziński, J., Gaul, M., Hornowska, E., Jaworowska, A., Machowski, A., Zakrzewska, M. (2004). Skala Inteligencji D. Wechslera dla Dorosłych. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.
Kowalik, S. (1984). Zasady interpretacji Skali Wechslera w praktyce diagnostycznej. W: J. Brzeziński (red.). Wybrana zagadnienia z psychometrii diagnostyki psychologicznej. Poznań: Wyd. UAM. (s. 151-181).
Kowalik, S. (1993). Kliniczna interpretacja Skali Inteligencji: W-B, WAIS i WAIS-R. W: J. Brzeziński, E. Hornowska (red.). Skala Inteligencji Wechslera WAIS-R. Polska adaptacja, standaryzacja, normalizacja i wykorzystanie w diagnostyce psychologicznej (s. 386-462). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Matczak, A. Piotrowska, A., Ciarkowska, W. ( 1997). Skala Inteligencji D. Wechslera dla Dzieci. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.
Raven, J., Raven J. C., Court, J. H. (2000). Podręcznik do Testu Matryc Ravena oraz Skal Słownikowych, 3 Wersja Standard (TMS). Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.
Stańczak, J. (2002). Bateria Testów APIS – Z. Normalizacja dla dorosłych. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.

Literatura uzupełniająca:
Czajkowska, J. Herda, K. (1989). Zajęcia korekcyjno-kompensacyjne w szkole. Warszawa: WSiP.
Sękowski, A.E. (2006). Stymulowanie rozwoju zdolności w świetle teorii inteligencji sprzyjającej powodzeniu życiowemu Roberta J. Sternberga. Roczniki Psychologiczne, 9(1), 95-105.
Strelau, J. (1987). O inteligencji człowieka. Warszawa: WP.
Kierunek studiów: Psychologia (stacjonarne jednolite magisterskie)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok II - Semestr 4
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę