Podstawy cytofizjologii i ontogenezy (ćwiczenia) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr Małgorzata Poniewozik
Organizator:Wydział Biotechnologii i Nauk o Środowisku - Instytut Biotechnologii
Liczba godzin tydzień/semestr: 4/60
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1- Poznanie ultrastruktury, funkcji, procesów życiowych komórek, tkanek zwierzęcych i roślinnych, jak również zdobycie podstawowej wiedzy z zakresu ontogenezy zwierząt i roślin.
C2- Zapoznanie studentów z aparaturą naukową, technikami badawczymi, takimi jak: mikroskopia, utrwalanie i barwienie preparatów.
Wymagania wstępne
Wiedzy zdobytej w szkole średniej na lekcjach biologii.
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA:
1. Student potrafi definiować podstawowe pojęcia z zakresu cytofizjologii i ontogenezy; wskazać różnice między komórką zwierzęcą, a roślinną; opisać strukturę organelli komórkowych, a także wskazać pełnione przez nie funkcje w komórce zwierzęcej i roślinnej. K_W01
2. Student zna budowę tkanek zwierzęcych i roślinnych oraz potrafi rozpoznać poszczególne ich typy na preparatach mikroskopowych. K_W01, K_W04
3. Student potrafi scharakteryzować budowę anatomiczną i morfologiczną organów wegetatywnych i generatywnych roślin wyższych. K_W01,
4. Student ma podstawową wiedzę z zakresu gametogenezy zwierząt i embriologii roślin okrytozalążkowych. K_W01

UMIEJĘTNOŚCI:
1. Student posługuje się mikroskopem świetlnym, samodzielnie wykonuje preparaty mikroskopowe z różnego rodzaju materiału, przeprowadza obserwacje i sporządza rysunki. K_U01, K_U02, K_U03
2. Student potrafi przeprowadzać doświadczenia, polegające na wykrywaniu związków chemicznych w materiale roślinnym, z użyciem sprzętu laboratoryjnego. K_U01, K_U02
3. Student umie analizować i interpretować otrzymane wyniki symulacji komputerowych wybranych procesów cytofizjologicznych. K_U01, K_U02
4. Student korzysta z różnorodnych źródeł wiedzy w procesie uczenia się, posiada umiejętność czytania ze zrozumieniem literatury fachowej. K_U07
5. Student potrafi przygotować prezentację multimedialną i zreferować zadany temat. K_U10, K_U09

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY):
1. Student poczuwa się do odpowiedzialności za powierzony sprzęt oraz własną pracę, szanuje pracę własną i innych. K_K02
2. Student rozumie potrzebę i zalety korzystania z różnorodnych źródeł wiedzy w procesie uczenia się. K_K01
3. Potrafi prawidłowo planować czas potrzebny do wykonania doświadczenia, postępuje zgodnie z przepisami BHP. K_K03
Metody dydaktyczne
pokaz multimedialny, omówienie tematu i dyskusja, zajęcia laboratoryjne
Treści programowe przedmiotu
Wprowadzenie w techniki badawcze i wyposażenie laboratorium. Wybrane techniki mikroskopii świetlnej. Techniki przygotowywania preparatów z materiału zwierzęcego i roślinnego. Techniki barwienia preparatów. Analiza mikroskopowa preparatów. Tkanki zwierzęce – specyfika budowy i fizjologii komórek różnych tkanek. Połączenia międzykomórkowe, macierz międzykomórkowa. Specyficzne składniki komórek roślinnych: ściana komórkowa, błony komórkowe, cytoplazma i cytoszkielet, wewnątrzkomórkowa sygnalizacja, autonomiczne organelle komórkowe, jądro. Podział komórek i cykl komórkowy. Merystemy. Tkanki roślinne. Anatomia i morfologia korzenia, łodygi i liścia. Struktura organów generatywnych u okrytonasiennych. Oogeneza i spermatogeneza.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Ocena niedostateczna
Student:
(W) nie ma wiedzy na temat budowy i funkcji komórki zwierzęcej i roślinnej, tkanek roślinnych i zwierzęcych oraz embriogenezy roślin okrytozalążkowych, a także gametogenezy.
(U) nie potrafi wykonać preparatu mikroskopowego, przeprowadzić doświadczenia polegającego na wykrywaniu związków zapasowych, prezentacji multimedialnej, nie bierze udziału w dyskusji na zajęciach
(K) nie potrafi pracować w zespole, nie szanuje pracy własnej i innych, nie wykazuje odpowiedzialności za powierzony sprzęt, nie stosuje się do przepisów BHP

Ocena dostateczna
Student:
(W) ma podstawową wiedzę na temat budowy i funkcji komórki zwierzęcej i roślinnej, tkanek roślinnych i zwierzęcych oraz embriogenezy roślin okrytozalążkowych, a także gametogenezy.
(U) potrafi wykonać preparat mikroskopowy, przeprowadzić obserwację mikroskopową i sporządzić rysunek, po konsultacji z prowadzącym wykonuje doświadczenie polegające na wykrywaniu związków zapasowych w tkankach roślinnych oraz prezentację multimedialną;
(K) wykazuje zdolność do pracy w zespole, odpowiedzialność za powierzany sprzęt, a także poszanowanie pracy własnej i innych, stosuje się do zasad BHP.

Ocena dobra
Student:
(W) ma dobrą wiedzę na temat budowy i funkcji komórki zwierzęcej i roślinnej, tkanek roślinnych i zwierzęcych oraz embriogenezy roślin okrytozalążkowych, a także gametogenezy;
(U) potrafi wykonać preparat mikroskopowy, przeprowadzić obserwację mikroskopową i sporządzić rysunek, samodzielnie wykonuje doświadczenie polegające na wykrywaniu różnych związków w tkankach roślinnych oraz prezentację multimedialną;
(K) wykazuje zdolność do pracy w zespole, dba o powierzony sprzęt, szanuje pracę własną i innych, stosuje się do zasad BHP.

Ocena bardzo dobra
Student:
(W) ma rozszerzoną i usystematyzowaną wiedzę na temat budowy i funkcji komórki zwierzęcej i roślinnej, tkanek roślinnych i zwierzęcych oraz embriogenezy roślin okrytozalążkowych, a także gametogenezy;
(U) potrafi wykonać preparat mikroskopowy, przeprowadzić obserwację mikroskopową i sporządzić rysunek, samodzielnie wykonuje doświadczenie polegające na wykrywaniu różnych związków w tkankach roślinnych oraz prezentację multimedialną, aktywnie i z zaangażowaniem uczestniczy w ćwiczeniach;
(K) wykazuje zdolność do pracy w zespole, dba o powierzony sprzęt, szanuje pracę własną i innych, rozumie i stosuje zasady BHP.

Sposoby weryfikacja efektów kształcenia:
kolokwium pisemne, wykonanie prezentacji multimedialnej i prezentacja ustna zadanego tematu, sprawdzian wstępny pisemny i ustny, aktywna praca w grupach ćwiczeniowych, wykonanie doświadczenia i sporządzenie sprawozdania.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa:
Cichocki T., Litwin, J.A., Mirecka J. 2009. Kompendium histologii. Wyd. UJ, Kraków
Wojtaszek P. i in. 2008. Biologia komórki roślinnej. Tom 1 i 2, PWN, Warszawa
Sawicki W. 2008. Histologia. PZWL, Warszawa
Bartel H. 2007. Embriologia. PZWL, Warszawa
Szweykowska A. Szweykowski J. 2008. Morfologia. Tom1. PWN, Warszawa

Literatura uzupełniająca:
Alberts B. i in. 2007. Podstawy biologii komórki, PWN Warszawa
Michejda i in. 2000. Podstawy biologii komórki roślinnej, Wyd. Nauk. UAM, Poznań
Kurczyńska E., Borowska-Wykręt D. 2007. Mikroskopia świetlna w badaniach komórki roślinnej, PWN, Warszawa
Sarbak A. 2009. Podstawy techniki laboratoryjnej, Fosze, Rzeszów
Ostrowski K. 1988. Embriologia człowieka. PZWL, Warszawa
Kłyszejko-Stefanowicz L. 2002. Cytobiochemia. PWN, Warszawa
Rodkiewicz B i in. 1996. Embriologia Angiospermae rozwojowa i eksperymentalna. Wyd. UMCS, Lublin
Hejnowicz Z. 2002. Anatomia i histogeneza roślin naczyniowych. PWN, Warszawa
Rodkiewicz B. 1997. Zarys biologii rozwoju, Wyd. UMCS. Lublin
Kierunek studiów: Biotechnologia (stacjonarne I stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok I - Semestr 2
Punkty ECTS: 0
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę
Lokalizacja w programie modułowym:
Moduł programowy:Przedmioty kształcenia kierunkowego » Podstawy cytofizjologii i ontogenezy
Efekty kształcenia:
K_K01rozumie potrzebę ciągłego pogłębiania oraz aktualizacji wiedzy i umiejętności, jest otwarty na stosowanie nowych technik badawczych
K_K02wykazuje dbałość o powierzony sprzęt, poszanowanie pracy własnej i innych, wykazuje gotowość do zespołowego rozwiązywania zadań i merytorycznej dyskusji
K_K03wykazuje odpowiednie nawyki niezbędne do pracy w laboratorium badawczym w szczególności w warunkach aseptycznych, postępuje zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, umie postępować w stanach zagrożenia
K_U01stosuje podstawowe techniki i narzędzia badawcze w zakresie biotechnologii
K_U02przeprowadza obserwacje i wykonuje podstawowe pomiary fizyczne, chemiczne i biologiczne
K_U03potrafi posługiwać się mikroskopem świetlnym, samodzielnie przygotowywać preparaty mikroskopowe, prowadzić i udokumentować obserwacje mikroskopowe
K_U07uczy się samodzielnie w sposób ukierunkowany w zakresie obejmującym zagadnienia biotechnologii
K_U09przygotowuje wystąpienie ustne w języku polskim i/lub angielskim
K_U10przygotowuje opracowanie pisemne zagadnień związanych z naukami biotechnologicznymi w języku polskim i/lub angielskim wykorzystując język naukowy
K_W01zna podstawową terminologię stosowaną w biotechnologii, rozumie i potrafi zdefiniować podstawowe zjawiska i procesy biofizyczne, fizjologiczne, biochemiczne zachodzące w organizmie żywym
K_W04ma podstawową wiedzę w zakresie statystyki i informatyki umożliwiającą opisywanie i interpretowanie zjawisk przyrodniczych ze szczególnym uwzględnieniem właściwych dla biotechnologii