Historia wychowania i myśli pedagogicznej (konwersatorium) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr hab. Ryszard Skrzyniarz prof. KUL
Organizator:Wydział Nauk Społecznych - Instytut Pedagogiki
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 - Zapoznanie z przeobrażeniami w sferze wychowania młodych pokoleń w różnych okresach historycznych oraz ustrojach i kręgach kulturowych.
C2 - Uświadomienie studentom zachodzących przemian w tym zakresie oraz ich kierunków.
Wymagania wstępne
-
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
K_W01 zna elementarną terminologię używaną w pedagogice i pedagogice specjalnej oraz rozumie jej źródła i zastosowania w obrębie pokrewnych dyscyplin naukowych.
K_W02 posiada elementarną wiedzę o miejscu pedagogiki i pedagogiki specjalnej w systemie nauk oraz o jej przedmiotowych i metodologicznych powiązaniach z innymi dyscyplinami naukowymi; zna podstawowe subdyscypliny pedagogiki specjalnej.
UMIEJĘTNOŚCI
K_U02 potrafi wykorzystywać podstawową wiedzę teoretyczną z zakresu pedagogiki specjalnej oraz powiązanych z nią dyscyplin w celu analizowania i interpretowania problemów rehabilitacyjnych, edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych, terapeutycznych, kulturalnych i pomocowych, dotyczących oddziaływań skierowanych do osób ze specjalnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi, a także motywów, modeli i wzorów ludzkich zachowań.
K_U03 potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi w celu analizowania motywów i wzorów ludzkich zachowań, diagnozowania i prognozowania sytuacji wykluczających i integrujących osoby z niepełnosprawnościami lub niedostosowaniem społecznym; potrafi podejmować działania normalizacyjne, integracyjne, włączające i resocjalizacyjne w środowisku oraz analizować strategie działań praktycznych w odniesieniu do różnych kontekstów działalności pedagoga specjalnego.
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K01 ma świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się zawodowego i rozwoju osobistego, dokonuje samooceny własnych kompetencji i doskonali umiejętności, wyznacza kierunki własnego rozwoju i kształcenia.
K_K02 docenia znaczenie nauk pedagogicznych i pedagogiki specjalnej dla edukacji i prawidłowego funkcjonowania osób z deficytami rozwoju oraz zaburzeniami psychofizycznego i/lub społecznego funkcjonowania w okresie całego życia tych osób, utrzymania i rozwoju prawidłowych więzi w środowiskach społecznych, jak też odnosi zdobytą wiedzę do projektowania działań zawodowych.
Metody dydaktyczne
Metody dialogowe, praca z tekstem, praca w grupie.
Metody utrwalające zapamiętanie przerobionego materiału: krzyżówki, kwizy, prezentacje multimedialne, portrety pedagogów.
Treści programowe przedmiotu
Historia myśli pedagogicznej oraz wychowania na świecie i w Polsce w epokach: starożytności, średniowiecza, odrodzenia, oświecenia oraz XIX i XX wieku.
Przybliżenie ideałów wychowawczych i ich zmienności na przestrzeni dziejów. Ukazanie historii instytucji edukacyjnych od starożytności do XX w., uniwersytety i ich rolę w rozwoju kultury i nauki. Nakreślenie historycznych zmienności zadań edukacyjnych środowisk wychowawczych. Przedstawienie zawodu nauczyciela na przestrzeni dziejów. Zapoznanie z rozwojem myśli pedagogicznej od czasów antycznych do współczesności. Ukazanie dziejów kształtowania się pedagogiki jako nauki – konteksty światowe i polskie. Wskazanie historycznych źródeł subdyscyplin pedagogicznych i realizacji idei w praktyce edukacyjnej.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Przygotowanie i wygłoszenie referatu.
Aktywność na zajęciach, udział w dyskusji.
Kolokwium.
Obecność na konwersatorium.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa:
Aries P., Historia dzieciństwa. Dziecko i rodzina w dawnych czasach, Gdańsk 1995;
Bartnicka K., Szybiak I., Zarys historii wychowania, Warszawa 2001;
Baszkiewicz J., Młodość uniwersytetu, Warszawa 1963;
Bednarski S., Upadek i odrodzenie szkół jezuickich w Polsce. Studium z dziejów kultury i szkolnictwa polskiego, Kraków 1933;
Draus J., Terlecki R., Historia wychowania, t. 2, Kraków 2005;
Historia wychowania, t. 1-2, red. Ł. Kurdybacha, Warszawa 1965, 1968;
Historia wychowania. Słownik biograficzny, red. A. Gąsiorowski, Olsztyn 2002;
Historia wychowania. Wiek XX, t. 1-2, red. J. Miąso, Warszawa 1980;
Jezuici a kultura polska, red. L. Grzebień, S. Obirek, Kraków 1993;
Jobert A., Komisja Edukacji Narodowej w Polsce 1773-1794, Wrocław 1979;
Kiryk F., Nauk przemożnych perła, Kraków 1983;
Korzeniowska W., Myśl pedagogiczna na przestrzeni wieków. Chronologiczny słownik biograficzny, Kraków 2010.
Kot S., Historia wychowania, t. 1-2, Warszawa 1994;
Kurdybacha Ł., Mitera-Dobrowolska M., Komisja Edukacji Narodowej, Warszawa 1973;
Litak S., Historia wychowania, t. 1, Kraków 2004;
Marrou H. I., Historia wychowania w starożytności, Warszawa 1969;
Mrozowska K., Szkoła Rycerska Stanisława Augusta Poniatowskiego 1765-1794, Wrocław-Warszawa-Kraków 1961;
Pelczar R., Szkolnictwo parafialne w ziemi przemyskiej i sanockiej (XIV-XVIII w.), Warszawa 1998;
Riche P., Edukacja i kultura w Europie Zachodniej VI-VIII w., Warszawa 1995
Wkład pijarów do nauki i kultury w Polsce XVII-XIX wieku, red. I. Stasiewicz-Jasiukowa, Kraków 1993;
Wołoszyn S., Dzieje wychowania i myśli pedagogicznej w zarysie, Warszawa 1964;
Wołoszyn S., Nauki o wychowaniu w Polsce w XX w. Próba syntetycznego zarysu na tle powszechnym, Kielce 1998;
Woroniecki J., Katolicka etyka wychowawcza, t. 1-3, Lublin 2013;
Wroczyński R., Dzieje oświaty polskiej, t. 1-2, Warszawa 1996;
Z dziejów szkolnictwa jezuickiego w Polsce, Kraków 1994;
Żołądź D., Ideały edukacyjne doby staropolskiej. Stanowe modele i potrzeby edukacyjne XVI i XVII wieku, Warszawa-Poznań 1990.

Literatura uzupełniająca:
Chmaj L., Prądy i kierunki w pedagogice XX w., Warszawa 1962;
Krasuski J., Tajne szkolnictwo polskie w okresie okupacji hitlerowskiej 1939-1945, Warszawa 1977;
Mrozowska K., By Polaków zrobić obywatelami, Warszawa 1993;
Sośnicki K., Rozwój pedagogiki zachodniej na przełomie XIX i XX w., Warszawa 1967;
Wołoszyn S., Nauki o wychowaniu w Polsce w XX wieku: próba zarysu encyklopedycznego, Warszawa 1992.
Kierunek studiów: Pedagogika specjalna (stacjonarne I stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok I - Semestr 1
Punkty ECTS: 3
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę