Psychologia rozwojowa człowieka dorosłego (wykład) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr Anna Ciesielska
Organizator:Wydział Nauk Społecznych - Instytut Psychologii
Liczba godzin tydzień/semestr: 1/15
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 - zapoznanie z aktualnym stanem wiedzy dotyczącym rozwoju człowieka w okresie dorosłości, omówienie wymiarów funkcjonowania osób starszych
C2 – przedstawienie najważniejszych teorii rozwoju człowieka dorosłego, rozpoznanie obszarów i możliwych kierunków rozwoju człowieka dorosłego
C3 - wspomaganie indywidualnych ścieżek rozwojowych osób dorosłych
Wymagania wstępne
W1 - uczestnictwo w wykładzie i ćwiczeniach Psychologia rozwojowa człowieka dorosłego
W2 – podstawowa wiedza o rozwoju człowieka dorosłego
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
K_W05 Student ma pogłębioną wiedzę na temat rozwoju człowieka w cyklu życia w różnych kontekstach społecznych oraz czynników stymulujących/utrudniających ten rozwój; posiada pogłębioną wiedzę na temat roli podstawowych środowisk (rodzina, szkoła, media masowe, rówieśnicy, praca) dla funkcjonowania jednostki.
K_W07 Student posiada wiedzę na temat znaczenia religijności i duchowości oraz systemów wartości dla funkcjonowania człowieka.
K_W09 Student zna terminologię oraz ma uporządkowaną wiedzę w zakresie teorii, badań oraz prawidłowości rozwoju osobowości, ma wiedzę o wpływie osobowości oraz różnic indywidualnych dla funkcjonowania osób w różnych środowiskach życia
K_W15 Student zna i rozumie zasady etyki zawodowej psychologa w zakresie prowadzenia badań naukowych, postępowania diagnostycznego oraz udzielania pomocy psychologicznej oraz działań praktycznych psychologa w różnych obszarach życia społecznego; zna podstawowe zasady ochrony własności intelektualnej oraz prawa autorskiego.
UMIEJĘTNOŚCI
K_U01 Student potrafi wykorzystać wiedzę teoretyczną z zakresu psychologii oraz powiązanych z nią dyscyplin do analizowania i interpretowania ludzkich zachowań, potrafi wskazać i opisać uwarunkowania (osobowe, społeczne oraz kulturowe) różnych zachowań człowieka oraz funkcjonowania określonych grup społecznych i organizacji posługując się wybranymi podejściami teoretycznymi.
K_U04 Student potrafi samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać swoje profesjonalne umiejętności, korzystając z różnych źródeł informacji (w języku rodzimym i obcym) i nowoczesnych technologii (ICT) oraz szanując zasady własności intelektualnej.
K_U10 Student potrafi krytycznie ocenić przydatność metod, procedur, programów pomocy oraz innych form oddziaływania skierowanych do osób, grup społecznych i organizacji.
K_U11 Student stosuje się do norm i zasad etycznych w badaniach naukowych, w procesie diagnostycznym, w projektowaniu działań pomocowych oraz szkoleniowych dostrzega i analizuje dylematy etyczne związane z podejmowaniem konkretnych działań i interwencji psychologicznych
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K04 Student ma świadomość znaczenia sfery psychicznej człowieka dla jakości jego funkcjonowania we wszystkich obszarach życia; posiada przekonanie o potrzebie wspierania jednostek i grup w aspekcie ich kompetencji psychospołecznych; dostrzega potrzebę odpowiedzialnego popularyzowania wiedzy z zakresu psychologii.
K_K05 Student przyjmuje postawę szacunku wobec osób o różnych potrzebach w zakresie różnych form pomocy psychologicznej; okazuje zrozumienie dla sytuacji ludzi z różnymi problemami i trudnościami.
Metody dydaktyczne
- wykład konwencjonalny (tradycyjny)
- wykład z prezentacją (pokazem)
- metody problemowe
Treści programowe przedmiotu
1. Zagadnienia teoretyczne: kryteria i geneza dorosłości.
2. „Miejsce\" na rozwój w okresie dorosłości. Potencjał rozwojowy, wybrane zmiany rozwojowe w okresie dorosłości: etap \"wyłaniającej się dorosłości\".
3. Rozwój człowieka dorosłego poprzez kryzysy i zadania rozwojowe (m.in. E. Erikson, J. Levinson, Ch. Buhler).
4. Zmiany w myśleniu człowieka dorosłego: wiedza ekspercka, nabywanie mądrości życiowej, transmisja międzypokoleniowa, zmiany w zakresie tożsamości, moralności i religijności, reakcje na trudne zdarzenia życiowe, moralność i religijność człowieka starzejącego się.
5. Potencjał rozwojowy człowieka dorosłego. Projekt własnego życia: szanse edukacyjne, rozwój zawodowy, nowe możliwości i umiejętności oraz motywacja człowieka dorosłego do rozwoju.
6. Kontakty i role społeczne we wczesnej, średniej i późnej dorosłości.
7. Rozwój poznawczy w okresie dorosłości (m.in. koncepcje M.L. Commons i F.H. Richards’a, J. Pascual-Leone’a, W.B. Perry’ego).
8. Problematyka adaptacji i dobrostanu psychicznego we wczesnej, średniej i późnej dorosłości. Projektowanie przyszłości: orientacja przyszłościowa, tworzenie planów życiowych.
9. Mądrość jako osiągnięcie rozwojowe wieku dorosłego. Aktywność ludzi starszych: człowiek starszy w rodzinie i społeczeństwie. Życiowe straty i żałoba.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Egzamin pisemny uwzględniający treści wykładów oraz literaturę podstawową i uzupełniającą.
WIEDZA
ocena niedostateczna: brak elementarnej wiedzy na temat rozwoju człowieka w cyklu życia w różnych kontekstach społecznych oraz czynników stymulujących/utrudniających ten rozwój; nie posiada wiedzy na temat roli podstawowych środowisk dla funkcjonowania jednostki; nie posiada wiedzy na temat znaczenia religijności i duchowości oraz systemów wartości dla funkcjonowania człowieka; nie zna terminologii oraz nie ma uporządkowanej wiedzy w zakresie teorii, badań oraz prawidłowości rozwoju osobowości; nie zna i nie rozumie zasady etyki zawodowej psychologa w zakresie prowadzenia badań naukowych, postępowania diagnostycznego oraz udzielania pomocy psychologicznej; nie zna podstawowych zasad ochrony własności intelektualnej oraz prawa autorskiego.
ocena dostateczna/dobra/bardzo dobra: student posiada elementarną/dobrą/bardzo dobrą wiedzę na temat rozwoju człowieka w cyklu życia w różnych kontekstach społecznych oraz czynników stymulujących/utrudniających ten rozwój; posiada elementarną/dobrą/bardzo dobrą wiedzę na temat roli podstawowych środowisk dla funkcjonowania jednostki; posiada podstawową/dobrą/bardzo dobrą wiedzę na temat znaczenia religijności i duchowości oraz systemów wartości dla funkcjonowania człowieka; zna/zna dobrze/zna bardzo dobrze terminologię oraz ma uporządkowaną/pogłębioną wiedzę w zakresie teorii, badań oraz prawidłowości rozwoju osobowości; zna/zna dobrze/ zna bardzo dobrze i rozumie zasady etyki zawodowej psychologa w zakresie prowadzenia badań naukowych, postępowania diagnostycznego oraz udzielania pomocy psychologicznej; zna/zna dobrze/zna bardzo dobrze podstawowe zasady ochrony własności intelektualnej oraz prawa autorskiego;
UMIEJĘTNOŚCI: ocena niedostateczna: student nie potrafi wykorzystać wiedzy teoretycznej z zakresu psychologii oraz powiązanych z nią dyscyplin do analizowania i interpretowania ludzkich zachowań, nie potrafi wskazać i opisać uwarunkowań (osobowe, społeczne oraz kulturowe) różnych zachowań człowieka oraz funkcjonowania określonych grup społecznych i organizacji posługując się wybranymi podejściami teoretycznymi; nie potrafi samodzielnie zdobywać wiedzy i rozwijać swoich profesjonalnych umiejętności, korzystając z różnych źródeł informacji (w języku rodzimym i obcym) i nowoczesnych technologii (ICT) oraz szanując zasady własności intelektualnej; ocena dostateczna/dobra/bardzo dobra: student potrafi w stopniu podstawowym/ dobrze/bardzo dobrze wykorzystać wiedzę teoretyczną z zakresu psychologii oraz powiązanych z nią dyscyplin do analizowania i interpretowania ludzkich zachowań; potrafi/dobrze/bardzo dobrze wskazać i opisać uwarunkowania (osobowe, społeczne oraz kulturowe) różnych zachowań człowieka oraz funkcjonowania określonych grup społecznych i organizacji posługując się wybranymi podejściami teoretycznymi; potrafi/dobrze/bardzo dobrze samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać swoje profesjonalne umiejętności, korzystając z różnych źródeł informacji (w języku rodzimym i obcym) i nowoczesnych technologii (ICT) oraz szanując zasady własności intelektualnej;
KOMPETENCJE SPOŁECZNE: ocena niedostateczna: student nie ma świadomość znaczenia sfery psychicznej człowieka dla jakości jego funkcjonowania; nie posiada przekonania o potrzebie wspierania jednostek i grup w aspekcie ich kompetencji psychospołecznych; nie dostrzega potrzeby odpowiedzialnego popularyzowania wiedzy z zakresu psychologii; nie przyjmuje postawy szacunku wobec osób o różnych potrzebach w zakresie różnych form pomocy psychologicznej; ocena dostateczna/dobra/bardzo dobra: student ma podstawową/dobrą/bardzo dobrą świadomość znaczenia sfery psychicznej człowieka dla jakości jego funkcjonowania; posiada podstawowe/dobre/bardzo dobre przekonanie o potrzebie wspierania wspierania jednostek i grup i ich kompetencji psychospłecznych
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa
1. Bee H. (2004). Psychologia rozwoju człowieka. Poznań: Zyska i S-ka.
2. Oleś P. (2011). Psychologia człowieka dorosłego. Ciągłość. Zmiana. Integracja. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
3. Steuden S. (2011). Psychologia starzenia się i starości. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
4. Lipska, A., Zagórska, W. (2011). Stająca się dorosłość w ujęciu Jeffreya J. Arnetta jako rozbudowana faza liminalna rytuału przejścia, Psychologia Rozwojowa,1, 8-21.
5. Trempała J. (red.) (2011). Psychologia rozwoju człowieka. Podręcznik Akademicki. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
6. Baltes, P., Gluck, J., Kunzmann, U. (2004). Mądrość. Jej struktura i funkcja w kierowaniu pomyślnym rozwojem w okresie całego życia. W: J. Czapiński (red.) Psychologia pozytywna. Warszawa: PWN.
7. Pietrasiński, Z. (2001). Mądrość czyli świetne wyposażenie umysłu. Warszawa: Wydawnictwo Scholar.
8. Brzezińska M. (2011) Proaktywna starość. Warszawa: Engram.
Literatura uzupełniająca:
1. Brzezińska A. (red.). (2005). Psychologiczne portrety człowieka. Praktyczna psychologia rozwojowa. Gdańsk: GWP.
2. Stuart-Hamilton I. (2005). Psychologia starzenia się. Poznań: Zysk i S-ka.
3. Pietrasiński J. (1990). Rozwój człowieka dorosłego. Warszawa: Wiedza Powszechna.
Kierunek studiów: Psychologia (stacjonarne jednolite magisterskie)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok II - Semestr 4
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Egzamin