Historia średniowieczna Polski (konwersatorium) - 2017/2018

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr hab. Andrzej Niewiński
Organizator:Wydział Nauk Humanistycznych - Instytut Historii
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Kod ECTS:00001-0400-0401KON0000
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1. Zaznajomienie z ustaleniami nauki historycznej na temat średniowiecza, zwrócenie uwagi na jego specyfikę w dziejach powszechnych i Polski, wskazanie na najważniejsze fakty i procesy, jakie miały wówczas miejsce, ich wieloaspektowość i złożoność, zwrócenie uwagi na trwałe dziedzictwo cywilizacyjne tamtej epoki.

C2 Zapoznanie z bazą źródłową, którą dysponują współcześni mediewiści, jej prezentacja i egzemplifikacja. Przybliżenie rodzajów i typów źródeł, ich zawartości i specyfiki, wskazanie na możliwości wykorzystywania w badaniach dotyczących różnych działów i aspektów mediewistyki.

C3 Przedstawienie głównych nurtów i kierunków współczesnych badań mediewistycznych, zapoznanie ze stanem piśmiennictwa historycznego dotyczącego średniowiecza, wskazanie najważniejszych ośrodków i osób zajmujących się badaniami z zakresu mediewistyki w Polsce i za granicą.
Konwersatorium powinno zaowocować umiejętnością wskazania analogii i różnic w politycznych i społecznych dziejach Europy wieków średnich (X- XV wiek).
Wymagania wstępne
Podstawowa znajomość łaciny
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
W01. Student zna podstawową terminologię z zakresu medsiewistyki [Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia - KH_W02; odniesienie do efektów kształcenia dla obszaru – H1A_W02]
W02. Student ma uporządkowaną wiedzę szczegółową z zakresu historii średniowiecznej z uwzględnieniem jej działów (historii politycznej, gospodarczej, ustroju, wojskowości, kultury, religii, itd.) (zawartych w programie studiów w IH KUL) [Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia - KH_W04; odniesienie do efektów kształcenia dla obszaru – H1A_W04]
W03. Student ma podstawową wiedzę o głównych kierunkach rozwoju i nowych osiągnięciach mediewistyki i jej poszczególnych działów. [Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia - KH_W06; odniesienie do efektów kształcenia dla obszaru – H1A_W06]
W04. Student ma orientację w zasobie wytworów kultury będących źródłami historycznymi dla epoki średniowiecza i zna podstawowe metody ich analizy oraz interpretacji [Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia - KH_W07; odniesienie do efektów kształcenia dla obszaru – H1A_W07]

UMIEJĘTNOŚCI
U01. Student potrafi samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać umiejętności badawcze w zakresie historii średniowiecznej, korzystając ze wskazówek i zaleceń uzyskiwanych na zajęciach. [Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia - KH_U03; odniesienie do efektów kształcenia dla obszaru – H1A_U03]
U02. Student umie rozpoznać różne rodzaje wytworów kultury mogących służyć jako źródła dla historii średniowiecznej oraz jest w stanie przeprowadzić ich krytyczną analizę i interpretację z zastosowaniem metod typowych dla mediewistyki w celu określenia ich zawartości i przydatności dla badań naukowych [Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia - KH_U05; odniesienie do efektów kształcenia dla obszaru – H1A_U05]
U03. Student dysponuje umiejętnością formułowania wypowiedzi na tematy związane z historią średniowieczną z zastosowaniem merytorycznej argumentacji swoich tez i wniosków, z możliwością odwołania się do poglądów uznanych badaczy tej dziedziny oraz wskazania różnych możliwości interpretacyjnych [Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia - KH_U06; odniesienie do efektów kształcenia dla obszaru – H1A_U06]

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K01. Prawidłowo identyfikuje i rozstrzyga dylematy związane z wykonywaniem zawodu historyka, w tym zwłaszcza z koniecznością posiadania rzetelnej wiedzy i solidnego warsztatu badawczego z zakresu mediewistyki. [Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia - KH_K04; odniesienie do efektów kształcenia dla obszaru – H1A_K04]
K02. Ma świadomość odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa kulturowego regionu, kraju, Europy powstałego w epoce średniowiecza[Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia - KH_K05; odniesienie do efektów kształcenia dla obszaru – H1A_K05]
Metody dydaktyczne
Wykład tradycyjny
Wykład konwersatoryjny
Metody problemowe
Metody dialogowe
Ćwiczenia praktyczne
Treści programowe przedmiotu
w1. k.1. Historia średniowieczna Polski, zakres merytoryczny przedmiotu i ramy czasowo-przestrzenne podejmowanej problematyki, periodyzacje polskiego średniowiecza, baza źródłowa i dorobek badawczy
w2. k.2. Polska pierwszych Piastów – rozwój terytorialny i organizacyjno-ustrojowy państwa, dzieje polityczne, wojskowość, społeczeństwo i gospodarka, kultura i religia
w3. k3. Okres rozbicia dzielnicowego – podziały terytorialne państwa i stosunki w ramach dynastii panującej, ewolucja ustroju państwa, stosunki z sąsiadami, przemiany społecze i gospodarcze, zmiany w ustroju wojskowym, rozwój kulturalny, rozbudowa struktur kościelnych
w4. k4. Zjednoczenie państwa polskiego po rozbiciu dzielnicowym, ostatni Piastowie i Andegawenowie na polskim tronie; Polska w Europie XIV wieku, zmiany kształtu terytorialnego państwa, polityka zagraniczna – wojny i dyplomacja, społeczeństwo stanowe, rozwój gospodarczy i wzrost potęgi militarnej, przebudowa struktur państwa, wzrost kulturalny
w5, k5. Polska Jagiellonów - związki z Litwą, aktywność na arenie międzynarodowej, miejsce w Europie Środkowo-Wschodniej, przemiany społeczo-ustrojowe, wojskowość późnośredniowieczna, oblicze kulturalne i religijne państwa
w6, k6 Podsumowanie dziejów Polski średniowiecznej – ich obraz w opiniach historyków, zmienność i ciągłość w dziejach państwa i jego mieszkańców, ewolucja ksztaltu terytorialnego, ustroju politycznego, administracyjnego i społeczno-gospodarczego, przemiany w zakresie wojskowości i obronności, przynależność do kręgu cywilizacji łacińskiej i bizantyjskiej, osiągnięcia kulturalne, znaczenie chrześcijaństwa, miejsce i rola Kościoła
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Ocena ciągła – bieżące przygotowanie do zajęć i aktywność na zajęciach
Egzamin z lektur, test. Zaliczenie z oceną.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Roman MICHAŁOWSKI, Princeps fundator. Studium z dziejów kultury politycznej w Polsce X-XIII wieku, wyd. 2, Warszawa 1993 .
Zbigniew PIANOWSKI, \"Sedes regni principales\". Wawel i inne rezydencje piastowskie do połowy XIII wieku na tle europejskim, Kraków 1994.
Richard ROEEPPEL, Dzieje Polski do XIV stulecia, Poznań 2005.
Gerard Labuda, Święty Wojciech, biskup-męczennik, patron Polski, Czech i Węgier, Wrocław 2000.
Oskar Halecki, Jadwiga Andegaweńska i kształtowanie się Europy Środkowowschodniej, Kraków 2000.
Jerzy Wyrozumski, Królowa Jadwiga. Między epoką piastowską i jagiellońską, Kraków 1997.
Henning P. Jürgens, Jan Łaski 1499-1560. Europejczyk doby Reformacji, Warszawa
Polska około roku 1300. Państwo – społeczeństwo – kultura, pod red. W. Fałkowskiego, Warszawa 2003.
Henryk Paszkiewicz, Polityka ruska Kazimierza Wielkiego, Kraków 2002.
Bronisław Włodarski, Polska i Ruś 1194-1340, Warszawa 1966.
Polska i jej sąsiedzi w późnym średniowieczu, pod red. K. Ożoga i S. Szczura, Kraków 2000.
Przemyślidzi i Piastowie – twórcy i gospodarze średniowiecznych monarchii, pod red. J. Dobosza, Poznań 2006.
Stanisław Szczur, Traktaty międzynarodowe Polski Piastowskiej, Kraków 1990.
Andrzej Feliks Grabski, Polska w opiniach Europy Zachodniej XIV-XV wieku, Warszawa 1968.
Bronisław Nowacki, Czeskie roszczenia do korony w Polsce w latach 1290-1335, Poznań 1987.
Janusz Tazbir, Dzieje polskiej tolerancji, Warszawa 1973.
Miasta doby feudalnej w Europie środkowo-wschodniej. Przemiany społeczne a układy przestrzenne, pod red. A. Gieysztora i T. Rosłanowskiego, Warszawa-Poznań-Toruń 1976.
Henryk Samsonowicz, Złota jesień polskiego średniowiecza, Poznań 2001.
Kultura Polski średniowiecznej XIV-XV w., pod red. B. Geremka, Warszawa 1997.
Krzysztof Baczkowski, Walka o Węgry w latach 1490-1492. Z dziejów rywalizacji habsbursko-jagiellońskiej w basenie środkowego Dunaju, Kraków 1995.
Władysław ABRAHAM, Organizacja kościoła w Polsce do połowy wieku XII, Poznań 1962.
Chrystianizacja Polski Południowej, pod red. J. Małeckiego, Kraków 1994.
Jerzy DOWIAT, Chrzest Polski, wyd. 7, Warszawa 1997.
Roman GRODECKI, Polska piastowska, Warszawa 1969.
Stanisław KĘTRZYŃSKI, Polska X-XI wieku, wyd. Aleksander GIEYSZTOR, Warszawa 1961
Kultura Polski średniowiecznej X-XIII w., pod red. J. Dowiata, Warszawa 1985.
Piastowie w dziejach Polski. Zbiór artykułów z okazji trzechsetnej rocznicy wygaśnięcia dynastii Piastów, pod red. R. Hecka, Wrocław 1975.

Literatura uzupełniająca:
1. Opracowania monograficzne i wydawnictwa źródłowe dostosowane do tematyki zajęć konwersatoryjnych, wyznaczone przez prowadzących zajęcia
2. Publikacje naukowe o charakterze syntetycznym, monograficznym i przyczynkarskim zalecane w ramach wykładów.
Kierunek studiów: Historia (stacjonarne I stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok I - Semestr 2
Punkty ECTS: 3
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę