Dydaktyka ogólna (wykład) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:prof. dr hab. Krystyna Chałas
Organizator:Wydział Nauk Społecznych - Instytut Pedagogiki
Liczba godzin tydzień/semestr: 1/15
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 - zapoznanie studentów z dydaktyką jako nauką i podstawowymi zagadnieniami dotyczącymi prawidłowo realizowanego procesu kształcenia
C2 - kształtowanie umiejętności projektowania i realizowania procesu dydaktycznego.
Wymagania wstępne
W1 - znajomość podstawowych pojęć pedagogicznych
W2 - znajomość związków pedagogiki z jej subdyscyplinami
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
1. student opisuje zadania i funkcje dydaktyki ogólnej, jej miejsce wśród innych subdyscyplin; charakteryzuje jej przedmiot badawczy i teorie nauczania - uczenia się, paradygmaty dydaktyczne, modele i strategie nauczania - uczenia się - K_W13
2. student definiuje podstawowe pojęcia dydaktyczne: nauczanie, uczenie się, kształcenie, samokształcenie; charakteryzuje cele kształcenia; treści kształcenia, metody nauczania i warunki ich doboru, zasady nauczania, formy kształcenia, w tym różne typy lekcji; środki dydaktyczne z uwzględnieniem wykorzystania technologii informacyjnej - K_W09
3. student opisuje proces planowania pracy nauczyciela w świetle teorii nauczania - uczenia się, paradygmatów dydaktycznych, teorii innowacji, w tym planowania skutecznej kontroli i oceny pracy uczniów - K_W16

UMIEJĘTNOŚCI
1. student interpretuje cele kształcenia i proces kształcenia w kontekście paradygmatów dydaktycznych - K_U03
2. student prawidłowo analizuje dobór treści, metod, form i środków dydaktycznych w kontekście innowacyjnej realizacji celów kształcenia i możliwości podmiotów szkoły, w tym uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych - K_U09

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. student jest odpowiedzialny za prawidłowo zaprojektowany i realizowany proces dydaktyczny; jest przekonany o konieczności innowacyjnego planowania pracy dydaktycznej - K_K04
Metody dydaktyczne
wykład problemowy; wykład konwersatoryjny; wykład z prezentacją multimedialną
Treści programowe przedmiotu
1. Dydaktyka jako nauka: etymologia, geneza; przedmiot i zadania dydaktyki; ewolucja myśli dydaktycznej;
2. Integracja procesu nauczania i wychowania; teorie dydaktyczne nauczania - uczenia się; paradygmaty dydaktyczne, modele i strategie nauczania - uczenia się.
3. Cele kształcenia: ogólne, operacyjne, taksonomiczne ujęcie celów, operacjonalizacja, efekty kształcenia;
4. Treści kształcenia: kryteria i teorie doboru treści
5. Zasady kształcenia, ich rodzaje;
6. Metody nauczania, rodzaje, kryteria podziału, kryteria doboru;
7. Formy organizacyjne kształcenia;
8. Środki dydaktyczne, nowe technologie informacyjne w edukacji;
9. Planowanie pracy dydaktycznej, programy nauczania i podręczniki szkolne;
10. Kontrola i ocena osiągnięć pracy ucznia;
11. Innowacyjność w pracy nauczyciela.
12. Praca dydaktyczna z uczniem o specjalnych potrzebach edukacyjnych
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Ocena niedostateczna
(W) - student nie zna przedmiotu badawczego dydaktyki ogólnej, nie potrafi zdefiniować podstawowych pojęć dydaktycznych; nie potrafi opisać procesu planowania pracy nauczyciela, nie potrafi scharakteryzować teorii dydaktycznych
(U) - student nie potrafi wskazać źródeł celów kształcenia, kryteriów doboru poszczególnych elementów przedmiotu badawczego dydaktyki
(K) - student nie ma poczucia odpowiedzialności za prawidłowy przebieg procesu dydaktycznego

Ocena dostateczna
(W) - student definiuje podstawowe pojęcia dydaktyczne, wymienia etapy planowania pracy nauczyciela, wymienia rodzaje teorii dydaktycznych
(U) - student wymienia cele kształcenia współczesnej szkoły i podstawowe kryteria doboru poszczególnych elementów przedmiotu badawczego dydaktyki
(K) - ma poczucie odpowiedzialności za prawidłowy przebieg procesu dydaktycznego

Ocena dobra
(W) - student potrafi określić miejsce dydaktyki wśród innych subdyscyplin; wymienić i scharakteryzować przedmiot badawczy dydaktyki; definiuje podstawowe pojęcia dydaktyczne, rozumie uwarunkowania procesu kształcenia; wymienia etapy planowania pracy nauczyciela i szczegółowo je charakteryzuje, charakteryzuje teorie dydaktyczne
(U) - student wskazuje na źródła współczesnych celów kształcenia, analizuje dobór metod, form i środków dydaktycznych w kontekście przyjętych celów kształcenia
(K) - student ma poczucie odpowiedzialności za prawidłowy przebieg procesu dydaktycznego

Ocena bardzo dobra
(W) - student potrafi wyczerpująco scharakteryzować cele i zadania dydaktyki ogólnej, jej miejsce wśród innych nauk, szczegółowo opisać elementy przedmiotu badawczego dydaktyki i uzasadnić ich hierarchiczną strukturę; szczegółowo charakteryzuje teorie dydaktyczne, paradygmaty, modele i strategie, samodzielnie definiuje podstawowe pojęcia dydaktyczne, potrafi dokonać analizy i porównania zaczerpniętych z literatury ujęć różnych autorów; potrafi wskazać jak zmieniało się podejście do podstawowych pojęć i poszczególnych elementów przedmiotu badawczego w ujęciu historycznym; wymienia etapy planowania pracy nauczyciela, szczegółowo je charakteryzuje uwzględniając własne innowacyjne pomysły na usprawnienie i zwiększenie efektywności procesu kształcenia
(U) - student wskazuje na źródła współczesnych celów kształcenia, potrafi scharakteryzować cele w kontekście uwarunkowań historycznych, kulturowych i polityki oświatowej; dokonuje krytycznej analizy doboru metod, form i środków dydaktycznych w kontekście teorii dydaktycznych, przyjętych celów kształcenia i indywidualnych potrzeb uczniów, w tym uczniów ze szczególnymi potrzebami edukacyjnymi
(K) student ma poczucie odpowiedzialności za prawidłowy przebieg procesu dydaktycznego i zachęca do tego innych
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa:
Cz. Kupisiewicz. Dydaktyka. Podręcznik Akademicki. Kraków 2012.
F. Bereźnicki. Dydaktyka kształcenia ogólnego. Kraków 2007.
F. Bereźnicki. Dydaktyka szkolna dla kandydatów na nauczycieli. Kraków 2015.
D. Klus-Stańska. Dydaktyka wobec chaosu pojęć i zdarzeń. Warszawa 2010.
K. Kruszewski (red.) Sztuka nauczania. Czynności nauczyciela. Warszawa 2004.
W. Okoń. Wprowadzenie do dydaktyki ogólnej. Warszawa 2003.
K. Chałas, Metoda projektów i jej egzemplifikacja w praktyce, Warszawa 2000.
K. Chałas, Dydaktyczny wymiar integralnego rozwoju i wychowania osoby ucznia w świetle koncepcji Stefana Kunowskiego i Podstawy programowej, „Roczniki Pedagogiczne” nr 2/2018, s. 75-102.
K. Chałas, Przestrzeń aksjologiczna nauczania przedmiotów matematyczno-przyrodniczych w nowej podstawie programowej dla klas IV-VIII szkoły podstawowej, „Roczniki Pedagogiczne” nr 2/2017, s. 61-78.

Literatura uzupełniająca:
G. Petty. Nowoczesne nauczanie. Sopot 2010.
Kierunek studiów: Pedagogika (stacjonarne I stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok I - Semestr 2
Punkty ECTS: 6
Forma zaliczenia: Egzamin