Psychologia różnic indywidualnych (ćwiczenia) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:mgr Izabela Woszczyńska
Organizator:Wydział Nauk Społecznych - Instytut Psychologii
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 - Zdobycie orientacji w podstawowych koncepcjach psychologicznych dotyczących inteligencji, zdolności, twórczości i temperamentu.
C2 - Opanowanie umiejętności interpretowania zachowań człowieka ze szczególnym uwzględnieniem różnic indywidualnych w oparciu o poznane teorie.
C3 - Nauka krytycznej analizy stanowiska prezentowanych w dyskusjach naukowych oraz generowanie własnego zdania popartego racjonalnymi argumentami.
Wymagania wstępne
W1 - Równoległe uczestnictwo w wykładzie z Psychologii różnic indywidualnych
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
W1 - Student posiada wiedzę dotyczącą problematyki psychologii różnic indywidualnych na tle historii rozwoju psychologii oraz zna różnorodne obszary badań w zakresie psychologii różnic indywidualnych - K_W01.
W2 - Student zna terminologię i posiada wiedzę dotyczącą teorii charakterystycznych dla psychologii różnic indywidualnych: temperament, inteligencja, style poznawcze, zdolności, twórczość, motywacja osiągnięć, mądrość - K_W01
W3 - Student ma wiedzę na temat procesów poznawczych, emocjonalnych i motywacyjnych osób twórczych K_W08
W4 - Student zna charakterystykę funkcjonowania osób zdolnych i trudności, które te osoby mogą doświadczać w ciągu swojego życia - K_W09

UMIEJĘTNOŚCI
U1 - Student potrafi skutecznie wykorzystać wiedzę do oceny specyfiki inteligencji i zdolności - K_U01
U2 - Student potrafi dostrzegać znaczenie różnic indywidualnych w funkcjonowaniu indywidualnym
i społecznym człowieka - K_U01.
U3 Student potrafi przeanalizować sytuację osoby zdolnej oraz przygotować diagnozę funkcjonowania zdolnego ucznia, w tym ocenić koszty emocjonalne i społeczne wysokich osiągnięć szkolnych oraz udzielić wsparcia w rozwoju uzdolnień - K_U05
U4 Student wskazuje i proponuje kierunki i sposoby podnoszenia jakości życia jednostek wybitnie zdolnych - K_U06

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K1 - Student wyraża swoje krytyczne stanowisko na temat argumentów zawartych w tekstach naukowych z zakresu psychologii różnic indywidualnych - K_K07
K2 - Student, na podstawie zdobytej wiedzy, przyjmuje postawę szacunku wobec osób o różnych potrzebach w zakresie różnych form pomocy psychologicznej; okazuje zrozumienie dla osób zdolnych i twórczych oraz ich trudności - K_K05
K3 - Student wykazuje gotowość do współpracy z profesjonalistami, których działalność koncentruje się na wspieraniu jakości życia osób zdolnych i twórczych - K_K10
K4 - Student potrafi współpracować w grupie, podejmując aktywne role w zespole (w tym rolę lidera), inspirować i organizować uczenie się innych osób - K_K08
Metody dydaktyczne
Metody aktywizujące: warsztaty, prezentacja multimedialna, dialog, praca indywidualna i w grupach, gry dydaktyczne, praca z tekstem, drama.
Treści programowe przedmiotu
Treści programowe
Zajęcia 1. Przedmiot materialny i formalny psychologii różnic indywidualnych. Źródła psychologii różnic indywidualnych i główne obszary badawcze.
Zajęcia 2. Naiwne koncepcje inteligencji a koncepcje psychologiczne (hierarchiczne, czynników równorzędnych, biologiczne). Natura czynnika g.
Zajęcia 3. Determinanty inteligencji - natura czy kultura?
Zajęcia 4. Psychologiczne kryteria twórczości. Egalitarne vs elitarne podejście do twórczości.
Zajęcia 5. Twórczość jako transgresja - podejście J. Kozieleckiego. Koncepcja interakcji twórczej E. Nęcki.
Zajęcia 6. Charakterystyka procesów poznawczych, emocjonalnych i motywacyjnych towarzyszących twórczości.
Zajęcia 7. Metody pomiaru poziomu twórczości. Kolokwium z zakresu tematycznego zajęć: 1-6.
Zajęcia 8. Wybrane koncepcje i modele wybitnych zdolności.
Zajęcia 9. Problemy endogenne i egzogenne uczniów wybitnie zdolnych. Kształcenie egalitarne vs elitarne - dyskusja.
Zajęcia 10. Temperament - ujęcie historyczne a ujęcie współczesne. Regulacyjna teoria temperamentu a formalna charakterystyka zachowania.
Zajęcia 11. Koncepcja stylów poznawczych. Związki stylów poznawczych z inteligencja i osobowością. Charakterystyka podstawowych wymiarów stylów poznawczych: refleksyjność-impulsywność, zależność-niezależność od pola, abstrakcyjność-konkretność.
Zajęcia 12. Metody pomiaru stylów poznawczych. Projektowanie metod własnych.
Zajęcia 13. Psychologia mądrości: związki mądrości z inteligencją, zdolnościami, twórczością, osobowością. Berliński model mądrości. Koncepcja \\\\\\\\\\\\\\\"mądrości jako równowagi\\\\\\\\\\\\\\\" R. Sternberga.
Zajęcia 14. Projektowanie metod pomiaru mądrości.
Zajęcia 15. Kolokwium z zakresu tematycznego zajęć: 7-14.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Forma i warunki zaliczenia
- aktywne uczestnictwo w zajęciach (25% oceny końcowej)
- zaliczenia dwóch kolokwiów (50% oceny końcowej)
- przygotowanie eseju (25% oceny końcowej)

Ocena niedostateczna
(W) - Student nie zna podstawowych terminów z zakresu psychologii różnic indywidualnych.
(U) - Student nie potrafi zinterpretować zachowania człowieka w oparciu o ujawniane przez niego różnice indywidualne
(K) - Student nie potrafi twórczo wykorzystać zdobytej wiedzy do analizy różnic indywidualnych przy opisie i wyjaśnianiu zachowania człowieka.

Ocena dostateczna
(W) - Student zna wybrane terminy i zagadnienia z zakresu psychologii różnic indywidualnych
(U) - Student umie wybiórczo (w stopniu dostatecznym) opisać i wyjaśnić funkcjonowanie człowieka posługując się pojęciami z zakresu psychologii różnic indywidualnych.
(K) - Student rozumie potrzebę pogłębiania swojej wiedzy w obszarze psychologii rożnic indywidualnych ale nie potrafi jej skutecznie zrealizować.

Ocena dobra
(W) - Student zna terminy, zagadnienia i teorie funkcjonujące w obszarze psychologii różnic indywidualnych.
(U) - Student potrafi opisać, zinterpretować zachowanie osoby w oparciu o zagadnienia związane z różnicami indywidualnymi.
(K) - Student zna sposoby pracy nad rozwijaniem i pogłębianiem swojej wiedzy z zakresu psychologii różnic indywidualnych oraz skutecznie je realizuje.

Ocena bardzo dobra
(W) - Student zna wszystkie terminy, modele, teorie, założenia badawcze związane z zagadnieniami opisywanymi przez psychologie różnic indywidualnych ze szczególnym uwzględnieniem jej współczesnych nurtów badawczych.
(U) - Student potrafi posługując się wiedzą z zakresu różnic indywidualnych opisać, wyjaśnić, przewidzieć zachowanie osób w ich środowisku przebywania oraz zaproponować odpowiedni do ich potrzeb program wsparcia.
(K) - Student potrafi twórczo zastosować posiadaną wiedzę do prezentacji problematyki z zakresu psychologii różnic.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa

Matczak, A. (2007). Style poznawcze. [W:] J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki (T. 2., s. 761-782). Gdańsk: GWP.
Nęcka, E. (2007). Inteligencja. [W:] J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki (T.2., s. 721-759). Gdańsk: GWP.
Nęcka, E. (2007). Twórczość. [W:] J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki (T.2., s. 783-807). Gdańsk: GWP.
Nęcka, E. (2001). Psychologia twórczości. Gdańsk: GWP.
Pietrasiński, Z. (2001). Mądrość czyli świetne wyposażenie umysłu. Warszawa Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR.
Sękowski, A. E. (2001). Osiągnięcia uczniów zdolnych. Lublin: TN KUL.
Sękowski, A. E. (red.) (2004). Psychologia zdolności. Współczesne kierunki badań. Warszawa: PWN.
Sękowski, A. E., Klinkosz, W. (red.) (2010). Zdolności człowieka w ujęciu współczesnej psychologii. Lublin: TN KUL.
Strelau, J. (2007). Temperament. [W:] J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki (T.2., s. 683-719. Gdańsk: GWP.
Strelau, J. (2010). Psychologia różnic indywidualnych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR.
Strelau, J., Zawadzki, B. (2010). Psychologia różnic indywidualnych [W:] J. Strelau, D. Doliński (red.), Psychologia akademicka. Podręcznik. (T.1. s. 765-846). Gdańsk: GWP.

Literatura uzupełniająca
Klinkosz, W. (2004). Interpersonalne Skale Przymiotnikowe (IAS-R). Polskie tłumaczenie kwestionariusza Jerrego S. Wigginsa. Przegląd Psychologiczny, t. 47 z. 4, s. 379-393.
Klinkosz, W., Sękowski A. (2006). H. Schulera i M. Prochaski polska wersja Inwentarza Motywacji Osiągnięć - Leistungsmotivationsinventar (LMI). Czasopismo Psychologiczne, 12, 253-264.
Limont, W., Cieślikowska, J. (red.) (2005). Wybrane zagadnienia edukacji uczniów zdolnych. Kraków: Impuls.
Nęcka, E. (1999). Proces twórczy i jego ograniczenia. Kraków: Impuls.
Nosal, Cz. (2003). Temporalność a temperament. W: M. Marszał-Wiśniewska, T. Klonowicz, M. Fajkowska-Stanik (red.), Psychologia różnic indywidualnych. Wybrane zagadnienia, s. 198-211. Gdańsk: GWP.
Sternberg, R. (2000). Handbook of intelligence. Cambridge: University Press.
Sternberg, R., Davidson, J. (red.) (2005). Conceptions of giftedness. Cambridge: University Press.
Kierunek studiów: Psychologia (stacjonarne jednolite magisterskie)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok I - Semestr 2
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę