Nauki pomocnicze historii (konwersatorium) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr hab. Tomasz Panfil
Organizator:Wydział Nauk Humanistycznych - Instytut Historii
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
Wymagania wstępne
Założenia i cele przedmiotuZapoznanie studentów z metodami i technikami pracy nad rozmaitymi typami źródeł historycznych. Kształcenie umiejętności krytyki źródeł historycznych. Ukazanie miejsca i roli nauk pomocniczych historii w warsztacie naukowym historyka.Zamierzone efekty kształcenia:Wiedza:Znajomość miejsca i roli nauk pomocniczych historii w warsztacie naukowym historyka.Znajomość przedmiotu i zakresu badań wybranych nauk pomocniczych historiiZnajomość specjalistycznej terminologii, aparatu badawczego i metod krytyki źródeł z zakresu poszczególnych nauk pomocniczych historiiZnajomość wybranych typów źródeł pisanych i ikonograficznychZnajomość roli pisma i obrazu jako środka przekazu informacjiZnajomość kontekstu historycznego i treści kulturowych zawartych w różnych typach źródełUmiejętnościKształcenie umiejętności potrzebnych do samodzielnej pracy ze źródłem: czytanie dawnego pisma i rozwiązywanie skrótów, rozbiór dokumentu, rozwiązywanie dawnych sposobów zapisywania dat, blazonowanie herbów, analiza pieczęci i monet, ustalanie faktów genealogicznychStudent potrafi rozpoznać i opisać przy użyciu specjalistycznej terminologii z zakresu nauk pomocniczych historii podstawowe typy pisma, rodzaje pieczęci, herbów, gatunki monetStudent posiada wiedzę o specjalistycznej literaturze przedmiotu z zakresu poszczególnych nauk pomocniczych historiiInne kompetencje (postawy)Student ma świadomość korzeni europejskiej kultury i jej dziedzictwa historycznegoStudent ma świadomość znaczenia historii narodowej i lokalnejStudent widzi potrzebę pogłębiania swej wiedzy historycznej
Efekty kształcenia dla przedmiotu
Metody dydaktyczne
Treści programowe przedmiotu
Treść zajęć: paleografia łacińska, dyplomatyka, sfragistyka, chronologia, heraldyka, numizmatyka, genealogia
Wykład, prezentacje multimedialne, dyskusja, analiza źródeł pod kierunkiem prowadzącegoWymagania dotyczące pomocy dydaktycznych: rzutnik multimedialny
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Zaliczenie na ocenę
Obecność i aktywność na zajęciach oraz przygotowywanie się do omawianych zagadnień (udział w ocenie - 50%). Kolokwium pisemne sprawdzające wiedzę i umiejętności nabyte w trakcie zajęć (50%).
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa:Szymański J., Nauki pomocnicze historii, Warszawa 2001.Semkowicz W., Encyklopedia nauk pomocniczych historii, wyd. 4, Kraków 1999.Semkowicz W., Paleografia łacińska, wyd. 2, Kraków 2002.Gieysztor A., Zarys dziejów pisma łacińskiego, Warszawa 1973.Kętrzyński S., Zarys nauki o dokumencie polskim wieków średnich, Warszawa 1934.Maleczyński K., Bielińska M., Gąsiorowski A., Dyplomatyka wieków średnich, Warszawa 1971.Chronologia polska, red. B. Włodarski, Warszawa 1957 (wyd. 2, Warszawa 2007).Gumowski M., Haisig M., Mikucki S., Sfragistyka, Warszawa 1960.Kiersnowski R., Wstęp do numizmatyki wieków średnich, Warszawa 1964.Dworzaczek W., Genealogia, Warszawa 1959.Literatura uzupełniająca:PaleografiaBobowski K., Możliwości rozszerzenia zakresu badań paleograficznych, w: Tradycje i perspektywy nauk pomocniczych historii w Polsce, red. M. Rokosz, Kraków 1995, s. 143-148.Górski K., Zarys dziejów pisma łacińskiego w Polsce, \"Archeion\" 51 (1969), s. 117-126.Trelińska B., Gotyckie pismo epigraficzne w Polsce, Lublin 1991.DyplomatykaAdamska A., Arengi w dokumentach Władysława Łokietka. Formy i funkcje, Kraków 1999.Chorążyczewski W., Przemiany organizacyjne polskiej kancelarii królewskiej u progu czasów nowożytnych, Toruń 2007.Jurek T., Stanowisko dokumentu w średniowiecznej Polsce, \"Studia Źródłoznawcze\" 40 (2002), s. 1-18.Sułkowska I., Księgi polskiej kancelarii koronnej w II połowie XV wieku, \"Studia Źródłoznawcze\" 6, 1961, s. 81-97.Sułkowska-Kurasiowa I., Dokumenty królewskie i ich funkcja w państwie polskim za Andegawenów i pierwszych Jagiellonów. 1370-1444, Warszawa 1977.ChronologiaMatuszewski J., Słowiański tydzień. Geneza, struktura, nomenklatura, Łódź 1978.Myśliwski G., Człowiek średniowiecza wobec czasu i przestrzeni, Warszawa 1998.Naumowicz J., Geneza chrześcijańskiej rachuby lat. Historyczno-teologiczne podstawy systemu Dionizego Mniejszego, Kraków 2000.Rutkowski H., Gregoriańska reforma kalendarza, w: Kultura polska a kultura europejska. Prace ofiarowane Januszowi Tazbirowi w sześćdziesiątą rocznicę urodzin, red. M. Bogucka, J. Kowecki, Warszawa 1987, s. 122-130.Wąsowicz H., Kalendarz chrześcijański, w: Czas i kalendarz, red. Z.J. Kijas, Kraków 2001, s. 117-158.Wąsowicz H., Kalendarz juliański i gregoriański, w: Czas i kalendarz, red. Z.J. Kijas, Kraków 2001, s. 77-115.Sfragistyka Hlebionek M., Nowożytne pieczęcie królów polskich, w: Polska kancelaria królewska czasów nowożytnych między władzą a społeczeństwem, red. W. Chorążyczewski, W. Krawczuk, Toruń 2003, s. 49-70.Kuczyński S.K., Początki polskich badań sfragistycznych na tle europejskim, w: Pieczęcie w dawnej Rzeczypospolitej. Stan i perspektywy badań, red. Z. Piech, J. Pakulski, J. Wroniszewski, Warszawa 2006, s. 11-29.Piech Z., Ikonografia pieczęci Piastów, Kraków 1993.Piech Z., Monety, pieczęcie i herby w systemie symboli władzy Jagiellonów, Warszawa 2003 (rozdział o pieczęciach).Heraldyka Dudziński P., Alfabet heraldyczny, Warszawa 1997.Gołdyn P., Symbolika religijna i kościelna w herbach miast polskich do końca XX wieku, Warszawa 2008.Jaworska A., Orzeł Biały: herb państwa polskiego, Warszawa 2003.Kuczyński S.K., Orzeł Biały w Warszawie, Warszawa 1993.Kuczyński S.K., Polskie herby ziemskie. Geneza, treści, funkcje, Warszawa 1993.Kuczyński S.K., Herby województw w Polsce. Tradycje, współczesność, propozycje rozwiązań, w: Współczesna heraldyka samorządowa i jej problemy, red. Z. Piech, W. Drelicharz, Kraków 2000, s. 35-52.Kulikowski A., Heraldyka szlachecka, Warszawa 1990.Łojko J., Średniowieczne herby polskie, Poznań 1985.Orzeł Biały, Warszawa 1995.Piech Z., Monety, pieczęcie i herby w systemie symboli władzy Jagiellonów, Warszawa 2003 (rozdział o herbach)Polska heraldyka kościelna. Stan i perspektywy badań, red. K. Skupieński, A. Weiss, Warszawa 2004.Seroka H., Herby miast małopolskich do końca XVIII wieku, Warszawa 2002.Weiss A., Wybrane zagadnienia heraldyki kościelnej, \"Roczniki Teologiczne\" 38-39 (1991-1992), z. 4, s. 5-19
Kierunek studiów: Historia (stacjonarne I stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok III - Semestr 5
Punkty ECTS: 1
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę