Pedagogika osób z niepełnosprawnością sprzężoną, emocjonalno-behawioralną (ćwiczenia) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:Ks. mgr Andrzej Jasnos
Organizator:Wydział Nauk Społecznych - Instytut Pedagogiki
Liczba godzin tydzień/semestr: 1/15
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
Efekty kształcenia modułu powiązane są zarówno z ćwiczeniową, jak i wykładową formą kształcenia.
C1 Celem modułu będzie zaznajomienie studenta z metodami pracy edukacyjnej, wychowawczej i terapeutycznej, wykorzystywanymi w pracy z osobami ze sprzężonymi niepełnosprawnościami, emocjonalno-behawioralnymi.
C2 Uwrażliwienie na osobę z niepełnosprawnością intelektualną i jej rodzinne środowisko.
Wymagania wstępne
W1- Otwartość.
W2 - Gotowość i umiejętności wykorzystywania wiedzy do własnej refleksji nad teorią i praktyką pedagogiczną w zakresie pomocy osobom z niepełnosprawnością sprzężną, emocjonalno-behawioralną.
Efekty kształcenia dla przedmiotu
Student powinien posiąść następujące kompetencje w dziedzinach:
WIEDZA
Student zna terminologię związana z pojęciem niepełnosprawność sprzężona, emocjonalno-behawioralna. Zna przyczyny niepełnosprawności sprzężonej i emocjonalno-behawioralnej. Posiada wiedzę dotyczącą form współpracy z rodzin jako pierwszym środowiskiem osoby z niepełnosprawnością, jak również szkołą jako środowisko pomocowym w rehabilitacji, uspołecznieniu i wychowaniu osoby z niepełnosprawnością. Student zna alternatywne sposoby porozumiewania się osób z niepełnosprawnością złożoną. Posiada wiedzę z zakresu funkcjonowania społecznego osób głucho-niewidomych. Posiada wiedzę o ośrodkach i instytucjach sprawujących opiekę nad osobą z niepełnosprawnością sprzężoną w zakresie edukacji, rehabilitacji i wychowania. (K_W01, K_W03, K_W05, K_W06, K_W08, K_W10, K_W21, K_W23)

UMIEJĘTNOŚCI
Student potrafi odnieść posiadaną wiedzę na temat niepełnosprawności sprzężonej do praktyki pedagogicznej. Ma świadomość istnienia modeli pracy z osobą z niepełnosprawnością intelektualną, pracy z uczniem z niepełnosprawnością intelektualną z uszkodzonym słuchem, z niewidomą osobą z niepełnosprawnością intelektualną umysłowo, pracy z uczniem z niepełnosprawnością ruchową i afazją, pracy z uczniem z autyzmem i z niepełnosprawnością intelektualną, oraz potrafi odwołać się do nich przy analizowaniu i rozstrzyganiu problemów. Posiada umiejętności uczestniczenia w pracy grupowej i prezentowania, oraz uzasadnienia efektów pracy indywidualnej i zespołowej w formie ustnej. (K_U02, K_U08, K_U03, K_U04, K_U09, K_U16)

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
Otwartości i szacunku dla podmiotowości osoby z niepełnosprawnością sprzężoną, emocjonalno-behawioralną, elastyczności poszukiwania współpracy pomiędzy środowiskami pomocowymi. (K_K03, K_K01, K_K07, K_K10, K_K15)
Metody dydaktyczne
1. Ćwiczenia- prowadzone głównie metodą warsztatową, wykorzystujące aktywność własną studentów: praca z całą grupą i w zespołach, praca z książką.
2. Wprowadzenie studentów w poszczególne zagadnienia poprzez wykład z prezentacją multimedialną.
3. Prezentacja treści związanych z niepełnosprawnością poprzez wykonanie posteru promującego pro-life. Na tej podstawie analiza, dyskusja w grupie i ocena poprawności.
Treści programowe przedmiotu
1. Zajęcia organizacyjne
* Zapoznanie z zasadami zaliczenia przedmiotu oraz obowiązującą literaturą.
* Wprowadzenie i zapoznanie z podstawowymi zagadnieniami z zakresu pedagogiki specjalnej.
2. Zagadnienia:
1. Terminologia związana z pojęciem niepełnosprawność sprzężona, emocjonalno-behawioralna.
2. Etiologia niepełnosprawności sprzężonej i emocjolnalno-behawioralnej.
3. Rodzina jako pierwsze środowisko osoby z niepełnosprawnością.
4. Szkoła jako środowisko pomocowe w rehabilitacji, uspołecznieniu i wychowaniu osoby z niepełnosprawnością.
2. Stereotypie i autostymulacja w zachowaniu dziecka z niepełnosprawnością sprzężoną.
3. Alternatywne sposoby porozumiewania się osób z niepełnosprawnością złożoną.
4. Funkcjonowanie społeczne osób głuchoniewidomych.
5. Rodzina dziecka głęboko wielorako niepełnosprawnego.
6-7. Ośrodki i instytucje sprawujące opiekę nad osobą z niepełnosprawnością sprzężoną w zakresie edukacji, rehabilitacji i wychowania.

Szczegółowe zagadnienia:
1. Niepełnosprawność sprzężona a praktyka pedagogiczna.
2. Model pracy z osobą z niepełnosprawnością intelektualną
3. Model pracy z uczniem z niepełnosprawnością intelektualną z uszkodzonym słuchem.
4. Model pracy z niewidomą osobą z niepełnosprawnością intelektualną umysłowo.
5. Model pracy z uczniem z niepełnosprawnością ruchową i afazją.
6. Model pracy z uczniem z autyzmem i z niepełnosprawnością intelektualną.
7. Projekt programu terapeutycznego dla osoby ze sprzężoną niepełnosprawnością w wybranej kategorii wiekowej.
8. Projekt IPET (Indywidualny Program Edukacyjno-Terapeutyczny).
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Obecność na zajęciach - 60%
Przygotowanie do zajęć i aktywne uczestnictwo w nich - 20%
Wykonanie posteru promującego pro-life (związany z niepełnosprawnością) - 20%
Literatura podstawowa i uzupełniająca
LITERATURA PODSTAWOWA:
Obuchowska I. (red.), Dziecko niepełnosprawne w rodzinie, Warszawa 1991.
Kirejczyk K. (red.), Upośledzenie umysłowe- Pedagogika, Warszawa 1991, s.602- 606.
Kornas-Biela D., Przekraczanie barier edukacyjnych w ujęciu pedagogiki niepełnosprawności Jeana Vaniera: inspiracje biograficzne, w: Nierówność szans edukacyjnych – przyczyny, skutki, koncepcje zmian, W. Żłobicki, B. Maj (red.), Kraków 2012, s. 379-401.
Musiał S., Osoba z… czyli historia pojęcia niepełnosprawności intelektualnej. Opisywać czy działać? w: Nieoceniona wartość osoby. 25 lat Wspólnoty Wiara i Światło w Bochni, A. Jasnos, M. L. Opiela (red.), Lublin 2018, s. 39-55.
Wolańczyk T., Komender J., Zaburzenia emocjonalne i behawioralne u dzieci, Warszawa 2015.

LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA
American Psychiatric Association, Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5) Arlington 2017.
Cwirynkało K., Kosakowski Cz. (red.), Rehabilitacja i edukacja osób z niepełnosprawnością wielozakresową, Toruń 2012.
Domagała-Zyśk E., Kształtowanie adekwatnych postaw wobec osób niepełnosprawnych, w: Wychowanie chrześcijańskie. Między tradycją a współczesnością, A. Rynio (red.), Lublin 2007, s. 922-931.
Dykcik W. (red.), Pedagogika Specjalna, Poznań 1998.
Frith U., Autyzm. Wyjaśnienie tajemnicy, Gdańsk 2005.
Frohlich A., Stymulacja od podstaw, Warszawa 1998.
Jasnos A., Opiela M. L., (red.), Nieoceniona wartość osoby. 25 lat Wspólnoty Wiara i Światło w Bochni, Lublin 2018.
Kornas-Biela D., Przekraczanie barier edukacyjnych w ujęciu pedagogiki niepełnosprawności Jeana Vaniera: inspiracje biograficzne, w: Nierówność szans edukacyjnych – przyczyny, skutki, koncepcje zmian, W. Żłobicki, B. Maj (red.), Kraków 2012, s. 379-401.
Kornas-Biela D., Osoba niepełnosprawna i jej miejsce w społeczeństwie. Lublin 1988.
Lemańska A., Model pracy z uczniem z autyzmem, w: Podniesienie efektywności kształcenia uczniów z niepełnosprawnością sprzężoną, Warszawa 2010.
Musiał S., Osoba z… czyli historia pojęcia niepełnosprawności intelektualnej. Opisywać czy działać? w: Nieoceniona wartość osoby. 25 lat Wspólnoty Wiara i Światło w Bochni, A. Jasnos, M. L. Opiela (red.), Lublin 2018, s. 39-55.
Rayzacher-Majewska A., Znaczenie wspólnoty w życiu rodziców dziecka z niepełnosprawnością, w: Nieoceniona wartość osoby. 25 lat Wspólnoty Wiara i Światło w Bochni, A. Jasnos, M. L. Opiela (red.), Lublin 2018, s. 131-143.
Twardowski A., Pedagogika osób ze sprzężonymi upośledzeniami, w: Pedagogika specjalna, W. Dykcik (red.), Poznań 2007.
Winczura B., Dziecko z autyzmem. Terapia deficytów poznawczych a teoria umysłu, Kraków 2008.
Kierunek studiów: Pedagogika specjalna (stacjonarne I stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok I - Semestr 1
Punkty ECTS: 0
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę