Psychologia różnic indywidualnych (ćwiczenia) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr Martyna Płudowska
Organizator:Wydział Nauk Społecznych - Instytut Psychologii
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 - Zdobycie orientacji w podstawowych koncepcjach psychologicznych dotyczących: inteligencji, zdolności, twórczości, temperamentu, motywacji osiągnięć, stylów poznawczych i mądrości
C2 - Opanowanie umiejętności interpretowania zachowań człowieka ze szczególnym uwzględnieniem różnic indywidualnych w oparciu o poznane teorie
Wymagania wstępne
W1 - Równoległe uczestnictwo w wykładzie z Psychologii różnic indywidualnych
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
W1 - Student posiada wiedzę dotyczącą problematyki psychologii różnic indywidualnych na tle historii rozwoju psychologii oraz zna różnorodne obszary badań w zakresie psychologii różnic indywidualnych K_W01
W2 - Student zna terminologię i posiada wiedzę dotyczącą teorii charakterystycznych dla psychologii różnic indywidualnych: temperament, inteligencja, style poznawcze, zdolności, twórczość, motywacja osiągnięć, mądrość K_W01
W3 - Student ma wiedzę na temat procesów poznawczych, emocjonalnych i motywacyjnych osób twórczych K_W08
W4 - Student zna charakterystykę funkcjonowania osób zdolnych i trudności, które te osoby mogą doświadczać w ciągu swojego życia K_W09
UMIEJĘTNOŚCI
U1 - Student potrafi skutecznie wykorzystać wiedzę do oceny specyfiki inteligencji i zdolności K_U01
U2 - Student potrafi dostrzegać znaczenie różnic indywidualnych w funkcjonowaniu indywidualnym i społecznym człowieka K_U01
U3 - Student potrafi przeanalizować sytuację osoby zdolnej oraz przygotować diagnozę funkcjonowania zdolnego ucznia, w tym ocenić koszty emocjonalne i społeczne wysokich osiągnięć szkolnych oraz udzielić wsparcia w rozwoju uzdolnień K_U05
U4 - Student wskazuje i proponuje kierunki i sposoby podnoszenia jakości życia jednostek wybitnie zdolnych K_U06
KOMPETENCJE
K1 - Student wyraża swoje krytyczne stanowisko na temat argumentów zawartych w tekstach naukowych z zakresu psychologii różnic indywidualnych K_K07
K2 - Student, na podstawie zdobytej wiedzy, przyjmuje postawę szacunku wobec osób o różnych potrzebach w zakresie różnych form pomocy psychologicznej; okazuje zrozumienie dla osób zdolnych i twórczych oraz ich trudności K_K05
K3 - Student wykazuje gotowość do współpracy z profesjonalistami, których działalność koncentruje się na wspieraniu jakości życia osób zdolnych i twórczych K_K10
K4 - Student potrafi współpracować w grupie, podejmując aktywne role w zespole (w tym rolę lidera), inspirować i organizować uczenie się innych osób K_K08
Metody dydaktyczne
monologowe: wykład problemowy / dialogowe: dyskusja klasyczna, dyskusja wielokrotna / prace z tekstem (materiałem źródłowym) / pokaz z wykorzystaniem środków prostych (obraz, eksponaty) / pokaz z wykorzystaniem środków złożonych (film i multimedia) / zajęcia praktyczne - warsztaty / metody aktywizujące: różnorodne techniki arteterapeutyczne, praca w parach i grupach, gry dydaktyczne (drama), aktywne metody problemowe (burza mózgów, metoda przypadków)
Treści programowe przedmiotu
BLOK POŚWIĘCONY ZAGADNIENIOM OGÓLNYM:
1. Przedmiot materialny i formalny psychologii różnic indywidualnych. Źródła psychologii różnic indywidualnych i główne obszary badawcze
BLOK POŚWIĘCONY INTELIGENCJI:
2. Naiwne koncepcje inteligencji a koncepcje psychologiczne (hierarchiczne, czynników równorzędnych, biologiczne). Natura czynnika g
3. Determinanty inteligencji – natura czy kultura? Inteligencja a wybitne zdolności
BLOK POŚWIĘCONY TWÓRCZOŚCI:
4. Psychologiczne kryteria twórczości. Egalitarne vs. elitarne podejście do twórczości
5. Twórczość jako transgresja - podejście J. Kozieleckiego. Koncepcja interakcji twórczej E. Nęcki. Twórcze „inwestowanie” - koncepcja Sternberga i Lubarta. Jednostka, pole, domena - koncepcja Csikszentmihalyi\'ego
6. Charakterystyka procesów poznawczych, emocjonalnych i motywacyjnych towarzyszących twórczości. Trening twórczości
7. Metody pomiaru poziomu twórczości. KOLOKWIUM z zakresu tematycznego zajęć: 1-6
BLOK POŚWIĘCONY WYBITNYM ZDOLNOŚCIOM:
8. Wybrane koncepcje i modele wybitnych zdolności. Zdolności specjalne
9. Problemy endogenne i egzogenne uczniów wybitnie zdolnych. Kształcenie egalitarne vs. elitarne – dyskusja. Osiągnięcia szkolne a zdolności umysłowe i osobowość
10. FILM
BLOK POŚWIĘCONY TEMPERAMENTOWI, STYLOM POZNAWCZYM, MOTYWACJI OSIĄGNIĘĆ I MĄDROŚCI:
11. Temperament – ujęcie historyczne a ujęcie współczesne. Regulacyjna teoria temperamentu a formalna charakterystyka zachowania. Temperament a osiągnięcia
12. Koncepcja stylów poznawczych. Związki stylów poznawczych z inteligencją i osobowością. Charakterystyka podstawowych wymiarów stylów poznawczych. Metody pomiaru stylów poznawczych
13. Motywacja osiągnięć. Pomiar motywacji osiągnięć oraz jej znaczenie dla funkcjonowania człowieka
14. Psychologia mądrości: związki mądrości z inteligencją, zdolnościami, twórczością, osobowością. Berliński model mądrości. Koncepcja \"mądrości jako równowagi\" R. Sternberga
15. KOLOKWIUM z zakresu tematycznego zajęć: 7-14. Zaliczenia
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Forma i warunki zaliczenia:
- aktywne uczestnictwo w zajęciach
- zaliczenia dwóch kolokwiów

Ocena niedostateczna
(W) - Student nie zna podstawowych terminów z zakresu psychologii różnic indywidualnych.
(U) - Student nie potrafi zinterpretować zachowania człowieka w oparciu o ujawniane przez niego różnice indywidualne.
(K) - Student nie potrafi twórczo wykorzystać zdobytej wiedzy do analizy różnic indywidualnych przy opisie i wyjaśnianiu zachowania człowieka.

Ocena dostateczna
(W) - Student zna wybrane terminy i zagadnienia z zakresu psychologii różnic indywidualnych.
(U) - Student umie wybiórczo (w stopniu dostatecznym) opisać i wyjaśnić funkcjonowanie człowieka posługując się pojęciami z zakresu psychologii różnic indywidualnych.
(K) - Student rozumie potrzebę pogłębiania swojej wiedzy w obszarze psychologii różnic indywidualnych ale nie potrafi jej skutecznie zrealizować.

Ocena dobra
(W) - Student zna terminy, zagadnienia i teorie funkcjonujące w obszarze psychologii różnic indywidualnych.
(U) - Student potrafi opisać, zinterpretować zachowanie osoby w oparciu o zagadnienia związane z różnicami indywidualnymi.
(K) - Student zna sposoby pracy nad rozwijaniem i pogłębianiem swojej wiedzy z zakresu psychologii różnic indywidualnych oraz skutecznie je realizuje.

Ocena bardzo dobra
(W) - Student zna wszystkie terminy, modele, teorie, założenia badawcze związane z zagadnieniami opisywanymi przez psychologie różnic indywidualnych ze szczególnym uwzględnieniem jej współczesnych nurtów badawczych.
(U) - Student potrafi posługując się wiedzą z zakresu różnic indywidualnych opisać, wyjaśnić, przewidzieć zachowanie osób w ich środowisku przebywania oraz zaproponować odpowiedni do ich potrzeb program wsparcia.
(K) - Student potrafi twórczo zastosować posiadaną wiedzę do prezentacji problematyki z zakresu psychologii różnic.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa:
Łubianka, B., Sękowski A. E., (2016). Świat wartości uczniów zdolnych. Lublin: TN KUL.
Matczak, A. (2007). Style poznawcze. W: J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki (T. 2., s. 761-782). Gdańsk: Wyd. GWP.
Nęcka, E. (2007). Inteligencja. W: J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki (T.2., s. 721-759). Gdańsk: Wyd. GWP.
Nęcka, E. (2007). Twórczość. W: J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki (T.2., s. 783-807). Gdańsk: Wyd. GWP.
Nęcka, E. (2001). Psychologia twórczości. Gdańsk: Wyd. GWP.
Pietrasiński, Z. (2001). Mądrość czyli świetne wyposażenie umysłu. Warszawa Wyd. Naukowe SCHOLAR.
Sękowski, A. E. (2001). Osiągnięcia uczniów zdolnych. Lublin: TN KUL.
Sękowski, A. E. (red.). (2004). Psychologia zdolności. Współczesne kierunki badań. Warszawa: PWN.
Sękowski, A. E., Klinkosz, W. (red.). (2010). Zdolności człowieka w ujęciu współczesnej psychologii. Lublin: TN KUL.
Strelau, J. (2007). Temperament. W: J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki (T.2., s. 683-719. Gdańsk: Wyd. GWP.
Strelau, J. (2010). Psychologia różnic indywidualnych. Warszawa: Wyd. Naukowe SCHOLAR.
Strelau, J., Zawadzki, B. (2010). Psychologia różnic indywidualnych W: J. Strelau, D. Doliński (red.), Psychologia akademicka. Podręcznik. (T.1. s. 765-846). Gdańsk: Wyd. GWP.
Literatura uzupełniająca:
Klinkosz, W. (2004). Interpersonalne Skale Przymiotnikowe (IAS-R). Polskie tłumaczenie kwestionariusza Jerrego S. Wigginsa. Przegląd Psychologiczny, 47 (4), 379-393.
Klinkosz, W., Sękowski A. (2013). LMI - Inwentarz Motywacji Osiągnięć. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.
Limont, W., Cieślikowska, J. (red.) (2005). Wybrane zagadnienia edukacji uczniów zdolnych. Kraków: Wyd. Impuls.
Nęcka, E. (1999). Proces twórczy i jego ograniczenia. Kraków: Wyd. Impuls.
Nosal, Cz. (2003). Temporalność a temperament. W: M. Marszał-Wiśniewska, T. Klonowicz, M. Fajkowska-Stanik (red.), Psychologia różnic indywidualnych. Wybrane zagadnienia, (s. 198-211). Gdańsk: Wyd. GWP.
Sternberg, R. (2000). Handbook of intelligence. Cambridge: University Press.
Sternberg, R., Davidson, J. (red.). (2005). Conceptions of giftedness. Cambridge: University Press.
Kierunek studiów: Psychologia (stacjonarne jednolite magisterskie)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok I - Semestr 2
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę