Metodologia nauk ekonomicznych (wykład) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr hab. Paweł Kawalec
Organizator:Wydział Nauk Społecznych - Instytut Ekonomii i Zarządzania
Liczba godzin tydzień/semestr: 1/15
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
Założenia i cele przedmiotu
Celem zajęć jest usystematyzowanie wiedzy studentów w zakresie krytycznej refleksji nad ekonomią jako nauką oraz procesem badawczym w ekonomii. Zajęcia przygotowują uczestników do samodzielnego przeprowadzenia prostych czynności badawczych, poprzedzających przygotowanie pracy licencjackiej. Kształtują postawę otwartości na krytyczną wymianę poglądów i gotowość do kontynuacji kształcenia i doskonalenia warsztatu badawczego.
Wymagania wstępne
Ukończony kurs logiki ogólnej.
Efekty kształcenia dla przedmiotu
Wiedza
Uczestnik potrafi scharakteryzować swoistość metodologiczną ekonomii w zestawieniu z innymi rodzajami nauk oraz w kontekście historycznym. Potrafi zdefiniować problem badawczy i hipotezę w badaniach ekonomicznych. Potrafi wymienić i scharakteryzować podstawowe metody gromadzenia danych. Potrafi scharakteryzować podstawowe metody wnioskowań i odnieść je do najważniejszych etapów badań ekonomicznych. Potrafi określić status generalizacji i praw ekonomicznych oraz ich rolę eksplanacyjną. Umie scharakteryzować najważniejsze współczesne spory metodologiczne w ekonomii (epistemologiczne, ontologiczne). Zna podstawowe zasady tworzenia najważniejszych rodzajów tekstów naukowych. Potrafi rozpoznać najważniejsze błędy metodologiczne i warsztatowe w badaniach ekonomicznych.
Umiejętności
Uczestnik potrafi sformułować poprawne pytanie badawcze i zweryfikować, czy spełnia kryteria kwalifikowalności pytania badawczego. Potrafi przygotować przeprowadzenie badań ekonomicznych i studium literatury przedmiotu. Poprawnie interpretuje skale pomiarowe w badaniach ekonomicznych. i właściwie dobiera metody badawcze do sformułowanego problemu. Potrafi przeprowadzić poprawne wnioskowanie z wykorzystaniem samodzielnie zebranego materiału. Potrafi poprawnie komponować proste formy tekstów naukowych. Potrafi interpretować teksty naukowe innych autorów, analizować ich założenia metodologiczne i wyszukać błędy metodologiczne.
Inne kompetencje (postawy)
Zajęcia kształtują dbałość o precyzję terminologiczną i samoświadomość założeń podjętych badań. Kształtują otwartość na krytyczną wymianę poglądów i poszukiwanie rozwiązań problemów poprzez dyskusję naukową. Kształtują umiejętność wyrażania sądów dotyczących warsztatu badawczego i założeń badawczych.
Metody dydaktyczne
Zajęcia w formie konwersatoryjnej z wykorzystaniem elementów wykładu tradycyjnego, pracy w grupach i dyskusji, samodzielnej pracy z tekstem, multimedialnej prezentacji audiowizualnej.
Wymagania dotyczące pomocy dydaktycznych (np. laboratorium, rzutnik multimedialny, inne...)
Rzutnik multimedialny i sprzęt audiowizualny
Treści programowe przedmiotu
1. Charakterystyka ekonomii na tle innych rodzajów poznania i innych nauk.
2. Historyczne spory o status metodologiczny ekonomii.
3. Status ekonomii na tle współczesnych sporów metodologicznych.
4. Przedmiot badań ekonomicznych.
5. Czynności przygotowawcze badań ekonomicznych.
6. Metody gromadzenia danych.
7. Metody wnioskowań w badaniach ekonomicznych.
8. Twierdzenia, prawa i generalizacje ekonomiczne.
9. Modele w ekonomii.
10. Wyjaśnianie faktów ekonomicznych.
11. Płaszczyzny ontologii faktów ekonomicznych.
12. Realizm poznania w ekonomii.
13. Metody ekonomii pozytywnej i normatywnej.
14. Podstawowe zasady tworzenia najważniejszych rodzajów tekstów naukowych.
15. Błędy metodologiczne i warsztatowe w badaniach ekonomicznych.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Znajomość prezentowanych zagadnień i umiejętność wykorzystania ich w rozwiązywaniu problemów. Prezentacja na bazie wskazanej literatury oraz własnych poszukiwań dodatkowych źródeł.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Babbie E., Badania społeczne w praktyce, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2005.
Blaug M., Metodologia ekonomii, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1995.
Kawalec P., Pluralizm metodologiczny w badaniach dyfuzji innowacji, [w:] Nowe tendencje w zarządzaniu, Wydawnictwo KUL, Lublin 2015, t. VI, s. 147–172.
Mayer T., Prawda kontra precyzja w ekonomii, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1996.
Ratajczak M., Ekonomia jako nauka, w: M. Sławińska, H. Witczak (red.), Podstawy metodologiczne prac doktorskich w naukach ekonomicznych, PWE, Warszawa 2008
Sławińska M., Witczak H. (red.), Podstawy metodologiczne prac doktorskich w naukach ekonomicznych, PWE, Warszawa 2008
Stachak S., Wstęp do metodologii nauk ekonomicznych, KiW, Warszawa 1997.
Open Economics: Economics in relation to other disciplines, Routledge, Londyn 2009.
Wojtyna A., Ewolucja keynesizmu a główny nurt w ekonomii, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000.
Wojtysiak-Kotlarski M., O metodologii nauk ekonomicznych. Wybrane zagadnienia teoretyczne, rozmowy z przedstawicielami profesji, SGH, Warszawa 2011.
Kierunek studiów: Ekonomia (stacjonarne I stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok I - Semestr 2
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Egzamin