Pedagogika osób z niepełnosprawnością ruchową i przewlekle chorych (ćwiczenia) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr Aleksandra Borowicz
Organizator:Wydział Nauk Społecznych - Instytut Pedagogiki
Liczba godzin tydzień/semestr: 1/15
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
Celem przedmiotu jest przybliżenie problematyki związanej z wychowaniem, kształceniem i opieką nad osobami z niepełnosprawnością ruchową oraz osobami przewlekle chorymi. Celem jest także zapoznanie studentów ze specjalnymi potrzebami osób niepełnosprawnych i przewlekle chorych, możliwości ich rehabilitacji i leczenia. Po uczestnictwie w ćwiczeniach student powinien posługiwać się podstawową terminologią z omawianego zakresu, znać i rozumieć problemy osób z niepełnosprawnością ruchową oraz osób przewlekle chorych. Powinien także być w stanie określić zasady diagnozy, doboru metod terapii oraz pracy z tymi osobami. Od studenta wymagane będzie także postawa szacunku i podmiotowego traktowania.
Wymagania wstępne
Student powinien mieć elementarną wiedzę z zakresu pedagogiki ogólnej i psychologii rozwojowej.
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
K_W21 Ma uporządkowaną wiedzę na temat edukacji i rehabilitacji osób z niepełnosprawnością intelektualną i pedagogiki leczniczej, obejmującą terminologię, teorie, obszary badawcze.
K_W22 Ma uporządkowaną wiedzę na temat integralnego rozwoju człowieka w cyklu życia w aspekcie rozwoju fizycznego, intelektualnego, społecznego, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb uczniów z niepełnosprawnością intelektualną i chorobami przewlekłymi
K_W23 Ma uporządkowaną wiedzę na temat różnych środowisk wychowawczych, więzi społecznych w tych środowiskach (rodzina, przedszkole, szkoła, inne instytucje o charakterze edukacyjno-terapeutycznym), ich roli w rozwoju dziecka z niepełnosprawnością intelektualną i chorobami przewlekłymi oraz uwarunkowań i prawidłowości rządzących tymi zjawiskami, a także współpracy miedzy środowiskami
K_W24 Ma uporządkowaną wiedzę dotyczącą procesów komunikowania interpersonalnego i społecznego, z komunikowaniem werbalnym i niewerbalnym, dostrzega ich prawidłowości i przyczyny zakłóceń
K_W26 Ma uporządkowaną wiedzę o metodyce nauczania i wychowania osób z niepełnosprawnością intelektualną oraz uczniów chorych przewlekle
K_W29 Ma podstawową wiedzę na temat rodzajów, uwarunkowań i realizacji nauczania i wychowania uczniów z niepełnosprawnością intelektualną oraz uczniów chorych przewlekle
K_W30 Ma uporządkowaną wiedzę na temat specyfiki funkcjonowania uczniów z niepełnosprawnością intelektualną oraz uczniów chorych przewlekle w rodzinie, szkole i innych instytucjach terapeutycznych oraz sposobów pracy z nimi


UMIEJĘTNOŚCI
K_U16 Potrafi wykorzystywać podstawową wiedzę teoretyczną z zakresu pedagogiki osób z niepełnosprawnością intelektualną i uczniów chorych przewlekle w celu analizowania i interpretowania problemów edukacyjnych, wychowawczych, i pomocowych, a także motywów, modeli i wzorów ludzkich zachowań
K_U19 Posiada umiejętności diagnostyczne pozwalające na rozpoznanie sytuacji osób z niepełnosprawnością intelektualną i uczniów chorych przewlekle, opracowanie wyników obserwacji i formułowanie wniosków oraz podjęcie pracy terapeutycznej.
K_U21 Potrafi wspierać rozwój i edukację osób z niepełnosprawnością intelektualną i uczniów chorych przewlekle, kierować procesem terapeutycznym/rewalidacyjnym
K_U22 Ma rozwinięte umiejętności w zakresie komunikacji interpersonalnej, potrafi używać języka specjalistycznego koniecznego do współpracy z innymi specjalistami opiekującymi się osobą z niepełnosprawnością/osobą chorą przewlekle, zna różne metody komunikacji wspomagającej i alternatywnej umożliwiające skuteczne porozumiewanie się z osobami z zaburzoną komunikacją
K_U23 Potrafi samodzielnie zdobywać wiedzę z zakresu pedagogiki osób z niepełnosprawnością intelektualną i pedagogiki leczniczej oraz rozwijać swoje profesjonalne umiejętności korzystając ze zróżnicowanych źródeł (polskich i obcych) oraz najnowszych technologii edukacyjnych i terapeutycznych.


KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K09 odpowiedzialnie przygotowuje się do swojej pracy, projektuje i wykonuje poszczególne zadania, dostrzega ich priorytety, zna i uwzględnia nauczanie Kościoła w odniesieniu do działalności pedagoga specjalnego
K_K10 Posługuje się zasadami i normami etycznymi w pracy pedagoga specjalnego
K_K11 Jest gotowy do podejmowania wyzwań zawodowych i doskonalenia swoich kompetencji
K_K13 Jest otwarty na innowacyjną działalność terapeutyczną/rewalidacyjną i rehabilitacyjną
K_K14 Ma świadomość konieczności zindywidualizowanych działań pedagogicznych w stosunku do osób z niepełnosprawnością intelektualną i osób chorych przewlekle
K_K17 odpowiedzialnie przygotowuje się do swojej pracy, planuje i wykonuje różne działania pedagogiczne;
Metody dydaktyczne
pogadanka, dyskusja, praca w grupach, prezentacje,
Treści programowe przedmiotu
Definicje niepełnosprawności ruchowej (statystyki);
Klasyfikacja wg Kaiser-Godeckiej;
Uwarunkowania funkcjonowania osób z niepełnosprawnością ruchową;
Warunki kształtowania psychicznej odporności;
Metody usprawniania osób z niepełnosprawnością ruchową (leczenie farmakologiczne, protezowanie, rehabilitacja);
Dziecięce Porażenie Mózgowe (przyczyny, objawy, konsekwencje, terapia).

Choroba przewlekła a choroba ostra;
Definicja choroby przewlekłej wg WHO;
Dwa modele terapeutyczne i ich omówienie (biomedyczny i holistyczny);
Rozumienie choroby w nurcie socjologicznym (A. Giddens);
Rola chorego wg Parsonsa Freidsona;
Problem tożsamości osoby chorej;
Model choroby wg J. Doroszewskiej oraz A. Hulka;
Model choroby przewlekłej jako stresu;

Omówienie najczęstszych chorób przewlekłych występujących w Polsce (ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji dziecka chorego w procesie edukacyjnym):
- choroby układu krążenia
- choroby układu oddychania
- epilepsja
- cukrzyca
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Ocenie podlegała będzie obecność, aktywność oraz przygotowanie do zajęć studenta. Głównym elementem zaliczenia będzie kolokwium podsumowujące semestr.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Byra S., Przystosowanie do życia z niepełnosprawnością ruchową i chorobą przewlekłą, UMCS, 2012
Chrzanowska I., Pedagogika specjalna. Od tradycji do współczesności, Impuls, 2015
Doroszewska J. . Pedagogika specjalna. Wrocław: Ossolineum, 1981
Dziecko z niepełnosprawnością ruchową, (red.) M.Borkowska, I. Derulska, H. Eysymont-Barańska, PZWL, 2012
Jachimczak B., Dydaktyczne i pozadydaktyczne uwarunkowania efektów nauczania indywidualnego dzieci przewlekle chorych, IMPULS, 2011
Maciarz A., Dziecko przewlekle chore. Opieka i wsparcie. Kraków: IMPULS, 2006.
Niepełnosprawność ruchowa w ujęciu biopsychospołecznym, (red.) M. Bidzan, Ł. Bieleninik, A. Szul, Harmonia, 2015
Nowicka A., Psychospołeczna integracja dzieci przewlekle chorych w szkole podstawowej, Impuls, 2001
Kierunek studiów: Pedagogika specjalna (stacjonarne I stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok I - Semestr 2
Punkty ECTS: 0
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę