Psychologia rozwoju człowieka w biegu życia (ćwiczenia) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr Monika Dacka
Organizator:Wydział Nauk Społecznych - Instytut Psychologii
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 - zapoznanie z aktualną wiedzą na temat rozwoju człowieka w ciągu całego życia od okresu prenatalnego do późnej dorosłości
C2 - wprowadzenie w zasady teorii rozwoju i metodologii badań nad rozwojem
Wymagania wstępne
W1 - Uczestnictwo w wykładzie Psychologia rozwoju człowieka w biegu życia
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
K_W01 ma uporządkowaną i pogłębioną wiedzę na temat przedmiotu, metodologii i celów psychologii oraz jej subdyscyplin; zna i rozumie terminologię używaną na gruncie psychologii i jej subdyscyplin; posiada pogłębioną wiedzę o historii psychologii oraz jej współczesnych głównych nurtach i koncepcjach;
K_W05 ma pogłębioną wiedzę na temat rozwoju człowieka w cyklu życia w różnych kontekstach społecznych oraz czynników stymulujących/utrudniających ten rozwój; posiada pogłębioną wiedzę na temat roli podstawowych środowisk (rodzina, szkoła, media masowe, rówieśnicy, praca) dla funkcjonowania jednostki;
K_W08 ma wiedzę na temat procesów poznawczych, emocjonalnych i motywacyjnych zachodzących na poszczególnych etapach życia człowieka; zna terminologię, różnorodne uwarunkowania tych procesów oraz współczesne osiągnięcia badań w tym zakresie;
K_W15 zna i rozumie zasady etyki zawodowej psychologa w zakresie prowadzenia badań naukowych, postępowania diagnostycznego oraz udzielania pomocy psychologicznej oraz działań praktycznych psychologa w różnych obszarach życia społecznego; zna podstawowe zasady ochrony własności intelektualnej oraz prawa autorskie;

UMIEJĘTNOŚCI
K_U01 potrafi wyjaśnić podstawowe pojęcia teoretyczne z zakresu psychologii rozwoju człowieka; umie wykorzystać wiedzę teoretyczną z zakresu psychologii rozwoju człowieka do analizowania i interpretowania ludzkich zachowań;
K_U02 wykazuje umiejętność formułowania wniosków na podstawie podstawowych teorii dotyczących rozwoju dzieci, młodzieży i człowieka dorosłego;
K_U04 potrafi samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać swoje profesjonalne umiejętności, korzystając z różnych źródeł (w języku rodzimym i obcym) i nowoczesnych technologii (ICT) oraz szanujących zasady własności intelektualnej;
K_U05 planuje, przeprowadza proces diagnozy oraz dokonuje analizy potrzeb w różnych sferach rozwojowych dzieci, młodzieży oraz człowieka dorosłego;
K_U06 umie wskazać i zaproponować kierunki podnoszenia jakości życia człowieka;
K_U07 wykazuje umiejętność opracowania propozycji oddziaływań ukierunkowanych na zmianę postaw i zachowań w różnych obszarach praktyki psychologicznej;
K_U10 potrafi krytycznie oceniać przydatność metod i procedur oraz programów pomocowych; umie zaplanować i przeprowadzić badania pozwalające określić cechy rozwojowe dzieci, młodzieży oraz człowieka dorosłego;
K_U11 stosuje normy oraz zasady etyczne w badaniach naukowych; dostrzega problemy dzieci, młodzieży oraz człowieka w różnych fazach rozwoju;

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K01 rozumie potrzebę samodzielnego uzupełniania wiedzy i kompetencji z obszaru rozwoju człowieka i różnych dziedzin interdyscyplinarnych;
K_K02 jest świadomy znaczenia zasad etycznych i uczciwości intelektualnej w działaniach naukowych oraz praktyce zawodowej psychologa;
K_K04 dostrzega znaczenie sfery psychicznej dla funkcjonowania dzieci, młodzieży, człowieka dorosłego; jest przekonany o potrzebie wspierania człowieka w aspekcie kompetencji społecznych w ciągu całego życia; upowszechnia wiedzę dotyczącą rozwoju dziecka, młodzieży i człowieka dorosłego;
K_K06 rozumie specyfikę relacji interpersonalnej w sytuacji pomocy psychologicznej; potrafi nawiązać kontakt i przeprowadzić diagnozę rozwoju dzieci i młodzieży;
Metody dydaktyczne
metody dialogowe,
metody problemowe,
praca z tekstem,
praca w grupie,
tworzenie map myśli.
Treści programowe przedmiotu
1. Omówienie podstawowych zagadnień z zakresu psychologii rozwojowej: przedmiotu, definicji rozwoju, zmian rozwojowych oraz wyjaśnienie założeń psychologii biegu życia.
2. Metodologia badań stosowana w psychologii rozwojowej. Występujące problemy badań i diagnozy we wszystkich okresach życia człowieka.
3. Okres prenatalny, perinatalny i noworodkowy: przedstawienie przebiegu rozwoju i aktywności dziecka w tych okresach. Wyjaśnienie zasad rozwoju cefalokaudalnego i proksymodystalnego. Zapoznanie z kryteriami funkcji życiowych noworodka. Omówienie specyfiki rozwoju noworodkowego na podstawie cech wyglądu zewnętrznego, odruchów bezwarunkowych i wzorów adaptacji do otoczenia.
4. Okres niemowlęcy i poniemowlęcy: rozwój motoryczny, poznawczy, emocjonalno-społeczny, osobowości oraz moralny.
5. Okres przedszkolny: rozwój poznawczy, emocjonalny, mowy i języka, aktywność ruchowa, role społeczne w zabawie, dojrzałość szkolna dziecka i kształtowanie się sfery działania.
6. Okres młodszy szkolny: rozwój języka i procesów poznawczych, rozwój społeczny, osobowości, dziecko sprawcą działań – kształtowanie się sprawstwa, zaradności i wyuczonej bezradności.
7. Okres dorastania: przemiany w rozwoju fizycznym i ich psychologiczne konsekwencje dla rozwoju adolescenta. Zmiany w sferze poznawczej, kształtowanie się światopoglądu, postaw, wartości i tożsamości. Rozwój autonomii, autentyzm, idealizm młodzieńczy, zagadnienia erotyczno-seksualne.
8. Okres wczesnej dorosłości: zmiany poznawcze i osobowości. Nowe zadania: założenie rodziny, podjęcie pracy i odpowiedzialność obywatelska. Omówienie specyfiki realizowanych ról życiowych oraz rozwoju kariery zawodowej kobiet i mężczyzn. Wskazanie ograniczeń samodzielności życiowej oraz doświadczanych kryzysów przez osoby we wczesnej dorosłości.
9. Średnia dorosłość: zmiany fizyczne, fizjologiczne i poznawcze w wieku średnim. Praca i rodzina podstawa dla rozwoju tożsamości. Nowe jakości wiedza ekspercka, nabywanie mądrości życiowej, przekaz międzypokoleniowy. Zagrożenia: zagrożenie utraty pracy, bezrobotność, lęk o przyszłość i wypalenie zawodowe.
10. Późna dorosłość: zmiany w funkcjonowaniu biologicznym, poznawczym. Mądrość życiowa, nowe role, poczucie osamotnienia, reakcje na trudne zdarzenia, treningu ku życiu.
11. Zagrożenia rozwoju w różnych okresach życia. Wspomaganie i diagnostyka rozwoju poznawczego.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Podstawą do zaliczenia ćwiczeń jest:
- pozytywna ocena uzyskana z dwóch kolokwiów w semestrze;
- przygotowanie do zajęć i aktywne w nich uczestnictwo;
- napisanie pracy z zakresu rozwoju dzieci lub młodzieży.

Ocena niedostateczna
W brak podstawowej wiedzy na temat rozwoju dzieci i młodzieży oraz człowieka dorosłego; czynników stymulujących/utrudniających rozwój oraz roli podstawowych środowisk (rodzina, szkoła, media, rówieśnicy, praca) dla funkcjonowania jednostki;
U student nie potrafi wyjaśnić podstawowych pojęć z zakresu psychologii rozwoju człowieka; nie potrafi samodzielnie zdobywać wiedzy i rozwijać umiejętności korzystając z różnych źródeł informacji; nie przeprowadził diagnozy i nie dokonał analizy potrzeb dzieci, młodzieży w różnych sferach rozwoju;
K nie bierze udziału w zajęciach; nie ma świadomości znaczenie sfery psychicznej dla funkcjonowania dzieci, młodzieży i człowieka dorosłego;

Ocena dostateczna
W student posiadana podstawową wiedzę na temat rozwoju dzieci i młodzieży oraz człowieka dorosłego; czynników stymulujących/utrudniających rozwój oraz roli podstawowych środowisk (rodzina, szkoła, media, rówieśnicy, praca) dla funkcjonowania jednostki;
U potrafi wyjaśnić podstawowe pojęcia z zakresu psychologii rozwoju człowieka; potrafi samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać umiejętności korzystając z różnych źródeł informacji; przeprowadził diagnozę i dokonał analizy potrzeb dzieci, młodzieży w różnych sferach rozwoju;
K bierze udziału w zajęciach; ma elementarną świadomość znaczenie sfery psychicznej dla funkcjonowania dzieci, młodzieży i człowieka dorosłego;

Ocena dobra
W student posiadana dobrą wiedzę na temat rozwoju dzieci i młodzieży oraz człowieka dorosłego; czynników stymulujących/utrudniających rozwój oraz roli podstawowych środowisk (rodzina, szkoła, media, rówieśnicy, praca) dla funkcjonowania jednostki;
U potrafi wyjaśnić pojęcia z zakresu psychologii rozwoju człowieka i mechanizmy zmian w rozwoju jednostki; potrafi samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać umiejętności korzystając z różnych źródeł informacji; przeprowadził diagnozę i dokonał analizy potrzeb dzieci, młodzieży w różnych sferach rozwoju, wskazał obszary problemowe i zaproponował sposoby stymulacji rozwoju dostosowując do potrzeb badanego;
K bierze aktywny udziału w zajęciach; jest świadomy znaczenia sfery psychicznej dla funkcjonowania dzieci, młodzieży i człowieka dorosłego;

Ocena bardzo dobra
W student posiadana pogłębioną wiedzę na temat rozwoju dzieci i młodzieży oraz człowieka dorosłego; czynników stymulujących/utrudniających rozwój oraz roli podstawowych środowisk (rodzina, szkoła, media, rówieśnicy, praca) dla funkcjonowania jednostki;
U potrafi wyjaśnić złożone pojęcia z zakresu psychologii rozwoju człowieka i mechanizmy zmian w rozwoju jednostki uwzględniając konteksty społeczne; samodzielnie zdobywa wiedzę i rozwija umiejętności korzystając z różnych źródeł informacji; przeprowadził diagnozę i dokonał analizy potrzeb dzieci, młodzieży w różnych sferach rozwoju, wskazał obszary problemowe i próbował dokonać ich analizy oraz zaproponował sposoby stymulacji rozwoju dostosowując do potrzeb badanego;
K jest aktywny na zajęciach; świadomy znaczenia sfery psychicznej dla funkcjonowania dzieci, młodzieży i człowieka dorosłego; bierze aktywny udział w dyskusjach;
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa
1. Bee H. (2004). Psychologia rozwoju człowieka. Poznań: Wydawnictwo Zysk i S-ka.
2. Brzezińska A. (red.). (2005). Psychologiczne portrety człowieka. Praktyczna psychologia rozwojowa. Gdańsk: GWP.
3. Trempała J. (red.). (2011). Psychologia rozwoju człowieka. Podręcznik akademicki. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
4. Turner J., Helms D. (1999). Rozwój człowieka. Warszawa: WSiP.
5. Vasta R., Haith M.H., Miller S.A. (1995). Psychologia dziecka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Literatura uzupełniająca
1. Birch A., Malim T. (1998). Psychologia rozwojowa w zarysie. Od niemowlęctwa do dorosłości. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
2. Bryant P.E., Colman A.M. (red.) (1997). Psychologia rozwojowa. Poznań: Wydawnictwo Zysk i S-ka.
3. Czerwińska-Jasiewicz M. (2015). Psychologia rozwoju młodzieży w kontekście biegu ludzkiego życia. Warszawa: Wydawnictwo Difin.
4. Harwas-Napierała B., Trempała J. (red.) (2000). Psychologia rozwoju człowieka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, t. 2, 3.
5. Oleszkowicz A., Senejko A. (2013). Psychologia dorastania. Zmiany rozwojowe w dobie globalizacji. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
6. Oleś P. (2011). Psychologia człowieka dorosłego. Ciągłość. Zmiana. Integracja. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
7. Steuden S. (2011). Psychologia starzenia się i starości. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Kierunek studiów: Psychologia (stacjonarne jednolite magisterskie)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok I - Semestr 2
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę