Metodologia psychologii (wykład) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr Tomasz Korulczyk
Organizator:Wydział Nauk Społecznych - Instytut Psychologii
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
Wymagania wstępne
Założenia i cele przedmiotu
Cel zajęć: Wykład z metodologii psychologii ma na celu zapoznanie studentów po zapoznaniu się przez nich z wykładami ogólnouniwersyteckimi w KUL (historia filozofii, elementy logiki formalnej i ogólnej metodologii nauk, psychologia ogólna, biologiczne podstawy zachowania), z podstawami filozoficzno-metodologicznymi psychologii jako nauki, a więc z głównymi koncepcjami nauki, na których opierają się kierunki psychologii współczesnej. Na zasadzie uczenia się przez imprinting, wykład zmierza do nabycia przez studentów umiejętności spostrzegania specyfiki statusu metodologicznego psychologii (przedmiot, metody i cel psychologii) na tle innych dyscyplin oraz typów nauk. Ważnym celem wykładu jest również nabycie zdolności systematyzacyjnych teorii psychologicznych, działów psychologii oraz metod i technik badań psychologicznych (zarówno w zakresie badań podstawowych w psychologii jak i aplikacyjnych). Zamierzone efekty kształcenia: Student I roku psychologii winien nabyć wiedzę w zakresie podstaw filozoficzno-metodologicznych psychologii jako nauki (chodzi o główne koncepcje nauki jako fundament dla teorii psychologicznych) oraz specyfiki psychologii jako dyscypliny naukowej. Ma on już nauczyć się rozróżniać pomiędzy podstawowymi terminami metodologicznym jak kierunek psychologii a dział psychologii. Winien też umieć podawać przykłady terminów teoretycznych w psychologii oraz odpowiadających im terminów empirycznych. Student zdobędzie wiedzę o strukturze teoria psychologicznej, interpretacji psychologicznej uzyskanych wyników oraz rozróżnianiu, na czym polega eklektyzm i kiedy jest on dopuszczalny w psychologii a kiedy jest błędem metodologicznym. Do ogólnych kompetencji metodologicznych studenta winna również należeć umiejętność dostrzegania niebezpieczeństw interpretacji redukcjonistycznych oraz deterministycznych w psychologii oraz zdolność obrony psychologii przed tymi zagrożeniami. Student psychologii winien przy tym
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
1. Student wyjaśnia znaczenie pojęć z zakresu metodologii psychologii - K_W07
2. Student charakteryzuje metody i narzędzia psychologiczne - K_W07

UMIEJĘTNOŚCI
1. Student dobiera metodę badawczą do postawionego problemu - K_U03, K_U04
2. Student stosuje zasady metodologii psychologii w analizie zjawisk społeczno-ekonomicznych - K_U03, K_U04
3. Student formułuje problem badawczy, stawia hipotezy, interpretuje wyniki przeprowadzonych - K_U03, K_U04
4. Student dokładnie rozumie czym jest zmienna niezależna, zależna, potrafi poklasyfikować i nazwać zmienne główne, uboczne, zakłócające - K_U03

KOMPETENCJE SPOŁECZNE
1. Student wykazuje aktywność w zakresie pogłębiania wiedzy i doskonalenia umiejętności w obszarze metodologii psychologii - K_K01
Metody dydaktyczne
wykład konwersatoryjny, e-learing
Treści programowe przedmiotu
1. Zajęcia 1.
Czym jest metodologia psychologii? Co składa się na status metodologiczny psychologii jako nauki oraz jaka jest specyfika tego statusu?
Zajęcia 2
Główne koncepcje nauki (klasyczna, Kantowska, pozytywistyczna, ewolucyjna) jako baza filozoficzno-metodologiczna powstania nurtów teoretycznych psychologii współczesnej.
Zajęcia 3.
Przynależność psychologii do nauk filozoficznych: psychologia racjonalna i empiryczna.
Zajęcia 4.
Przynależność psychologii do nauk humanistycznych i przyrodniczych. Model idiograficzny oraz nomotetyczny interpretacji faktu naukowego w psychologii.
Zajęcia 5.
Psychologia jako nauka społeczna i behawioralna: uzasadnienie metodologiczne przynależności psychologii do obu typów nauk.
Zajęcia 6.
Przynależność psychologii do life sciences oraz do brain sciences. Wąskospecjalistyczne oraz integracyjne nurty rozwoju w nauce współczesnej na przykładzie rozwoju nauk psychologicznych.
Zajęcia 7.
Struktura teorii psychologicznej. Twierdzenia tzw. bazy zewnętrznej teorii oraz twierdzenia empirycznie weryfikowalne. Terminy teoretyczne i empiryczne w psychologii.
Zajęcia 8.
Interpretacja psychologiczna wyników badań empirycznych w psychologii. Synkretyzm jako błąd metodologiczny oraz jako metodologiczny postulat w praktyce pomocy psychologicznej
Zajęcia 9.
Redukcjonizm i determinizm jako błędy metodologiczne w interpretacji psychologicznej. Teorie psychologiczne będące przykładem podejścia redukcjonistycznego i deterministycznego.
Zajęcia 10.
Modele idealne i opisowe w badaniach psychologicznych. Przykłady modeli idealnych i opisowych.
Zajęcia 11.
Powstawanie nowych modeli i koncepcji w psychologii na przykładzie koncepcji zgromadenia agoralnego (agoral gathering). Wykorzystania tej koncepcji do interpretacji tarnsformacji makrosystemowej w Polsce oraz innych krajach Europy.
Zajęcia 12.
Systematyzacja metod badań psychologicznych: obserwacja, eksperyment, wywiad, badanie testowe, analiza wytworów ludzi.
Zajęcia 13.
Skalowanie wielowymiarowe jako metoda badania złożonych problemów psychologicznych: założenia epistemologiczne, psychologiczne, matematyczne i metodologiczne skalowania wielowymiarowego; przygotowanie danych do skalowania oraz interpretacja uzyskanych wyników badań na podstawie wydruku komputerowego skalowania.
Zajęcia 14.
Działy psychologii teoretycznej i ich systematyzacja: działy badań podstawowych psychologii eksperymentalnej; psychologia rozwojowa, psychologia społeczna, psychologia wychowawcza, psychologia środowiskowa oraz psychologia religii - jako działy psychologii teoretycznej.
Zajęcia 15.
Działy psychologii stosowanej i ich systematyzacja. Potencjalność metodologiczna powstawania nowych działów psychologii teoretycznej oraz stosowanej (przykłady takich działów).
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Metody i pomoce dydaktyczne
Wykład prowadzony będzie zasadniczo w stylu dialogu ze studentami w celu pobudzani ich do większej aktywności intelektualnej. W czasie niektórych wykładów będzie wykorzystywany rzutnik multimedialny, w celu przedstawienia wykresów, zestawień lub osób. Konieczne jest również korzystanie przez studentów z zaplecza programowego oraz konsultacyjnego w Ośrodku Obliczeniowym KUL, w celu przygotowania wydruku komputerowego skalowania wielowymiarowego według jednego z programów skalowania z etapu analitycznego.
Forma i warunki zaliczenia
Formą zaliczenia jest egzamin końcowy (60% oceny końcowej) oraz moduł e-learningowy na platformie Moodle (40% końcowej oceny). Aby otrzymać ocenę dostateczną należy otrzymać co najmniej 60% wyniku całościowego.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa
1. Brzeziński, J. (1996). Metodologia badań psychologicznych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
2. Francuz, P., & Mackiewicz, R. (2007). Liczby nie wiedzą, skąd pochodzą: przewodnik po metodologii i statystyce: nie tylko dla psychologów. Wydawnictwo KUL.
3. Deway, J. (2002). Jak myślimy. Warszawa: De Agostini.

Literatura uzupełniająca
1. Biela, A. (1989). Współczesne tendencje w psychologii poznawczej. Przegląd Psychologiczny, 32, 27-43.
2. LeBon, G. (2007). Psychologia tłumu. Warszawa 2007, Wyd. Marek Derewiecki.
3. Watson, J.B. (1990). Behawioryzm oraz psychologia, jak widzi ją behawiorysta. Warszawa: PWN.
4. Bruner, J.S. (1978). Poza dostarczone informacje. Warszawa: PWN.
5. Skinner, B. F. (1978). Poza wolnością i godnością. Warszawa: PIW.
Kierunek studiów: Psychologia (stacjonarne jednolite magisterskie)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok I - Semestr 2
Punkty ECTS: 6
Forma zaliczenia: Egzamin