Instytucje opieki i wychowania (ćwiczenia) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr Lidia Pietruszka
Organizator:Wydział Nauk Społecznych - Instytut Pedagogiki
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 - Celem zajęć jest zapoznanie słuchacza z poszczególnymi instytucjami opieki i wychowania
C2 - Szczególnej analizie poddane zostają zagadnienia dotyczące: funkcji i celów poszczególnych form opieki, zasad kwalifikowania oraz przyjmowania wychowanków
C3 - Celem ćwiczeń jest zapoznanie studenta z procesem planowania i organizacji pracy wychowawczej w instytucjach opieki nad dzieckiem oraz kompetencjami opiekuna - wychowawcy
Wymagania wstępne
W1 - Zakłada się znajomość podstaw pedagogiki opiekuńczo-wychowawczej
W2 - Gotowość do własnej refleksji nad teorią i praktyką pedagogiczną
Efekty kształcenia dla przedmiotu
W zakresie wiedzy student:
K_W61 Ma uporządkowaną wiedzę na temat celów, zadań, podstaw prawnych funkcjonowania poszczególnych instytucji opieki i wychowania
K_W62 Ma uporządkowaną wiedzę na temat efektywnej i twórczej realizacji funkcji wychowawczej, opiekuńczej i profilaktycznej w ramach działalności wskazanych instytucji
K_W64 Student zna założenia, koncepcje, obowiązki i metody pracy opiekuna - wychowawcy w ramach poszczególnych instytucji

W zakresie umiejętności:
K_U54 Potrafi zaprojektować plan pracy wychowawcy uwzględniając złożoność i specyfikę środowiska konkretnej instytucji opiekuńczo-wychowawczej
K_U55 Posiada umiejętności diagnostyczne pozwalające na rozpoznanie sytuacji podopiecznych przebywających w poszczególnych instytucjach
K_U58 Potrafi kierować procesem opieki i wychowania w stosunku do podopiecznych oraz ich środowisk
K_U59 Potrafi pracować w systemie placówek podejmując w nim różne role i zadania.

W zakresie postaw:
K_K45 Studenta cechuje otwartość oraz chęć podejmowania działań w różnych środowiskach opieki i wychowania. Wykazuje wrażliwość w wyrażaniu sądów na temat wychowawców podejmujących pracę w instytucjach oraz rodziców podejmujących się opieki zastępczej.
Metody dydaktyczne
Metody dydaktyczne: wykład z prezentacją, wykład konwersatoryjny, klasyczna metoda problemowa, praca z tekstem, praca w grupie
Treści programowe przedmiotu
Treści programowe przedmiotu
1. Rodzina - wsparcie, uzupełnianie, zastępowanie
2. Formy opieki szkolnej i środowiskowej:
a . Świetlica i internat
- rys historyczny placówek, definicja świetlicy i internatu, ich rodzaje, cele, funkcje i zadania,
organizacja pracy, charakterystyka wychowanków oraz kompetencje wychowawcy
3.Instytucjonalne formy opieki zastępczej:
a. Placówka interwencyjna (pogotowie opiekuńcze)
b. Placówka socjalizacyjna (dom dziecka)
- historia powstania pogotowia opiekuńczego oraz domu dziecka, podstawowe definicje, główne zadania i funkcje, przyczyny umieszczania w placówkach tego typu, struktura i funkcjonowanie placówek, prawa i obowiązki wychowanków, grupy wychowawcze w placówkach, profil preferowanego wychowawcy
4.Rodzinne formy opieki nad dzieckiem:
a. Rodzina zastępcza
b. Rodzina adopcyjna
c. Rodzinny dom dziecka
d. Wioski dziecięce SOS
- rys historyczny, aspekty prawne, definicja każdej z form, okoliczności powstawania, wymogi względem kandydatów na rodziców zastępczych (adopcyjnych), szkolenia przygotowujące kandydatów do pełnienia roli rodziców zastępczych, rodzaje rodzinnych form opieki (adopcji, rodzin zastępczych, rodzinnych domów dziecka), ich podstawowe cele i sposób funkcjonowania, formy otrzymywanej pomocy i wsparcia
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Aktywne uczestnictwo w zajęciach
Dwa kolokwia zaliczeniowe
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa:
1.Wosik - Kawala D., Rodzinne i instytucjonalne środowiska opiekuńczo - wychowawcze, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2011
2.Brągiel J., Badora S., Formy pracy opiekuńczo - wychowawczej, Wyd. WSP, Częstochowa 1997
3.Brańko Z., Kuźma J. (red.), Stan i koncepcje rozwoju opieki i wychowania w Polsce, Oficyna Wydawnicza TEXT, Kraków 1996
4.Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 X 2007 r. w sprawie placówek opiekuńczo - wychowawczych (Dz. U. z dnia 30 X 2007 r.)
5. Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

Literatura uzupełniająca:
1. Krupiński A., Pogotowie opiekuńcze w systemie opieki nad dzieckiem, WSiP, Warszawa 1990
2. Zastempowski J., Pedagogiczne aspekty działalności domów dziecka, Centrum Doskonalenia Nauczycieli im. Władysława Spasowskiego, Bydgoszcz 1990
3. Gutowska A., Rodzicielstwo adopcyjne. Wybrane aspekty funkcjonowania rodzin adopcyjnych, Wyd. KUL, Lublin 2008
4. Kolska K., Moje dziecko gdzieś na mnie czeka. Opowieści o adopcjach, Wyd. Znak, Kraków 2011
5. Jamrożek M., Rodzina zastępcza jako środowisko wychowawcze, Wszechnica Świętokrzyska, Kielce 2005
6. Telka L., Rodzinne domy dziecka. Zarys monograficzny, Wyd. Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2000
7. Róg A., Wioski dziecięce SOS w Polsce : funkcjonowanie w lokalnych społecznościach, Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Prof. Stanisława Tarnowskiego, Tarnobrzeg 2009
8. Zmysłowska M., Dom dziecka placówką sprzyjającą czy zapobiegającą wykluczeniu społecznemu dzieci?, W: M. Ciczkowska – Giedziun, E. Kantowicz (red.), Pedagogika społeczna wobec problemów współczesnej rodziny, Wyd. Akapit, Toruń 2010, s. 318 – 327.
9. Joachimowska M., Rola edukacji rodzin zastępczych w tworzeniu środowiskowych grup wsparcia, w: K. Marzec – Holka (red.), Pomoc społeczna. Praca socjalna. Teoria i praktyka. Wydawnictwo Akademii Bydgoskiej, Bydgoszcz 2003, s. 692 – 700.
Kierunek studiów: Pedagogika (stacjonarne I stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok II - Semestr 3
Punkty ECTS: 3
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę